18/09/2026
Dette innlegget prøvde eg å få inn i BT og BA, men dei hadde ikkje kapasitet. Difor legg eg det ut på facebook.
VI MÅ IKKJE VENJE OSS TIL GAZA- ELLER VESTBREDDA!
Vi er etter kvart mange som kjenner eit sterkt engasjement for Palestina – og særleg for menneska i Gaza. Det er vanskeleg å ta inn over seg omfanget av lidingane som har utspelt seg sidan 7. oktober 2023.
Tala er nesten umoglege å forstå. Titusenvis av palestinarar er drepne og hundretusenvis skadde sidan krigen eskalerte. Bak kvart tal er det eit menneske. Eit barn. Ei mor. Ein far. Ein besteforelder. Ein familie som aldri meir får høyre stemmen eller latteren til den dei har mista.
Men Gaza er ikkje heile historia.
Medan verdas auge har vore retta mot Gaza, har situasjonen på Vestbreidda også blitt stadig verre. Der ser vi auka vald frå israelske busetjarar, militære operasjonar, vegsperringar, riving av palestinske heimar og fordriving av familiar frå områda dei har budd i.
Dette må vi våge å snakke om.
For det handlar ikkje berre om tal, politikk og grenser på eit kart. Det handlar om menneske som ønskjer det same som dei fleste av oss: å kunne bu trygt i sitt eige heimland, sende barna sine på skulen, gå på jobb, dyrke jorda si og leve eit vanleg liv utan frykt.
Vi kan fordømme Hamas sitt brutale terrorangrep 7. oktober 2023 og drap og bortføringar av israelske sivile – og samtidig meine at palestinske sivile har krav på vern, menneskeverd og rettar. Det eine utelukkar ikkje det andre.
Det må vere mogleg å halde fast på at alle sivile liv har same verdi.
Det må også vere mogleg å stille spørsmål ved korleis verda reagerer. Kor lenge kan vi sjå på at barn blir drepne, familiar blir splitta, heimar blir øydelagde og menneske blir drivne på flukt – utan at det får alvorlege politiske konsekvensar?
Vi kan ikkje berre sende nødhjelp og så gå vidare med kvardagen vår. Nødhjelp er livsviktig, men det løyser ikkje årsakene til at menneske treng nødhjelp i utgangspunktet.
Engasjementet betyr noko
Eg er stolt av det engasjementet som Palestinakomiteen i Bergen og mange andre viser. Demonstrasjonar, appellar, møte og samtalar er viktige. Dei viser at vi ikkje aksepterer at lidinga skal bli usynleg eller at urett skal bli normalen.
Som dagleg leiar i Palestinabutikken i Bergen er eg også stolt over det frivillige arbeidet som meir enn 20 personar legg ned for å halde butikken i drift.
For meg er butikken meir enn ein stad der ein kan kjøpe varer frå Palestina. Han har også fått ei viktig rolle som ein møteplass. Folk kjem innom ikkje berre for å handle, men for å slå av ein prat, dele tankar og snakke om det som skjer i Palestina.
Nokre kjem fordi dei allereie er sterkt engasjerte. Andre kjem fordi dei ønskjer å forstå meir. Det kan vere ein samtale om Gaza, Vestbreidda, om folkeretten eller om kva vi som enkeltmenneske kan gjere.
Desse møta mellom menneske betyr noko.
I ei tid der mange kjenner seg makteslause, er det viktig å finne fellesskap og vise at vi framleis bryr oss. Vi kan kanskje ikkje stanse ein krig åleine, men vi kan bruke stemma vår. Vi kan delta. Vi kan lære. Vi kan stille krav til politikarane våre. Og vi kan nekte å bli likegyldige.
Vi må krevje at folkeretten blir respektert. Vi må krevje vern av sivile. Vi må krevje at humanitær hjelp slepp fram. Og vi må krevje ein politisk veg ut av denne konflikten – ein veg som gir palestinarar og israelarar rett til tryggleik, fridom og eit verdig liv.
Noreg har ei særleg rolle å spele. Vi har lenge vore stolte av engasjementet vårt for fred og internasjonal rett. Då må vi også bruke stemma vår når grunnleggjande menneskelege rettar blir brotne.
Og vi som står utanfor konflikten, må ikkje bli så slitne av dei vonde nyheitene at vi sluttar å bry oss.
For det er kanskje den største faren: at vi gradvis venner oss til det som eigentleg aldri må bli normalt.
At eit barn som blir drepe i Gaza, berre blir eit nytt tal.
At ein familie som blir jaga frå heimen sin på Vestbreidda, berre blir ei overskrift.
At vi ser bileta, les nyheitene – og så blar vidare.
Det må vi ikkje gjere.
Vi må halde fast på menneskeverdet. Vi må halde fast på medkjensla. Og vi må halde fast på kravet om at palestinarar skal kunne leve i fridom og tryggleik, akkurat som israelarar skal kunne.
For fred kan ikkje byggjast på at den eine sida sitt menneskeverd blir rekna som mindre verdt enn den andre sitt.
Vi må ikkje venne oss til Gaza.
Vi må ikkje gløyme Vestbreidda.
Og vi må ikkje gi opp håpet om ein rettferdig fred.
Åse Vaksinen Sælensminde, dagleg leiar i Palestinabutikken i Bergen
