20/10/2025
तिहार नेपालको एक प्रमुख र रमाइलो पर्व हो। यसलाई दिपावली वा यमपञ्चक पनि भनिन्छ। यो पाँच दिनसम्म मनाइन्छ र यसमा काग, कुकुर, गाई, लक्ष्मी र दाजुभाइको पूजा गरिन्छ। तिहारलाई प्रकाश र प्रेमको चाड पनि भनिन्छ।
पहिलो दिन काग तिहार हो। कागलाई सन्देशवाहक मानिन्छ र उसलाई खाना खुवाइन्छ। दोश्रो दिन कुकुर तिहार मनाइन्छ, जसमा कुकुरलाई टिका र माला लगाइन्छ किनभने कुकुर निष्ठाको प्रतीक हो। तेश्रो दिन लक्ष्मी पूजा गरिन्छ। यो दिन घर सफा गरी बत्ती बालिन्छ र धनकी देवी लक्ष्मीको पूजा गरी धन–सम्पत्तिको कामना गरिन्छ। चौथो दिन गाई पूजा र गोवर्धन पूजा गरिन्छ। गाईलाई माताको स्वरूप मानिन्छ र गोवर्धनले कृषिप्रतिको श्रद्धा जनाउँछ। अन्तिम दिन भाइटीका हो, जसमा दिदीबहिनीहरूले भाइको दीर्घायु र समृद्धिको कामना गर्दै टिका लगाउँछन् र भाइले बहिनीको स्नेहको कदर गर्छ।
तिहारले परिवार, समाज र प्रकृतिप्रतिको सम्मान सिकाउँछ। यसले प्रेम, एकता र सद्भाव बढाउँछ। देउसी–भैलो, दियो बाल्ने र घर सजाउने चलनले तिहारलाई अझ रमाइलो बनाउँछ।
यसरी तिहार केवल धार्मिक पर्व होइन, प्रेम, प्रकाश र सम्बन्धको उत्सव हो। यसले अन्धकारमाथि प्रकाश र द्वेषमाथि सद्भावको विजयको सन्देश दिन्छ। 🌼
