13/05/2026
नेपाली तन्त्रपरम्परा : नेपाली तान्त्रिक परम्पराको गहिरो दस्तावेज
“नेपाली तन्त्रपरम्परा” नेपाली धार्मिक, सांस्कृतिक तथा दार्शनिक परम्पराको एक महत्वपूर्ण कृति हो। तन्त्रचर्चा परिवारद्वारा प्रकाशित यस ग्रन्थले नेपालमा विकसित तान्त्रिक साधना, शक्ति उपासना, नेवार संस्कार, बौद्ध–शैव समन्वय तथा लोकपरम्पराका विविध पक्षलाई एउटै ठाउँमा समेटेको छ।
ग्रन्थको विषयसूची हेर्दा नै यसमा केवल धार्मिक आख्यान मात्र नभई इतिहास, संस्कृति, दर्शन, कला, साधना र समाजशास्त्रीय अध्ययनसमेत समावेश गरिएको स्पष्ट हुन्छ। पुस्तकको प्रारम्भिक खण्डमा शक्तिपीठकथा, सौन्दर्यलहरी, श्रीशिवकृतमुक्तस्तोत्रम् जस्ता स्तुति र साधनासम्बन्धी सामग्री समेटिएका छन्, जसले पाठकलाई तान्त्रिक अध्यात्मको आधारभूमिमा प्रवेश गराउँछन्।
त्यसपछिको लेखमालाले पुस्तकलाई अझ समृद्ध बनाएको छ। तान्त्रिक पद्धतिमा महालक्ष्मीका प्राचीन र आधुनिक चित्रकला, काठमाडौंमा मनाइने पायाः, नेपालको राष्ट्रिय समन्वयमा शिव–बुद्ध दर्शनको भूमिका, नेपालमा नवदुर्गा परम्परा जस्ता लेखहरूले नेपाली समाजमा तन्त्रको सांस्कृतिक प्रभाव उजागर गर्छन्। विशेषगरी नेवार समुदाय, पाशुपत क्षेत्र, गुह्येश्वरी, भैरव उपासना तथा कर्णाली क्षेत्रको लोकसंस्कृतिसँग सम्बन्धित सामग्रीले पुस्तकलाई अनुसन्धानमूलक स्वरूप दिएको छ।
पुस्तकको अर्को विशेषता भनेको नेपाली र विदेशी विद्वान् दुवैका लेखहरूको समावेश हो। Jeffrey S. Lidke लगायतका विद्वान्का अंग्रेजी लेखहरूले नेपाली तन्त्रपरम्परालाई अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानको दृष्टिले समेत हेर्ने अवसर प्रदान गर्छन्। यसले ग्रन्थलाई केवल स्थानीय दस्तावेज नभई वैश्विक महत्वको अध्ययन सामग्री बनाएको छ।
भाषाशैली अधिकांश लेखहरूमा विद्वतापूर्ण भए पनि नेपाली पाठकलाई बुझ्न सहज छ। कतिपय लेखहरू गहिरो दार्शनिक भएकाले सामान्य पाठकलाई अलि कठिन लाग्न सक्छ, तर अनुसन्धानकर्ता, संस्कृतिविद्, धर्मदर्शनका विद्यार्थी तथा नेपाली सभ्यताप्रति रुचि राख्ने पाठकका लागि यो पुस्तक अत्यन्त उपयोगी देखिन्छ।
समग्रमा, “नेपाली तन्त्रपरम्परा” नेपाली तान्त्रिक ज्ञान, संस्कार र सांस्कृतिक निरन्तरताको एक महत्त्वपूर्ण अभिलेख हो। यसले नेपाललाई केवल हिमालको देश मात्र होइन, गहन तान्त्रिक परम्परा बोकेको सभ्यताको केन्द्रका रूपमा प्रस्तुत गर्छ।
नेपाली तन्त्रपरम्परा
तन्त्र चर्चा परिवार
पेज: ८२८ + रंगीन १०४
मूल्य रू १६००/-
सम्पर्क ९८०८ ९४०१९०
**ra
