19/03/2026
जनप्रतिनिधिहरुलाई योग ध्यान आरोग्यसँग जोडनुको सार्थकता
✍️नबराज काफ्ले,महासचिव,योग ध्यान आरोग्य सन्जाल नेपाल
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी ले आफ्ना निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरूलाई योग, ध्यान र आरोग्यसँग जोड्ने प्रयास नेपाली राजनीतिक अभ्यासमा नयाँ सोचको संकेत हो । परम्परागत रूपमा राजनीति शक्ति, रणनीति र प्रतिस्पर्धामा केन्द्रित रहँदै आएको छ; तर आधुनिक सन्दर्भमा नेतृत्वको गुणस्तर केवल बौद्धिक क्षमता वा जनसमर्थनले मात्र निर्धारण हुँदैन, त्यसमा मानसिक सन्तुलन, भावनात्मक परिपक्वता र शारीरिक स्वास्थ्य पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । यही सन्दर्भमा योग–ध्यानसँगको यो पहल सार्थक र दूरदर्शी देखिन्छ ।
पहिलो, जनप्रतिनिधिहरूको आरोग्यता र उनीहरूको निर्णय क्षमताबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध हुन्छ। राजनीतिक नेतृत्व निरन्तर दबाब, आलोचना र जटिल परिस्थितिहरूको सामना गरिरहेको हुन्छ। यस्तो अवस्थामा ध्यानले मानसिक शान्ति, धैर्यता र एकाग्रता विकास गर्छ, जसले गर्दा हतारमा गरिने निर्णय, आवेगजन्य प्रतिक्रिया र अनावश्यक विवाद कम हुन्छन्। योग अभ्यासले शारीरिक स्फूर्ति र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ, जसले जनप्रतिनिधिलाई निरन्तर सक्रिय र उत्पादक बनाउँछ। यसरी स्वस्थ नेतृत्वले दीर्घकालीन र परिणाममुखी नीति निर्माणमा योगदान पुर्याउँछ।
दोस्रो, योग–ध्यानले नैतिकता र आत्मअनुशासनलाई सुदृढ बनाउँछ। राजनीतिक क्षेत्रमा प्रायः देखिने भ्रष्टाचार, स्वार्थकेन्द्रित सोच र सत्ता दुरुपयोगजस्ता विकृतिहरूको जडमा आत्मनियन्त्रणको कमी हुन्छ। ध्यानले आत्मचेतना बढाउँदै व्यक्तिलाई आफ्ना कर्तव्यप्रति सजग बनाउँछ। यसले जनप्रतिनिधिलाई सेवामुखी सोचतर्फ उन्मुख गराउँछ, जसले सुशासन र पारदर्शितामा टेवा पुर्याउँछ ।
तेस्रो, यस्तो पहलले जनतामा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्छ। जब नेतृत्व स्वयं स्वस्थ जीवनशैली अपनाउँछ, त्यसले नागरिकहरूलाई पनि योग, ध्यान र स्वास्थ्यप्रति सचेत बनाउँछ। यसले दीर्घकालीन रूपमा समाजमा स्वास्थ्य सचेतना वृद्धि गर्दै समग्र जनशक्ति सुदृढ बनाउन मद्दत पुर्याउँछ।
अन्य राजनीतिक दलहरूले पनि यस अभ्यासलाई अनुशरण गर्नु आवश्यक देखिन्छ। पहिलो, यसले राजनीतिक संस्कृतिमा गुणात्मक सुधार ल्याउँछ। आरोप–प्रत्यारोप, तनाव र विभाजनभन्दा माथि उठेर संयम, सहिष्णुता र संवादको वातावरण निर्माण हुन्छ। दोस्रो, स्वस्थ र सन्तुलित नेतृत्वले नीतिगत स्थायित्व दिन्छ, जसले विकासका योजनाहरूलाई निरन्तरता प्रदान गर्छ। तेस्रो, दलहरूबीच सकारात्मक प्रतिस्पर्धा सिर्जना हुन्छ—जहाँ जनहित, सुशासन र नैतिकताको आधारमा प्रतिस्पर्धा हुन्छ, न कि केवल सत्ताका लागि।
अन्ततः, योग–ध्यानलाई राजनीतिक नेतृत्वसँग जोड्नु केवल व्यक्तिगत स्वास्थ्य सुधारको कार्यक्रम होइन, यो समग्र शासन प्रणालीलाई सुदृढ बनाउने रणनीतिक कदम हो। यदि सबै दलहरूले यसलाई साझा अभ्यासका रूपमा आत्मसात गरे भने, नेपालमा उत्तरदायी, संयमित र दूरदर्शी नेतृत्व विकास भई समृद्ध राष्ट्र निर्माणको आधार अझ बलियो बन्ने निश्चित छ ।