04/09/2026
Stel dat de kloof niet het probleem is, maar de vraag hoe je hem samen oversteekt.
Bij neurodiversiteit op het werk gaat het gesprek meestal één kant op. Wie past zich aan? De medewerker die het maar moet leren, of de omgeving die alles maar moet oplossen. Beide antwoorden lopen vast.
Vanmiddag stonden we met een groep leidinggevenden stil bij drie speerpunten die die kloof kleiner maken.
1. Wie is deze persoon en welke behoefte is er nu?
Niet: welk label heeft iemand. Autisme, ADHD en hoogbegaafdheid overlappen, en met een diagnose weet je nog steeds niet hoe iemand denkt, werkt en prikkels verwerkt. Die vraag stel je aan de persoon zelf, en vandaag, want de behoefte van vorig jaar is niet de behoefte van nu.
2. Goed functioneren begint met een cultuur van sociale veiligheid.
Niemand vertelt wat hij nodig heeft in een omgeving waar dat als zwakte geldt. Eerst de veiligheid, dan pas het eerlijke antwoord. In die volgorde, nooit andersom.
3. Samen de brug over.
De kloof is niet van één partij. Niet de medewerker die zich maar moet aanpassen, niet de omgeving die alles maar moet oplossen. Beide kanten stappen de brug op.
Marc Beek en Cor Jongejeugd Jongejeugd vertelden vanuit hun eigen ervaring hoe dat er in de praktijk uitziet. Dat leverde deze reactie uit de zaal op:
“Ik hoor altijd dat het juist minder prikkels moeten zijn, afgesloten kamers en zo. Maar ik hoor nu iets nieuws: het mogen ook meer prikkels zijn.”
Precies. Er zijn collega's die juist vastlopen bij te weinig. Voor hen is stilte geen rust maar leegte. Niet minder of meer, maar passend.
Daarna gingen de deelnemers zelf aan de slag met een gesprekshulp die we op maat hadden gemaakt. Doorvragen op wat iemand nodig heeft om goed te werken. Het leverde gesprekken op die dieper gingen dan verwacht, over collega's die ze al jaren kennen. In een opvallend open sfeer.
En dan. Leuk feitje nog:Onderzoek van Harvard laat zien dat wie doorvraagt sympathieker gevonden wordt. Het kost je niets en levert twee dingen op: je weet wat de ander nodig heeft, en de relatie wordt sterker.
Dus: bij wie ga jij deze week een “wit voetje” halen? Je hebt er niets anders voor nodig dan een paar oprechte vragen en goed luisteren🤫😉
Dank aan de Autoriteit Consument & Markt voor de open houding vanmiddag, en aan het ZZIIN Stadspaleis voor de goede verzorging.
