कुरीति अन्त्य समाज (कास)
हाम्रो बारेमा
कुरी अन्त्य समाज (कास) धर्म, संस्कृती, परम्परा र रितीरिवाजका नाममा मान्छेमाथि हुने सबै खालका हिंसा बिरुद्ध काम गरिरहेको एक गैर सरकारी संस्था हो । २०६९ चैत्र महिनामा तराईका २२ जिल्लाका कुरिती प्रभाबितहरुको काठमाडौंमा सम्पन्न पहिलो भेलाले “कुरितीजन्य हिंसा अन्त्य राष्ट्रिय सञ्जाल” गठन गरेको थियो । २०७० साउन महिनादेखि तराईका २२ जिल्लामा कुरितीजन्य हिंसा अन्त्य
सञ्जालको नामबाट काम गरेको यस संस्थालाई “कुरिती अन्त्यः समाज (कास)” को नामबाट २०७१ कार्तिक महिनामा बैधानिक ढंगले जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंमा दर्ता गरिएको छ । भने शाखा कार्यालयको रुपमा २३ जिल्लाका जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरुमा दर्ता समेत भईसकेको छ ।
२०६२÷०६३ को १९ दिने लोकतान्त्रिक आन्दोलनको उपलब्धी स्वरुप देशमा संविधान सभाको निर्वाचन भई देश संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा प्रवेश गरिसकेको अवस्थामा समेत धर्म र संस्कृतीको आडमा मान्छेले जिउँदै जल्नु पर्ने अवस्थाको अन्त्य नहुनु दुखद् कुरा हो । विश्वले विज्ञान र प्रविधीमा धेरै फड्को मारिसकेको छ । तर हाम्रो देशमा अहिले पनि संसारमा कुनै अस्तीत्वमा नरहेको कथित बोक्सीको आरोपमा गरिव, बेसहारा र महिलाहरुले जिउदै जल्नु पर्ने अवस्था यथावत छ । महिलाहरुलाई छाउपडी (महिनावारी) भएका बेला घरमा बस्न दिईदैन । श्रीमानको आयू लम्बीने भ्रममा तिजमा निराहार ब्रत बस्न प्रेरित गरिन्छ । ईश्वरको रुप भन्दै कुमारीको नाममा बालिकाको बाल अधिकार हनन् गरिएको छ । दाईजोको निहुँमा महिलाको हत्या भएको छ । छोरा नजन्मिनुमा पुरुष बढी जिम्मेवार हुने वैज्ञानिक तथ्यलाई लत्याउँदै महिलालाई यातना र घर निकाला गरिन्छ । महिलाको अनुहार पर पुरुषले हेर्नु हुँदैन भन्दै घुम्टोभित्र बाँच्न बाध्य पारिन्छ । कमलरी र कमैयाको नाममा सामन्ती र शोषकहरुको घरमा बधुवाको जीवन बाँच्नु परिरहेको छ । अनि जीवन गुजाराको कुनै बिकल्प नहुँदा वादी महिलाहरुले बाध्यात्मक यौन पेशा अंगाल्नु परेको छ । पुण्य प्राप्ती हुने बहानामा आफैले जन्माएको छोरीलाई दान (कन्यादान) गर्ने परम्परा छ ।
“कुरिती अन्त्य समाज (कास)” धर्म, संस्कृती र परम्पराका आडमा हत्या गरिएका, शारिरीक र मानसिक रुपमा यातना पाई घर र समाजबाट बहिष्कारमा परेका आम प्रभाबितहरुप्रति समर्पित संस्था हो । यसको केन्द्रदेखि जिल्लासम्मको नेतृत्वमा रहेका सबै व्यक्तिहरु कुनै न कुनै कुरितीको शिकार भएका मानिसहरु हुन् । जसको सवाल उसैको नेतृत्व हुनुपर्छ भन्ने कुरामा यो संस्था विश्वास राख्दछ ।
संस्थाको उद्देश्य
ड्ड धर्म, संस्कार, परम्परा, रितीरिवाजका नाममा देशमा विद्यमान कुरीतिको पहिचान गर्ने ।
ड्ड धर्म, संस्कार, परम्परा, रितीरिवाजका नाममा समाजमा व्याप्त सबै खालका विभेद, अन्धविश्वास, कुरीति, कुसंस्कार तथा विकृतिहरुविरुद्ध अहिंसात्मक, बौद्धिक, संगठित तथा चेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने ।
ड्ड कुरीतिबाट प्रभाबितहरुलाई संगठित गरी उनीहरुको कानुनी न्यायका लागी सहयोग, समन्वय र सहकार्य गर्ने ।
ड्ड कुरीति प्रभाबितहरुको क्षमता अभिबृद्धी गर्न सहयोग गरी उनीहरुलाई आर्थिक रुपमा आत्म निर्भर बनाउन सहयोग गर्ने ।
ड्ड कुरीति प्रभाबितहरुलाई अभियन्ताको रुपमा खडा गरेर समाजमा ब्याप्त कुरीति बिरुद्ध आवाज उठाउन प्रेरित गर्ने ।
ड्ड कुरीति बिरुद्ध जनचेतना जगाउन सञ्चार वकालत गर्ने ।
रणनीति
ड्ड कुरीति अन्त्य गर्न सरकारी तथा गैर सरकारी निकायहरुसँग सहकार्य र समन्वय गर्ने ।
ड्ड कुरीति बिरुद्ध ऐन, कानुनहरु निर्माण र त्यसको पूर्ण रुपमा कार्यान्वयन गर्न राज्यलाई सहयोग गर्ने ।
ड्ड कुरीति बिरुद्ध वकालत र पैरवी गर्ने ।
ड्ड कुरीतिबाट प्रभाबितहरुलाई आर्थिक रुपमा सशक्त बनाई गरिवीकाकारण कुरीतिको शिकार हुन बाध्य भईरहेका मानिसहरुको आर्थिक सशक्तिकरणका लागी काम गर्न प्रोत्साहन गर्ने ।
ड्ड कुरीति प्रभाबितहरुलाई परिवर्तनका संवाहकको रुपमा खडा गर्ने ।
ड्ड कुरीतिलाई समाज विकासको बाधकका रुपमा बुझाउन सञ्चार माध्यम मार्फत वकालत गर्ने ।
परिकल्पना
धर्म, संस्कृती, परम्परा र रितीरिवाजका नाममा भईरहेका सबै खालका हिंसा, विभेद र उत्पीडनको अन्त्य भई हरेक मानिसलाई स्वतन्त्र, सम्वृद्ध र आत्मसम्मानका साथ जीवन बाँच्न सक्ने समाज हाम्रो परिकल्पना हो ।
यस संस्थाका ४ प्रकारका सदस्यहरुको वर्गिकरण गरिएको छ ।
क) साधारण सदस्यः
ख) संस्थापक सदस्यहरुः
ग) आजीवन सदस्यः
घ) मानार्थ सदस्यः
सदस्यता प्राप्तिको लागि आवश्यक योग्यता
क) नेपाली नागरिक भएको ।
ख) १६ वर्ष उमेर पुरा गरेको ।
ग) मानसिक सन्तुलन नगुमाएको ।
घ) सार्वजनिक सम्पत्ती हिनामिना गरेको नठहरेको ।
ङ) नैतिक पतन देखिने फौजदारी र भ्रष्टाचारीको अभियोगमा सजाय नपाएको ।
धन्यवाद !
