12/09/2026
गुँलाको हरेक शनिबार नजिकका विभिन्न बौद्ध बहाल, बही घुम्ने सिलसिलामा आज बिष्णुमति खोला नजिक रहेको ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्व भएको खुसीबहीको परिक्रमा गरियो ।
खुसीबही (आधिकारिक नाम: नदी सङ्गम महाविहार) काठमाडौँको ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थल हो, जुन काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. १३, विष्णुमती नदीको किनारमा अवस्थित छ। 'खुसी' को अर्थ नेवारी भाषामा नदी र 'बही' को अर्थ बौद्ध विहार हुने भएकाले नदीको किनारमा रहेका कारण यसलाई 'खुसीबही' भनिएको हो।
हाम्रो गुथिका गुथियार श्री नरेन्द्र मानन्धरज्यु Narendra Manandharका अनुसार प्राचिनकालमा पश्चिमका खसहरूले आक्रमण गरि विभिन्न कालखण्डमा खुसीबही जलाई दिएको मानिन्छ। हाल पहिलेको जस्तो बाैद्व विहार अस्तित्व नरहेपनि केही ऐतिहासिक र पुरातात्त्विक महत्त्वका वस्तुहरू यहाँ रहेका छन्। जसमा तिब्बती लिपीमा स्वर्ण तथा चाँदीले लेखिएका प्रज्ञापारमिता ग्रन्थ केही पाना र महासिद्व गुरु नारोपाले बजाउने काँङ्गलिग (मानिसको तिघ्राको हड्डी वा नलि हाडबाट बनाईएको तान्त्रिक धार्मिक बाजा जुन विशेष गरी वज्रयान र छोड परम्परामा तन्त्र अभ्यासमा प्रयोग गरिन्छ। यो विहार तत्कालीन कान्तिपुर नगर क्षेत्रको बाहिर सुनसान स्थानमा स्थापना गरिएको र यही महासिद्व गुरु नारोपाले साधन गरेको मानिन्छ। त्यसैले वज्रयान परम्पराका बाैद्व सिद्व, रिम्पोछे र लामा गुरूहरू यहाँ गएर पूजा, साधना र भ्रमण गर्ने गर्दछ।
PC : Binaya Manandhar, Suroz Manandhar, Àbhishek Manandhar