Stolpersteine Zwolle

04/05/2026

Vandaag was er bij de herdenking van de Tweede Wereldoorlog door de Tweede Kamer aandacht voor de Zwolse Stolpersteine en de zeggingskracht van de verhalen daarachter.

Voorzitter (en Zwollenaar) Thom van Campen hield daar een toespraak, waarin hij langs diverse adressen in Zwolle “wandelt” waar Stolpersteine liggen.

De toespraak is via onderstaande link te beluisteren en start vanaf 4:10.

https://debatdirect.tweedekamer.nl/2026-05-04/zorg-gezondheid/actualiteitenkanaal/herdenking-bij-erelijst-van-gevallenen-2026-11-00/onderwerp

06/04/2026

𝐃𝐨𝐞𝐥𝐬𝐭𝐞𝐥𝐥𝐢𝐧𝐠 𝐠𝐞𝐫𝐞𝐚𝐥𝐢𝐬𝐞𝐞𝐫𝐝

De Stichting Zwolse Stolpersteine is in 2013 opgericht met het doel
Stolpersteine te plaatsen voor alle Joodse Zwollenaren die tijdens de Sjo’a door toedoen van de nazi’s en hun handlangers zijn vermoord of omgekomen. Tijdens 43 herdenkingsbijeenkomsten zijn in de jaren 2014-2025 in totaal 456 Stolpersteine voor 159 adressen in Zwolle onthuld. Verslagen van alle onthullingen met de teksten van de toespraken zijn te vinden op
https://www.stolpersteine-zwolle.nl/index.php?pageID=49

Op woensdagochtend 4 juni 2025 zijn de laatste vier Stolpersteine geplaatst door de bedenker Gunter Demnig, die Zwolle eerder bezocht in 2014, 2015 en 2018. Op woensdagmiddag 4 juni vond in Theater de Spiegel de afronding van het Zwolse Stolpersteineproject plaats. Naast optredens van Jeugdsymfonieorkest de Vuurvogel en Vrouwenkamerkoor Hera, spraken stichtingsvoorzitter Jaap Hagedoorn, schrijver Arnon Grunberg, stadsdichteres Gertrüd Reinink en rabbijn Shmuel Spiero de ruim 500 aanwezigen toe. De toespraken kunt u nalezen op https://www.stolpersteine-zwolle.nl/index.php?pageID=72

Ook zijn de gedenkstenen die middag formeel overgedragen aan de gemeente Zwolle, die ervoor zal zorgen dat de Stolpersteine ankerpunten van herdenking blijven in de openbare ruimte. Rotaryclub Zwolle heeft de jaarlijkse schoonmaak geadopteerd.

In het herinneringsboek 𝘚𝘱𝘳𝘦𝘬𝘦𝘯𝘥𝘦 𝘴𝘵𝘦𝘯𝘦𝘯. 𝘚𝘵𝘰𝘭𝘱𝘦𝘳𝘴𝘵𝘦𝘪𝘯𝘦 𝘪𝘯 𝘡𝘸𝘰𝘭𝘭𝘦 (Uitgeverij Noordboek-Van Gorcum) worden in bijna 400 rijk geïllustreerde pagina´s de levens van de vermoorde Joodse Zwollenaren belicht. Om de Holocausteducatie te ondersteunen ontvingen alle Zwolse scholen, van het basisonderwijs tot het
hoger onderwijs, een gratis exemplaar.

De Stichting Zwolse Stolpersteine is per 10 december 2025 formeel opgeheven.

𝐓𝐨𝐭 𝐬𝐥𝐨𝐭
Velen hebben sinds 2013 met tijd, energie, deskundigheid, financiën en materiële ondersteuning bijgedragen aan het werk van de Stichting Zwolse Stolpersteine. Doorgaans met intense betrokkenheid. Er was breed draagvlak binnen de Zwolse samenleving. Alle steun en betrokkenheid heeft ons zeer
bemoedigd. Nabestaanden uit binnen- en buitenland getuigden tijdens de onthullingen vaak indringend en emotioneel van het belang van Stolpersteine voor de blijvende herdenking van hun naasten. 𝘡𝘰𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘩𝘶𝘯 𝘯𝘢𝘮𝘦𝘯 𝘸𝘰𝘳𝘥𝘦𝘯 𝘨𝘦𝘯𝘰𝘦𝘮𝘥, 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘻𝘪𝘫 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘷𝘦𝘳𝘨𝘦𝘵𝘦𝘯!

De Stolpersteine en de gepubliceerde levensgeschiedenissen van de Joodse Zwollenaren zullen aandacht blijven vragen voor de gevolgen van uitsluiting. Want waar mensen op basis van hun afkomst, ras, geloof, geaardheid, geslacht of om welke reden dan ook worden uitgesloten, daar dreigt in het slechtste geval
- zo leert de geschiedenis van de Sjo´a - moord op de uitgeslotenen.

Het voormalige bestuur van de Stichting Zwolse Stolpersteine:
𝘛𝘢𝘯𝘫𝘢 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘦𝘯 𝘉𝘦𝘳𝘨, 𝘑𝘢𝘢𝘱 𝘏𝘢𝘨𝘦𝘥𝘰𝘰𝘳𝘯, 𝘔𝘢𝘳𝘵𝘪𝘯 𝘏𝘦𝘮𝘮𝘪𝘯𝘬, 𝘑𝘰𝘶𝘬𝘫𝘦 𝘑𝘶𝘳𝘫𝘦𝘯𝘴, 𝘗𝘪𝘦𝘵 𝘥𝘦𝘯 𝘖𝘵𝘵𝘦𝘳

15/12/2025

𝗢𝗽𝗻𝗶𝗲𝘂𝘄 𝗲𝗲𝗻 𝗺𝗼𝗼𝗶𝗲 𝗿𝗲𝗰𝗲𝗻𝘀𝗶𝗲 𝘃𝗼𝗼𝗿 '𝗦𝗽𝗿𝗲𝗸𝗲𝗻𝗱𝗲 𝗦𝘁𝗲𝗻𝗲𝗻'

Opnieuw een mooie recensie van het boek ´Sprekende stenen; Stolpersteine in Zwolle’. Isolde van Boekiewoogie gaf het boek 𝟱 𝘀𝘁𝗲𝗿𝗿𝗲𝗻 en noemt het 𝗲𝗲𝗻 𝗶𝗻𝗱𝗿𝘂𝗸𝘄𝗲𝗸𝗸𝗲𝗻𝗱 𝗯𝗼𝗲𝗸:

‘’Sprekende stenen, Stolpersteine in Zwolle brengt de Tweede Wereldoorlog dichtbij en maakt die persoonlijk [..] De eerste veertig bladzijden van het boek gaan in op Joods Zwolle tot 1940 en op de Jodenvervolging tussen 1940 en 1945 in Zwolle. De rest van het boek schetst de levensverhalen van de 456 Zwolse inwoners die zijn vermoord tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het boek is opgebouwd naar de wijken in de stad. Per adres volgen dan de levensverhalen.

Het boek staat vol foto’s. Foto’s van de slachtoffers, foto’s van de struikelstenen en de plaatsing daarvan, maar ook foto’s die tijdens de oorlog en daarvoor zijn genomen en die een onthutsend beeld van het oorlogsleven geven.

De levensverhalen zijn vol respect en compassie geschreven. Het zijn geen droge opsommingen van data en feitjes, maar willen allemaal zorgen dat je de personen waar het over gaat een beetje leert kennen.

Het accent van Sprekende stenen, Stolpersteine in Zwolle ligt op de levensverhalen. Deze zijn afgewisseld met diverse historische informatie. Ook die blokken lezen vlot en makkelijk.’’

De volledige recensie lees je👇

***** 5/5 Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn 456 Joodse Zwollenaren vermoord of omgekomen door toedoen van de nazi’s en hun handlangers. Stolpersteine (struikelstenen) markeren hun laatste woonadres. Een Stolperstein is een vierkant betonnen blokje waarin een messing plaatje van 10 bij 10 centime...

20/11/2025

𝗦𝘁𝗼𝗹𝗽𝗲𝗿𝘀𝘁𝗲𝗶𝗻𝗲 𝗶𝗻 𝗗𝗼𝗿𝘁𝗺𝘂𝗻𝗱 𝘁𝗲𝗿 𝗵𝗲𝗿𝗶𝗻𝗻𝗲𝗿𝗶𝗻𝗴 𝗮𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗳𝗮𝗺𝗶𝗹𝗶𝗲 𝗚𝗿ü𝗻𝗲𝗯𝗲𝗿𝗴

Op 10 november jl. zijn in Dortmund vijf Stolpersteine gelegd voor de familie Grüneberg. Op verschillende momenten zijn leden van deze familie in Zwolle terecht gekomen. Ook hier liggen Stolpersteine voor diverse familieleden, voor Ossenmarkt 9b en voor Luttekestraat 40.

De onthulling in Dortmund, waarbij tientallen, veelal jeugdige, personen aanwezig waren, is het resultaat van het project Following Traces. Dit project is uitgevoerd onder auspiciën van de organisatie Internationales Bildungs- und Begegnungswerk. Studenten van het Zwolse Deltion College en het Karl Schiller Berufskolleg uit Dortmund hebben het leven van de Grünebergs vanuit archiefmateriaal gereconstrueerd. Ze zijn naar de belangrijke plaatsen in hun leven gereisd: Dortmund, Zwolle, Amsterdam, Westerbork en Oost-Polen en hebben op diverse manieren vorm gegeven aan hun ontmoeting met een gruwelijk verleden. Zo is er een Instagrampagina gemaakt en hebben studenten een dagboek en gedichten geschreven. Het leggen van de Stolpersteine in Dortmund was een prachtig sluitstuk van dit unieke project.

𝙆𝙤𝙧𝙩𝙚 𝙗𝙞𝙤𝙜𝙧𝙖𝙛𝙞𝙚 𝙜𝙚𝙯𝙞𝙣 𝙂𝙧ü𝙣𝙚𝙗𝙚𝙧𝙜

Hugo en Martha Grüneberg wonen tot begin 1939 in het Duitse plaatsje Hörde, behorend bij de stad Dortmund. Zij krijgen drie kinderen: Bernhard, Fanni en Edith.

In 1933 vertrekken de kinderen Fanni en Bernhard naar Zwolle. Fanni trouwt daar met Izaac de Leeuwe en gaat wonen aan de Luttekestraat 40. Bernhard vestigt zich in 1937 in Almelo en later in Borculo. Hugo en Martha blijven aanvankelijk met hun dochter Edith in Hörde wonen. Maar na de Kristallnacht van 9 op 10 november 1938 besluiten ze Duitsland te ontvluchten. Ze vetrekken naar hun dochter Fanni in Zwolle en trekken bij haar en haar man in. Later wonen Hugo, Martha en Edith zelfstandig aan de Ossenmarkt 9b. Hugo is grossier in levensmiddelen en Edith is dienstmeisje.

Als Izaac (de man van Fanni) in juli 1942 wordt opgepakt en het huis van Fanni en Izaac door de bezetter wordt gevorderd, vangen Hugo en Martha hun dochter Fanni en kleindochter Evie in hun huis op. Enkele maanden later besluiten de zussen Edith en Fanni onder te duiken, samen met het dochtertje van Fanni, Evie. Ook broer Bernhard besluit onder te duiken, met zijn vrouw en zoontje René. Het loopt helaas niet goed af. Eerst wordt Edith opgepakt en later ook Fanni en Evie en Bernhard en zijn vrouw. Edith, Fanni en Evie worden in Auschwitz vermoord en Bernhard en zijn vrouw in Sobibor. Ook Hugo en Martha sterven in de gaskamers van Sobibor.

Het zoontje van Bernhard, René, overleeft de oorlog wel. Hij was één jaar oud toen zijn ouders met hem onderdoken en hij is als pleegkind bij het echtpaar Van Yperen in Oude Wetering terechtgekomen en heeft daar de oorlog overleefd.

Tekst en foto's onthulling: Frank Inklaar

30/09/2025

𝐑𝐄𝐂𝐄𝐍𝐒𝐈𝐄𝐒 𝐁𝐎𝐄𝐊 '𝐒𝐏𝐑𝐄𝐊𝐄𝐍𝐃𝐄 𝐒𝐓𝐄𝐍𝐄𝐍'

De eerste recensies van het boek ´Sprekende stenen; Stolpersteine in Zwolle´ zijn verschenen. In het boek worden de levens van de 456 vermoorde Joodse Zwollenaren belicht.

In het 𝐙𝐰𝐨𝐥𝐬 𝐇𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐬𝐜𝐡 𝐓𝐢𝐣𝐝𝐬𝐜𝐡𝐫𝐢𝐟𝐭 noemt recensent Jan van de Wetering het boek 𝐦𝐞𝐞𝐫 𝐝𝐚𝐧 𝐞𝐞𝐧 𝐦𝐨𝐧𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭:

"𝐷𝑒 21 𝑎𝑢𝑡𝑒𝑢𝑟𝑠 𝑧𝑖𝑗𝑛 𝑒𝑟𝑖𝑛 𝑔𝑒𝑠𝑙𝑎𝑎𝑔𝑑 𝑑𝑒 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑛𝑠𝑣𝑒𝑟ℎ𝑎𝑙𝑒𝑛 ℎ𝑒𝑙𝑑𝑒𝑟 𝑒𝑛 𝑖𝑛𝑔𝑒𝑡𝑜𝑔𝑒𝑛 𝑡𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑡𝑒𝑙𝑙𝑒𝑛. 𝑊𝑖𝑒 ℎ𝑒𝑡 𝑏𝑜𝑒𝑘 𝑛𝑜𝑔 𝑛𝑖𝑒𝑡 𝑔𝑒𝑙𝑒𝑧𝑒𝑛 ℎ𝑒𝑒𝑓𝑡, 𝑧𝑜𝑢 𝑘𝑢𝑛𝑛𝑒𝑛 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑒𝑑𝑒𝑛 𝑑𝑎𝑡 𝑑𝑒 𝑢𝑛𝑖𝑓𝑜𝑟𝑚𝑖𝑡𝑒𝑖𝑡 𝑣𝑎𝑛 ℎ𝑒𝑡 𝑠𝑡𝑟𝑎𝑚𝑖𝑒𝑛 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑣𝑒𝑟ℎ𝑎𝑙𝑒𝑛 𝑙𝑒𝑖𝑑𝑡 𝑡𝑜𝑡 𝑒𝑒𝑛𝑡𝑜𝑛𝑖𝑔ℎ𝑒𝑖𝑑. 𝐷𝑎𝑡 𝑖𝑠 𝑎𝑙𝑙𝑒𝑟𝑚𝑖𝑛𝑠𝑡 ℎ𝑒𝑡 𝑔𝑒𝑣𝑎𝑙. 𝐷𝑒 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑛𝑠𝑔𝑒𝑠𝑐ℎ𝑖𝑒𝑑𝑒𝑛𝑖𝑠𝑠𝑒𝑛 𝑧𝑖𝑗𝑛 𝑛𝑖𝑒𝑡 𝑎𝑙𝑙𝑒𝑒𝑛 𝑧𝑒𝑒𝑟 𝑢𝑖𝑡𝑒𝑒𝑛𝑙𝑜𝑝𝑒𝑛𝑑 𝑣𝑜́𝑜́𝑟 𝑑𝑒 𝑜𝑜𝑟𝑙𝑜𝑔, 𝑚𝑎𝑎𝑟 𝑧𝑜 𝑚𝑜𝑔𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘 𝑛𝑜𝑔 𝑚𝑒𝑒𝑟 𝑖𝑛 𝑑𝑒 𝑡𝑖𝑗𝑑 𝑡𝑖𝑗𝑑𝑒𝑛𝑠 𝑑𝑒 𝑜𝑜𝑟𝑙𝑜𝑔 𝑡𝑜𝑡 𝑎𝑎𝑛 ℎ𝑒𝑡 𝑏𝑖𝑡𝑡𝑒𝑟𝑒 𝑒𝑖𝑛𝑑𝑒 𝑡𝑜𝑒 [..] 𝐻𝑒𝑡 𝑏𝑜𝑒𝑘 𝑆𝑝𝑟𝑒𝑘𝑒𝑛𝑑𝑒 𝑠𝑡𝑒𝑛𝑒𝑛; 𝑆𝑡𝑜𝑙𝑝𝑒𝑟𝑠𝑡𝑒𝑖𝑛𝑒 𝑖𝑛 𝑍𝑤𝑜𝑙𝑙𝑒 𝑖𝑠 𝑒𝑒𝑛 ℎ𝑢𝑧𝑎𝑟𝑒𝑛𝑠𝑡𝑢𝑘𝑗𝑒 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑎𝑢𝑡𝑒𝑢𝑟𝑠. 𝐷𝑜𝑜𝑟 ℎ𝑒𝑡 𝑣𝑎𝑠𝑡𝑙𝑒𝑔𝑔𝑒𝑛 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑛𝑠𝑣𝑒𝑟ℎ𝑎𝑙𝑒𝑛, 𝑚𝑎𝑎𝑟 𝑜𝑜𝑘 𝑑𝑜𝑜𝑟 𝑑𝑒 𝑣𝑜𝑜𝑟𝑡𝑟𝑒𝑓𝑓𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 𝑏𝑒𝑔𝑒𝑙𝑒𝑖𝑑𝑒𝑛𝑑𝑒 𝑎𝑟𝑡𝑖𝑘𝑒𝑙𝑒𝑛 𝑜𝑣𝑒𝑟 𝑑𝑒 𝑔𝑒𝑠𝑐ℎ𝑖𝑒𝑑𝑒𝑛𝑖𝑠 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝐽𝑜𝑑𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑍𝑤𝑜𝑙𝑙𝑒, ℎ𝑒𝑏𝑏𝑒𝑛 𝑟𝑒𝑑𝑎𝑐𝑡𝑖𝑒 𝑒𝑛 𝑎𝑢𝑡𝑒𝑢𝑟𝑠, 𝑚𝑒𝑒𝑟 𝑛𝑜𝑔 𝑑𝑎𝑛 𝑒𝑒𝑛 𝑝𝑎𝑝𝑖𝑒𝑟𝑒𝑛 𝑚𝑎𝑢𝑠𝑜𝑙𝑒𝑢𝑚, 𝑒𝑒𝑛 𝑝𝑎𝑝𝑖𝑒𝑟𝑒𝑛 𝑚𝑜𝑛𝑢𝑚𝑒𝑛𝑡 𝑜𝑝𝑔𝑒𝑟𝑖𝑐ℎ𝑡 𝑣𝑜𝑜𝑟 𝑖𝑒𝑑𝑒𝑟 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 456 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑜𝑟𝑑𝑒 𝐽𝑜𝑜𝑑𝑠𝑒 𝑍𝑤𝑜𝑙𝑙𝑒𝑛𝑎𝑟𝑒𝑛.''

Op de website 𝐓𝐫𝐚𝐜𝐞𝐬 𝐨𝐟 𝐰𝐚𝐫 krijgt het boek van recensent Koen van Wijk 𝐯𝐢𝐞𝐫 𝐬𝐭𝐞𝐫𝐫𝐞𝐧:

"𝐷𝑒 𝑟𝑖𝑗𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘 𝑔𝑒ï𝑙𝑙𝑢𝑠𝑡𝑟𝑒𝑒𝑟𝑑𝑒 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑛𝑠𝑣𝑒𝑟ℎ𝑎𝑙𝑒𝑛 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑜𝑟𝑑𝑒 𝐽𝑜𝑜𝑑𝑠𝑒 𝑍𝑤𝑜𝑙𝑙𝑒𝑛𝑎𝑟𝑒𝑛 𝑧𝑖𝑗𝑛 𝑎𝑎𝑛𝑔𝑒𝑣𝑢𝑙𝑑 𝑚𝑒𝑡 ℎ𝑜𝑜𝑓𝑑𝑠𝑡𝑢𝑘𝑘𝑒𝑛 𝑜𝑣𝑒𝑟 ℎ𝑒𝑡 𝐽𝑜𝑜𝑑𝑠𝑒 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑍𝑤𝑜𝑙𝑙𝑒 𝑣𝑜́𝑜́𝑟 𝑑𝑒 𝑘𝑜𝑚𝑠𝑡 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝐷𝑢𝑖𝑡𝑠𝑒𝑟𝑠, 𝑑𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑣𝑜𝑙𝑔𝑖𝑛𝑔 𝑖𝑛 𝑑𝑒 𝑗𝑎𝑟𝑒𝑛 40-45 𝑒𝑛 𝑑𝑒 𝑛𝑎𝑜𝑜𝑟𝑙𝑜𝑔𝑠𝑒 ℎ𝑒𝑟𝑑𝑒𝑛𝑘𝑖𝑛𝑔 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑚𝑜𝑜𝑟𝑑 𝑜𝑝 𝑑𝑒 𝐽𝑜𝑜𝑑𝑠𝑒 𝑠𝑡𝑎𝑑𝑠𝑏𝑒𝑤𝑜𝑛𝑒𝑟𝑠. 𝐷𝑖𝑒 𝑔𝑒𝑠𝑐ℎ𝑖𝑒𝑑𝑒𝑛𝑖𝑠, 𝑠𝑎𝑚𝑒𝑛 𝑚𝑒𝑡 𝑑𝑒 𝑘𝑛𝑎𝑝 𝑤𝑒𝑒𝑟𝑔𝑒𝑔𝑒𝑣𝑒𝑛 𝑙𝑜𝑡𝑔𝑒𝑣𝑎𝑙𝑙𝑒𝑛 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝐽𝑜𝑜𝑑𝑠𝑒 𝑖𝑛𝑤𝑜𝑛𝑒𝑟𝑠, 𝑖𝑛𝑠𝑝𝑖𝑟𝑒𝑒𝑟𝑡 𝑜𝑚 𝑒𝑒𝑛 𝑤𝑎𝑛𝑑𝑒𝑙𝑖𝑛𝑔 𝑑𝑜𝑜𝑟 𝑑𝑒 𝑠𝑡𝑎𝑑 𝑡𝑒 𝑚𝑎𝑘𝑒𝑛. 𝑂𝑚 𝑡𝑒 𝑠𝑡𝑟𝑢𝑖𝑘𝑒𝑙𝑒𝑛 𝑣𝑎𝑛 𝑠𝑡𝑒𝑒𝑛 𝑛𝑎𝑎𝑟 𝑠𝑡𝑒𝑒𝑛. 𝑉𝑎𝑛 𝑣𝑒𝑟ℎ𝑎𝑎𝑙 𝑛𝑎𝑎𝑟 𝑣𝑒𝑟ℎ𝑎𝑎𝑙. 𝐸𝑛 𝑙𝑒𝑡𝑡𝑒𝑟𝑙𝑖𝑗𝑘 𝑒𝑛 𝑓𝑖𝑔𝑢𝑢𝑟𝑙𝑖𝑗𝑘 𝑣𝑜𝑜𝑟 𝑑𝑒 ℎ𝑢𝑖𝑧𝑒𝑛 𝑠𝑡𝑖𝑙 𝑡𝑒 𝑠𝑡𝑎𝑎𝑛 𝑏𝑖𝑗 ℎ𝑒𝑡 𝑣𝑒𝑟𝑠𝑐ℎ𝑟𝑖𝑘𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 𝑙𝑜𝑡 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑣𝑜𝑜𝑟𝑚𝑎𝑙𝑖𝑔𝑒 𝐽𝑜𝑜𝑑𝑠𝑒 𝑏𝑒𝑤𝑜𝑛𝑒𝑟𝑠. 𝑀𝑒𝑡 𝑟𝑢𝑖𝑚 𝑣𝑖𝑒𝑟ℎ𝑜𝑛𝑑𝑒𝑟𝑑 𝑝𝑎𝑔𝑖𝑛𝑎’𝑠 𝑖𝑠 ℎ𝑒𝑡 𝑏𝑜𝑒𝑘 𝑖𝑒𝑡𝑠 𝑡𝑒 𝑙𝑖𝑗𝑣𝑖𝑔 𝑒𝑛 𝑡𝑒 𝑤𝑒𝑖𝑛𝑖𝑔 ℎ𝑎𝑛𝑑𝑧𝑎𝑎𝑚 𝑜𝑚 𝑚𝑒𝑒 𝑡𝑒 𝑛𝑒𝑚𝑒𝑛 𝑡𝑖𝑗𝑑𝑒𝑛𝑠 𝑒𝑒𝑛 𝑑𝑒𝑟𝑔𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 𝑡𝑜𝑐ℎ𝑡, 𝑚𝑎𝑎𝑟 𝑑𝑎𝑡 𝑛𝑒𝑒𝑚𝑡 𝑛𝑖𝑒𝑡 𝑤𝑒𝑔 𝑑𝑎𝑡 ℎ𝑒𝑡 𝑖𝑛𝑖𝑡𝑖𝑎𝑡𝑖𝑒𝑓 𝑣𝑎𝑛 ‘𝑆𝑝𝑟𝑒𝑘𝑒𝑛𝑑𝑒 𝑠𝑡𝑒𝑛𝑒𝑛’ 𝑛𝑎𝑣𝑜𝑙𝑔𝑖𝑛𝑔 𝑣𝑒𝑟𝑑𝑖𝑒𝑛𝑡 𝑖𝑛 𝑎𝑛𝑑𝑒𝑟𝑒 𝑠𝑡𝑒𝑑𝑒𝑛 𝑒𝑛 𝑑𝑜𝑟𝑝𝑒𝑛. 𝐷𝑖𝑡 𝑚𝑜𝑛𝑢𝑚𝑒𝑛𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑏𝑜𝑒𝑘 ℎ𝑒𝑒𝑓𝑡 456 𝐽𝑜𝑜𝑑𝑠𝑒 𝑍𝑤𝑜𝑙𝑙𝑒𝑛𝑎𝑟𝑒𝑛 𝑒𝑒𝑛 𝑔𝑒𝑧𝑖𝑐ℎ𝑡 𝑔𝑒𝑔𝑒𝑣𝑒𝑛 𝑒𝑛 𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑡 𝑑𝑒 𝑚𝑎𝑛𝑛𝑒𝑛, 𝑣𝑟𝑜𝑢𝑤𝑒𝑛 𝑒𝑛 𝑘𝑖𝑛𝑑𝑒𝑟𝑒𝑛 𝑑𝑖𝑒 𝑑𝑜𝑜𝑟 𝑡𝑜𝑒𝑑𝑜𝑒𝑛 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑛𝑎𝑧𝑖’𝑠 𝑧𝑖𝑗𝑛 𝑔𝑒𝑑𝑜𝑜𝑑, 𝑡𝑒𝑟𝑢𝑔 𝑖𝑛 𝑑𝑒 𝑠𝑡𝑟𝑎𝑡𝑒𝑛 𝑣𝑎𝑛 𝑍𝑤𝑜𝑙𝑙𝑒.’’

De volledige recensie van Jan van de Wetering in het Zwols Historisch Tijdschrift leest u in de bijgevoegde afbeeldingen. De volledige recensie van Koen van Wijk op Traces of war leest u hier: https://www.tracesofwar.nl/books/6792/Sprekende-stenen.htm

Het boek 𝐒𝐩𝐫𝐞𝐤𝐞𝐧𝐝𝐞 𝐬𝐭𝐞𝐧𝐞𝐧; 𝐒𝐭𝐨𝐥𝐩𝐞𝐫𝐬𝐭𝐞𝐢𝐧𝐞 𝐢𝐧 𝐙𝐰𝐨𝐥𝐥𝐞, onder redactie van Piet den Otter en Anneke van der Wurff, is 𝐭𝐞 𝐤𝐨𝐨𝐩 bij de lokale boekhandelaren en de bekende online verkoopkanalen, waaronder via https://noordboek.nl/boek/sprekende-stenen-2/

03/09/2025

𝐓𝐨𝐞𝐬𝐩𝐫𝐚𝐤𝐞𝐧 𝐬𝐥𝐨𝐭𝐛𝐢𝐣𝐞𝐞𝐧𝐤𝐨𝐦𝐬𝐭 𝐙𝐰𝐨𝐥𝐬𝐞 𝐒𝐭𝐨𝐥𝐩𝐞𝐫𝐬𝐭𝐞𝐢𝐧𝐞 𝐨𝐩 𝟒 𝐣𝐮𝐧𝐢 𝟐𝟎𝟐𝟓

Op woensdagmiddag 4 juni 2025 vond in Theater de Spiegel in aanwezigheid van meer dan 500 belangstellenden de slotbijeenkomst van de Zwolse Stolpersteine plaats. Op 7 april 2014 werden de eerste elf Stolpersteine in Zwolle onthuld. Elf jaar later liggen er Stolpersteine voor de 159 voormalige woonadressen van 456 Joodse Zwollenaren die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord of omgekomen.

Jaap Hagedoorn, vanaf de oprichting in 2013 voorzitter van de Stichting Zwolse Stolpersteine, schetste in zijn welkomstwoord het belang van de Stolpersteine om de herinnering aan de slachtoffers van de Sjo’a levend te houden. Daarnaast dankte hij allen die in het afgelopen decennium op welke manier dan ook de Zwolse Stolpersteine mede mogelijk maakten.

Naast muzikale optredens van Jeugdsymfonieorkest de Vuurvogel en Vrouwenkamerkoor Hera, spraken literaire schrijver 𝐀𝐫𝐧𝐨𝐧 𝐆𝐫𝐮𝐧𝐛𝐞𝐫𝐠, stadsdichter 𝐆𝐞𝐫𝐭𝐫ü𝐝 𝐑𝐞𝐢𝐧𝐢𝐧𝐤 en rabbijn 𝐒𝐡𝐦𝐮𝐞𝐥 𝐒𝐩𝐢𝐞𝐫𝐨 de aanwezigen toe.

Via onderstaande link kunt u alle toespraken lezen:
https://www.stolpersteine-zwolle.nl/index.php?pageID=72