19/06/2026
โน๏ธ ๐ ๐ฎ๐ด๐ธ๐ฎ๐ถ๐ฏ๐ฎ ๐ฎ๐ป๐ด ๐๐๐๐ฎ๐๐ฒ ๐ง๐ฎ๐
๐ฎ๐ ๐ฅ๐ฒ๐ฎ๐น ๐ฃ๐ฟ๐ผ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐๐ ๐ง๐ฎ๐
(๐๐บ๐ถ๐น๐๐ฎ๐ฟ)
Madalas nating nakikitang pinagkakamalan ng mga tao na iisa lang ang dalawang buwis na ito. Pero ang totoo, magkaiba sila.
๐ก ๐๐ป๐ผ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฅ๐ฒ๐ฎ๐น ๐ฃ๐ฟ๐ผ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐๐ ๐ง๐ฎ๐
(๐๐บ๐ถ๐น๐๐ฎ๐ฟ)?
Ang ๐ข๐ฎ๐ช๐ญ๐บ๐ข๐ณ ay buwis na kinokolekta ng iyong lungsod o munisipalidad bawat taon dahil lamang may pagmamay-ari kang real property. Sa ilalim ng Local Government Code, ang rate nito ay 1% ng assessed value sa mga probinsya at 2% naman sa Metro Manila.
Ang pagbabayad nito ay nagpapanatili ng maayos mong rekord sa iyong LGU.
๐ ๐๐ป๐ผ ๐ฎ๐ป๐ด ๐๐๐๐ฎ๐๐ฒ ๐ง๐ฎ๐
?
Ang estate tax ay ibang klase ng buwis. Isa itong ๐ฏ๐ข๐ต๐ช๐ฐ๐ฏ๐ข๐ญ tax na pinangangasiwaan ng ๐๐๐, hindi ng iyong LGU. Sa ilalim ng TRAIN Law, may nakapirming 6% na buwis sa ๐ฏ๐ฆ๐ต estate (kabuuang halaga ng mga ari-arian bawas ang mga pinapayagang deductions) ng isang taong namatay.
Hindi tulad ng amilyar, ang estate tax ay ๐ฉ๐ช๐ฏ๐ฅ๐ช taunang binabayaran. Isa lamang itong obligasyon na kailangang bayaran kapag namatay ang may-ari ng ari-arian. At saklaw nito ang ๐ญ๐ข๐ฉ๐ข๐ต ng uri ng ari-arian โ real estate, bank accounts, sasakyan, at mga investment.
โ ๏ธ ๐๐ป๐ด ๐๐ฎ๐น๐ถ๐๐๐ต๐ฎ๐ป ๐ก๐ฎ ๐ก๐ฎ๐ด๐ฝ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ต๐ถ๐ฟ๐ฎ๐ฝ ๐ฆ๐ฎ ๐ฃ๐ฎ๐ด๐น๐ถ๐ฝ๐ฎ๐ ๐ก๐ด ๐ง๐ถ๐๐๐น๐ผ
Maraming pamilya ang nag-aakalang dahil matagal na silang nagbabayad ng amilyar, ayos na ang lahat ng buwis na may kinalaman sa ari-arian. Hindi iyon totoo.
Magkahiwalay na ๐ญ๐ฆ๐จ๐ข๐ญ obligations ang estate tax at amilyar. Ang isa ay kinokolekta ng LGU; ang isa naman ay kinokolekta ng BIR. Ang pagbabayad ng isa ay hindi nangangahulugang hindi mo na kailangang bayaran ang isa pa.
๐ ๐๐ป๐ผ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ ๐ฎ๐ป๐ด๐๐ฎ๐๐ฎ๐ฟ๐ถ ๐๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ด ๐๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐ก๐ฎ๐ฏ๐ฎ๐๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ป ๐ฎ๐ป๐ด ๐๐๐๐ฎ๐๐ฒ ๐ง๐ฎ๐
?
Mananatili ang titulo sa pangalan ng namatay nang ๐ธ๐ข๐ญ๐ข๐ฏ๐จ takdang panahon. Para mailipat ito, kailangan munang bayaran ng mga tagapagmana ang estate tax sa BIR at kumuha ng ๐ฆ๐๐๐ (electronic Certificate Authorizing Registration). Kapag walang eCAR, walang paglilipat ng titulo.
At kung huli nang maisasaayos ang estate settlement, mabigat ang mga multa: may 25% surcharge para sa late filing, dagdag pa ang 12% taunang interes โ bukod pa sa mismong buwis na dapat bayaran.
Dalawang buwis. Dalawang magkaibang ahensya. Dalawang ganap na magkaibang layunin. Huwag hayaang ang pagkalito sa mga ito ang maging dahilan para mahirapan ang iyong mga tagapagmana na makuha ang kanilang mana.
๐ ๐ฅ๐ฒ๐ณ๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐ป๐ฐ๐ฒ๐
โข National Internal Revenue Code (NIRC), as amended by RA 10963 (TRAIN Law), Sections 84โ86
โข Republic Act 7160, Local Government Code of 1991, Sections 199 and 232
๐ Follow Phil. Property Expert for more discussions like this.