05/06/2026
प्रिन्सिपल्स एशोसिएसन अफ नेपाल (PAN), तनहुँ जिल्ला समितिको आयोजनामा मिति २०८३ साल जेठ १ गते शुक्रबार "प्रधानाध्यापक नेतृत्व क्षमता विकास कार्यक्रम" भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रम PAN तनहुँका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र न्यौपाने को अध्यक्षता तथा व्यास नगरपालिकाका नगर प्रमुख वैकुण्ठ न्यौपाने को प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको थियो। कार्यक्रमको सञ्चालन PAN तनहुँका सचिव सन्तोष न्यौपाने ले गर्नुभएको थियो।
"Educate, Empower, Excel" को मूल मर्मलाई आत्मसात गर्दै आयोजित यस विशेष कार्यक्रममा तनहुँ जिल्लाभरका सामुदायिक विद्यालयका करिब १०० जना प्रधानाध्यापकहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो। कार्यक्रममा PAN का केन्द्रीय प्रतिनिधि रामचन्द्र पोख्रेल ले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो।
विद्यालय नेतृत्वलाई सबल, सक्षम तथा उत्तरदायी बनाउँदै नेपालको शिक्षालाई रूपान्तरण गर्ने उद्देश्यका साथ PAN निरन्तर क्रियाशील रहेको छ। PAN को आधारशिला Leading, Linking र Learning रहेको उल्लेख गर्दै सामुदायिक विद्यालयहरूमा गुणस्तर सुधारका लागि प्रधानाध्यापक, शिक्षक, विद्यार्थी, अभिभावक तथा विद्यालय व्यवस्थापन पक्षबीच प्रभावकारी सहकार्य आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरिएको थियो। शिक्षकलाई प्रेरित गर्ने, विद्यार्थीलाई केन्द्रमा राख्ने, अभिभावकसँग सहकार्य बढाउने तथा विद्यालय व्यवस्थापनमा पारदर्शिता कायम गर्ने विषयमा विशेष जोड दिइएको थियो।
कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य प्रधानाध्यापकहरूलाई पेशागत रूपमा सबल, सक्षम तथा उत्तरदायी बनाउँदै शिक्षामा गुणस्तर अभिवृद्धि र क्षमतावान नेतृत्वको विकास गर्नु रहेको थियो। साथै, असल अभ्यासहरूको आदानप्रदान तथा सिकाइ सहजीकरणमार्फत विद्यालय व्यवस्थापन र शैक्षिक उपलब्धिलाई प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य राखिएको थियो। गुणस्तरीय नेतृत्वविना गुणस्तरीय शिक्षा सम्भव नहुने तथ्यलाई स्थापित गर्दै गुणस्तरीय शिक्षा विकासका लागि प्रधानाध्यापकको प्रभावकारी नेतृत्वदायी भूमिका अपरिहार्य रहेको विषयमा विशेष जोड दिइएको थियो। यी उद्देश्यहरूलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न तीन चरणीय कार्यनीति अवलम्बन गरिएको थियो।
कार्यक्रमको पहिलो चरणअन्तर्गत गण्डकी प्रदेश तालिम केन्द्रका प्रमुख नेपालहरी रानाभाट बाट विद्यालयमा गुणस्तरीय शिक्षा विकासका लागि प्रधानाध्यापकको नेतृत्वदायी भूमिकासम्बन्धी विशेष प्रशिक्षण प्रदान गरिएको थियो। दोस्रो चरणमा पोखरा मदरल्याण्डका विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष प्रेमनारायण पोख्रेल द्वारा विद्यालयमा अवलम्बन गरिएका असल अभ्यास तथा सिकाइ सहजीकरणसम्बन्धी अनुभव र उपलब्धिहरू समेटिएको प्रेरणादायी प्रस्तुतीकरण गरिएको थियो।
त्यसैगरी तेस्रो चरणअन्तर्गत पूर्व सहसचिव एवं शिक्षा विकास निर्देशक अम्बिका आचार्य, नागरिक समाजका प्रतिनिधि हरिसिंह गुरुङ, पूर्व प्रधानाध्यापक एवं विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष केशवराज घिमिरे तथा वरिष्ठ शिक्षक महेन्द्र न्यौपाने बीच समसामयिक शैक्षिक मुद्दा, चुनौती र समाधानका उपायहरूबारे गहन प्यानल छलफल सम्पन्न भएको थियो। उक्त छलफलले सहभागी प्रधानाध्यापकहरूलाई व्यवहारिक ज्ञान, नेतृत्व विकासका नवीन दृष्टिकोण तथा गुणस्तरीय शिक्षा प्रवर्द्धनका प्रभावकारी उपायहरूबारे महत्वपूर्ण सिकाइ प्रदान गरेको थियो।र उक्त प्यानल छलफल तनहुँ टि.भि. तथा दमौली एफ.एम.का प्रस्तुतकर्ता पत्रकार चिरञ्जिवी पन्थ ले गर्नुभएको थियो। कार्यक्रम अत्यन्तै रोचक, ज्ञानवर्द्धक तथा सहभागी प्रधानाध्यापकहरूले खोजिरहेका समसामयिक विषयवस्तुहरूमा केन्द्रित रहेको थियो। कार्यक्रममा उठाइएका विभिन्न समस्या तथा चुनौतीहरूका समाधानका उपायहरूबारे विस्तृत छलफल गरिएको थियो।
व्यानर वाचनपश्चात कार्यक्रमको उद्घाटन गर्दै प्रमुख अतिथि नगर प्रमुख वैकुण्ठ न्यौपानेले प्रधानाध्यापकहरू केवल पदधारी मात्र नभई परिवर्तनका संवाहक बन्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो। तालिमबाट प्राप्त ज्ञान र सीपलाई व्यवहारमा उतार्दै विद्यालयलाई नमुना शैक्षिक संस्थाका रूपमा विकास गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गर्दै उहाँले यस्ता कार्यक्रमहरूले शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धिमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।
कार्यक्रममा PAN तनहुँका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र न्यौपानेले कार्यक्रमको औचित्यमाथि प्रकाश पार्दै विषयवस्तुको प्रवेश गराउनुभएको थियो। साथै PAN गण्डकी प्रदेशका महासचिव डिल्लीराम देवकोटा तथा व्यास नगरपालिकाको शिक्षा तथा सामाजिक विकास शाखाका प्रमुख केदारराज आचार्य ले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गर्दै गुणस्तर विकासका लागि प्रधानाध्यापकको भूमिकाबारे महत्वपूर्ण धारणा राख्नुभएको थियो।
कार्यक्रमको अवसरमा शिक्षा क्षेत्रमा पुर्याउनुभएको अतुलनीय योगदानको कदरस्वरूप ११ जना पूर्व प्रधानाध्यापकहरूलाई विशेष सम्मानसमेत गरिएको थियो।
कार्यक्रमको समापनका क्रममा सहभागी प्रधानाध्यापकहरूको तर्फबाट रामचन्द्र न्यौपानेले आफ्नो धारणा राख्दै कार्यक्रम अत्यन्तै प्रभावकारी, उपयोगी तथा गुणस्तर अभिवृद्धिमा सहयोगी रहेको बताउनुभयो। अन्त्यमा अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र न्यौपानेले सम्पूर्ण सहभागी प्रधानाध्यापक, प्रमुख अतिथि, विशिष्ट अतिथि, अतिथिहरू तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग पुर्याउने विभिन्न निकाय एवं संघ-संस्थाप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दै कार्यक्रमको समापन गर्नुभयो।
सामुदायिक विद्यालयहरूलाई "Center of Excellence" का रूपमा विकास गर्दै नेपालको शिक्षाको गुणस्तरलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने PAN को अभियानमा सहयोग पुर्याउनुहुने सम्पूर्ण अतिथि, विज्ञ टोली, सहभागी प्रधानाध्यापक तथा सहयोगी संघ-संस्थाहरूप्रति हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्दछौँ।