21/09/2026
๐ฆ๐๐๐ก ๐ง๐ข ๐ ๐๐ก๐๐ก, ๐ฆ๐๐๐ก ๐ ๐๐๐ฃ๐๐ง๐๐ก: ๐๐จ๐ก๐๐ง๐, ๐๐๐ง๐ข๐ง๐ข๐๐๐ก๐๐ก, ๐๐ง ๐ฃ๐๐ก๐๐ก๐๐ก๐๐๐๐๐ก ๐ฆ๐ ๐๐๐-๐ฑ๐ฐ ๐ก๐ ๐๐ก๐๐๐๐ฅ๐ฆ๐๐ฅ๐ฌ๐ข ๐ก๐ ๐๐๐ง๐๐ฆ ๐ ๐๐๐๐ง๐๐ฅ
Limampuโt apat na taon matapos ideklara ang Batas Militar, nananatiling mahalagang tungkulin ang pag-alala. Hindi upang tayoโy manatili sa nakaraan, kundi upang maunawaan kung paano winasak ng diktadura ang mga institusyon, karapatan, at buhay ng napakaraming Pilipino, at kung bakit kailangang patuloy na manindigan laban sa anumang pagtatangkang burahin, baluktutin, o gawing katanggap-tanggap ang kasaysayan nito.
Ang UP Namnama ay isinilang noong 1974, sa panahong ang takot, panunupil, at karahasan ay naging bahagi ng pang-araw-araw na realidad ng bansa. Mula sa pagkakatatag nito bilang confraternity, nabuo ang isang organisasyong may malinaw na pagtutol sa diktadurang Marcos at sa sistemang nagkakait sa mamamayan ng kanilang mga batayang karapatan. Sa panahong hindi ligtas ang magsalita, kumilos, at tumutol, pinili ng mga naunang kasapi ng UP Namnama ang paninindigan.
Bilang isang organisasyong nakaugat sa identidad at kultura ng mga Ilocano, hindi naging hiwalay ang pakikibaka ng UP Namnama sa mas malawak na laban ng mga Ilocano at ng sambayanang Pilipino. Nakilahok ang mga kasapi nito sa mga pagkilos para sa pagpapalaya ng mga political detainees at naging bahagi ng Ilocandia Forum, isang koalisyon ng mga Ilocano sectors at akademiko na nagbuklod upang tutulan ang diktadura. Ang pagiging Ilocano ay hindi lamang naging pagkakakilanlan ng organisasyon, kundi naging bahagi rin ng paninindigan nito para sa kalayaan, demokrasya, at katarungan.
Noong ika-21 ng Setyembre 1972, nilagdaan ni diktador na Ferdinand Edralin Marcos Sr. ang Proclamation No. 1081, na nagdeklara ng Batas Militar sa buong bansa. Ang tumitinding diumanong panganib ng komunismo ay itinuring na sapat na batayan upang ipatupad ang Batas Militar, na ipinakilalang hakbang upang mapigilan ang kaguluhan at mapangalagaan ang bansa. Ngunit, sa paglipas ng panahon, naging lantad na ang pagpapatupad nito ay higit na nagsilbi sa pagpapalawak ng kapangyarihan at interes ni Marcos Sr. kaysa sa sinabing kapakanan ng mga Pilipino.
Sa ilalim ng diktadura, isinailalim ang sambayanan sa malawakang pagsikil sa kalayaan at sistematikong paglabag sa karapatang pantao. Tinatayang 70,000 Pilipino ang ikinulong, 34,000 ang dumanas ng tortyur at pang-aabuso, 3,240 ang pinaslang, at 398 ang naging biktima ng sapilitang pagkawala. Ang mga bilang na ito ay hindi lamang estadistika. Sa bawat bilang ay may pangalan, mukha, pamilya, at buhay na winasak ng pasistang estado.
Bagamaโt nag-aklas at napatalsik ang masa ng isang diktadura, ang umiiral na sistema rin ang nagpabalik sa kanila sa kapangyarihan. Dahil dito, minanipula ng mga Marcos ang sistema para sa pansariling kapakinabangan. Lumikha sila ng mga gawa-gawang naratibong naglilinis sa kanilang pangalan: ang Solid North. Manipestasyon nito ang malawakang pagbaluktot sa kasaysayan upang malimutan ng sambayanan ang pang-aabuso, pagnanakaw, at pagpapahirap nila sa sambayanan. Ang isang mekanismo nila rito ay ang pagtalaga sa araw ng kapanganakan ni Marcos Sr. bilang isang special non-working holiday sa Ilocos Norte, na kung saan may partikular na isinasagawang mga forum na pang-akademiko at pang-sosyopolitikal sa kanilang state university na nagpapabango lamang sa alaala ng pahirap na diktadura.
Kaya naman bilang UP Namnama, dala namin ang alaala ng mga naunang henerasyon ng aming organisasyon na tumindig laban sa diktadura. Bilang mga Ilocano, kinikilala namin ang ating sariling kasaysayan ng pakikibaka at ang mga ambag ng ating mga kababayan sa paglaban sa diktadura. At bilang mga Iskolar ng Bayan, kinikilala namin ang aming pananagutan na gamitin ang kaalaman hindi lamang upang alalahanin ang nakaraan, kundi upang makialam sa kasalukuyan at hubugin ang kinabukasan.
INUTANG NA DUGO NG PASISTANG REHIMEN, SINGILIN, SINGILIN, PAGBAYARIN!
SAAN TO MANEN, SAAN A LIPATEN!
