Stichting de Oosterschelde / Eastern Scheldt Estuary Foundation.

26/08/2025

PZC: Onderzoek: zoet maken van Grevelingenmeer is technisch haalbaar

Het is technisch haalbaar om de Grevelingen zoet te maken. Dat blijkt uit onderzoek van de provincie Zeeland. Boeren kunnen niet volgend jaar al hun akkers beregenen met water uit het meer, zegt gedeputeerde Arno Vael: „Tussen 2050 en 2100 komt dit plan misschien echt serieus in beeld (...)

OZ: Het is mogelijk om het Grevelingenmeer te verzoeten. Met een nieuwe waterinlaat in het westen bij de Grevelingendam en een 'zoutdam' die alleen zout water doorlaat bij de Brouwersdam aan de zeekant, kán het water voor 95 procent zoet worden. Maar veel is ook nog onzeker: wat doet het zoetere water voor de natuur? Is er wel genoeg zoet water beschikbaar? En verbetert de kwaliteit van het water dan echt?

Dat blijkt uit een studie in opdracht van de provincie Zeeland naar het verzoeten van het nu nog zoute Grevelingenmeer. De studie werd vandaag gepresenteerd. Gedeputeerde Arno Vael (BBB) maakt zich zorgen over het tekort aan zoet water in de provincie. Boeren zouden extra zoet water heel goed kunnen gebruiken om hun gewassen mee te besproeien. Vooral op Schouwen-Duiveland is een groot tekort aan zoet water. "De periodes van droogte nemen alleen nog maar toe", zegt Vael. Een zoet Grevelingen zou niet alleen voor boeren gunstig zijn, maar ook voor de drinkwatervoorziening.

Zoet op zout

Vael erkent dat het verzoeten van het Grevelingenmeer 'een grote systeemverandering' is. De onderzoekers stellen voor om de waterinlaat van het Grevelingenmeer te verleggen. Het meer wordt nu nog gevoed met zout water vanuit de Oosterschelde, maar dat kan ook met zoet water vanuit het Krammer-Volkerak. Daarvoor is een aanpassing aan de Philipsdam nodig. Aan de Noordzeekant moet een 'zoutdam' ervoor zorgen dat alleen zout water wordt geloosd én dat zout water dat binnenkomt onder een laag zoet water verborgen blijft. Dat zou kunnen, omdat zoet water lichter is en op zout water blijft drijven.

https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/17730390/het-kan-met-een-paar-dure-aanpassingen-wordt-het-grevelingenmeer-zoet

https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/onderzoek-zoet-maken-van-grevelingenmeer-is-technisch-haalbaar~a5d86224/

Het is technisch haalbaar om de Grevelingen zoet te maken. Dat blijkt uit onderzoek van de provincie Zeeland. Boeren kunnen niet volgend jaar al hun akkers beregenen met water uit het meer, zegt gedeputeerde Arno Vael: „Tussen 2050 en 2100 komt dit plan misschien echt serieus in beeld.”

25/08/2025

NOS: Totaalverbod staalslakken door ministerie afgezwakt vanwege economische belangen

Staatssecretaris van Infrastructuur & Waterstaat Thierry Aartsen (VVD) voerde vorige maand een tijdelijk verbod op staalslakken in om "de veiligheid van mens en milieu" beter te borgen. Het gaat om een beperkt verbod, met een aantal uitzonderingen. Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt echter dat de staatssecretaris aanvankelijk aanstuurde op een totaalverbod, maar hier op het laatste moment op terugkwam. Daarin speelden de economische belangen van Tata Steel een rol.

Ambtenaren van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat spreken in onderliggende beleidsnota's over een verbod met "beperkte reikwijdte", waardoor "de negatieve effecten voor bedrijven" minder groot zijn dan bij een totaalverbod. De Tweede Kamer drong dit voorjaar juist aan op een totaalverbod voor staalslakken, om zo vanuit het zogenoemde voorzorgsprincipe geen risico's te nemen op schade aan gezondheid van mensen of het milieu. "De aanbieders van het materiaal verliezen hiermee niet hun volledige afzetmarkt", schrijven de ambtenaren aan staatssecretaris Aartsen, die uiteindelijk het gedeeltelijk verbod omschrijft als "een juiste balans".

Uit interne stukken blijkt dat de staatssecretaris een maand voor invoering nog aanstuurde op een veel strengere maatregel: "Ik vind dat we een totaalverbod even goed moeten afwegen vanuit gezondheidsperspectief", schreef Aartsen aan zijn ambtenaren. Ook noemde hij staalslakken "in potentie gevaarlijk spul" en wees hij op "een perverse prikkel omdat het spotgoedkoop is".

Juist meer regeldruk en hogere kosten

Het idee voor een totaalverbod werd zo serieus overwogen dat het ministerie het voorlegde aan het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR), wat verplicht is bij nieuwe maatregelen. Het ATR vroeg het ministerie beter te onderbouwen hoe dit verbod zou aansluiten bij bestaande of geplande regels.

Die onderbouwing kwam er niet. In plaats daarvan koos het ministerie voor een ander voorstel: een beperkt verbod. Daardoor zijn toepassingen van staalslakken in laagdiktes tot een halve meter toegestaan, maar daarvoor geldt wel een vergunningsplicht. Deze maatregel is niet opnieuw aan het ATR voorgelegd, terwijl dat verplicht is. Het college bracht daarom vandaag een ongevraagd aanvullend advies uit voor het ministerie over de kwestie. Daarin stelt het dat de vergunningsplicht voor staalslakken gebrekkig onderbouwd is, en tot extra regeldruk en hogere kosten leidt.

Geen wetenschappelijke basis

Waarom Aartsen uiteindelijk afzag van een totaalverbod staat niet expliciet in zijn Kamerbrief. Volgens het ministerie "ontbreekt op dit moment de wetenschappelijke onderbouwing voor een volledig verbod". Aartsen noemt het ingevoerde beperkte verbod wel "een feitelijk en wetenschappelijk onderbouwde regeling".

Op verzoek van Nieuwsuur stuurde het ministerie tien rapporten die zouden aantonen dat staalslakken in lagen minder dan een halve meter veilig zijn. Experts zien daarin echter geen bewijs. "In het materiaal is geen wetenschappelijke onderbouwing aangetoond voor die laagdiktes. Dat kan ik niet afleiden uit het opgestuurde materiaal", zegt hoogleraar milieukwaliteit en gezondheid Annemarie van Wezel (Universiteit Utrecht).

Nieuwsuur sprak ook met de onderzoekers achter twee wetenschappelijke studies die het ministerie stuurde. "Mijn onderzoek uit 2007 laat juist zien dat toepassingen van minder dan een halve meter ook schadelijk kunnen zijn voor het milieu", zegt milieuchemicus Hans van der Sloot, door collega's gezien als dé expert in staalslakken en hun milieueffecten. "Het huidige beperkte verbod kan leiden tot onacceptabele milieuverontreiniging."

'Grote nadelige gevolgen'

Uit de interne stukken blijkt dat er meer meespeelde. Een totaalverbod zou "(grote) nadelige gevolgen" hebben voor Tata Steel en leverancier Pelt & Hooykaas. De productie van staalslakken is onlosmakelijk verbonden aan staalproductie en kan niet worden stopgezet. Het ministerie hield er bovendien rekening mee dat Tata Steel een verbod zou aanvechten bij de rechter of schadevergoeding zou eisen. Over andere nadelige gevolgen voor Tata Steel en Pelt & Hooykaas is het ministerie geheimzinnig: die passage is weggelakt met een beroep op "het belang van de staat".

De Tweede Kamer vergadert in september opnieuw over de kwestie.

Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat staatssecretaris Aartsen aanvankelijk aanstuurde op een totaalverbod, maar hier op het laatste moment op terugkwam.

13/08/2025

https://nos.nl/video/2578550-naude-redt-zeerobben-in-namibie-die-verstrikt-zitten-in-plastic-hart-breekt

Terwijl landen in Genève onderhandelen over een wereldwijd verdrag tegen plasticvervuiling, zie je in Namibië de gevolgen: zeerobben die verstrikt raken in vislijnen, tasjes en ander plastic. Natuurbeschermer Naude redt de dieren en is nu een social-hit.

13/08/2025

OZ: Gezenderde lepelaars verzamelen data om botsingen met windturbines en hoogspanningskabels te voorkomen

Drie Zeeuwse lepelaars - Sven, Jonas en Isa - dragen sinds kort een zender. Die moet inzicht geven in hun vliegbewegingen, om zo te voorkomen dat de vogels tegen windturbines en hoogspanningskabels vliegen. Voor het project is 40.000 euro uitgetrokken door de provincie en Delta Energie. Wilco Jacobusse van het Nationaal Park Oosterschelde deelt nu de eerste resultaten.

Drie lepelaars met zender helpen onderzoekers uitvinden hoe de vogels turbines en kabels kunnen mijden.

12/08/2025

BBC: Kwallenbak: "Jellyfish swarm forces French nuclear plant to shut"

A French nuclear plant temporarily shut down on Monday due to a "massive and unpredictable presence of jellyfish" in its filters, its operator said.

The swarm clogged up the cooling system and caused four units at the Gravelines nuclear power plant to automatically switch off, energy group EDF said.

The site in northern France was shut after the incident, with its remaining two units already down for maintenance.

EDF said there had been "no impact on the safety of the facilities, the safety of personnel, or the environment".

A "massive and unpredictable presence of jellyfish" swarmed the site's cooling system, its operator says.

10/08/2025

OZ: Stranden vol schilden van sepia's, dit is het verhaal erachter: 'Het is eigenlijk een beetje triest'

Het valt je misschien wel op als je deze dagen op het strand loopt: op best veel plekken liggen de witte schilden van sepia's. Waar komen die vandaan en waarom juist nu? Boswachter Paul Begijn vertelt het verhaal achter die schilden. En dat is een niet heel vrolijk verhaal. Eén ding is zeker: na het lezen van dit artikel kijk je anders tegen die schilden op het strand aan.

De kans is redelijk groot dat je op een Zeeuws strand op zo'n schild stuit, zegt Begijn in het radioprogramma Weekend. "Sinds vorige week zien we massaal de rugschilden van de zeekat, oftewel de sepia. De schilden zijn te herkennen aan de witte, poreuze structuur, vaak in ovale vorm."

Boswachter Paul Begijn vertelt het verhaal achter de sepiaschilden op het strand.

24/07/2025

NOS: 'Ik zal wel een stomme boer zijn': vissersvrees voor al het Zeeuwse waterleven

Zeeuwse vissers hebben grote bezwaren tegen het gebruik van staalslakken in de Wester- en Oosterschelde. Ondanks het tijdelijke verbod op staalslakken op land mogen ze nog wel in water worden gebruikt, tot onbegrip en woede bij de vissers.

Zeeuwse vissers hebben grote bezwaren tegen het gebruik van staalslakken in de Wester- en Oosterschelde. Ondanks het tijdelijke verbod op staalslakken op land mogen ze nog wel in water worden gebruikt, tot onbegrip en woede bij de vissers.

23/07/2025

23/07/2025

NOS: Vissers maken bezwaar tegen gebruik van staalslakken in Wester- en Oosterschelde

Zeeuwse vissers hebben grote bezwaren tegen het gebruik van staalslakken in de Wester- en Oosterschelde, meldt Omroep Zeeland. Ondanks het tijdelijke verbod op staalslakken op risicoplekken mogen staalslakken nog wel in water worden gebruikt. De vissers maken zich zorgen om de voedselveiligheid van schaal- en schelpdieren in de wateren.

Rijkswaterstaat heeft plannen om op zeven plekken in de Wester- en Oosterschelde geulwanden en vooroevers te verstevigen. Daarvoor kunnen ook staalslakken worden gebruikt. Vissers uit de oester-, kreeften-, mossel- en kokkelvisserij hebben hiertegen gezamenlijk protest aangetekend bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat .

'Troep'

"Het is troep die je in de natuur dumpt", zegt Addy Risseeuw, woordvoerder van de Zeeuwse visserijorganisaties. "Onderzoeken zeggen dat het in het water minder erg is dan op het land, maar we weten niet precies wat de schade is. In dat water groeit ons voedsel."

Risseeuw zegt dat vissers niet tegen werkzaamheden in de Wester- en Oosterschelde zijn. "Onderhoud is nodig. Dat snappen we. Maar er zijn goede alternatieven voor staalslakken beschikbaar. Waarom zou je dan dat risico nemen? Hopelijk realiseert de politiek zich dat ook."

Vissers uit de oester-, kreeften-, mossel- en kokkelvisserij hebben gezamenlijk protest aangetekend bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

22/07/2025

OZ: Opnieuw mogelijk tonnen aan staalslakken in Westerschelde, milieuorganisatie maakt zich zorgen

Rijkswaterstaat (RWS) gaat mogelijk opnieuw grote partijen staalslakken in de Westerschelde storten. Vanaf 2027 voert de beheerder van de Deltawateren op zeven plekken in Zeeland werkzaamheden uit, waarbij het gebruik van het materiaal niet kan worden uitgesloten. Er heerst veel onrust rond staalslakken. Demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen besloot gisteren een gedeeltelijke stop te zetten op het gebruik van het restproduct.

Ten minste, op het gebruik van staalslakken op het land, tot duidelijk is of het wel of niet gevaarlijk is voor de volksgezondheid. Er komt nader onderzoek. Voor groot oppervlaktewater (zoals de Deltawateren) geldt de voorlopige stop niet.

Eric Mahieu van de Zeeuwse Milieufederatie (ZMf) voert al jaren strijd tegen het gebruik van staalslakken. Hij is ook actief voor PvdA-GroenLinks op Noord-Beveland. Mahieu is niet blij met het besluit van de staatssecretaris. Sterker nog, hij maakt zich nu juist meer zorgen: "De Deltawateren zijn vogelvrij verklaard. Straks zijn er ineens heel veel geulwanden die verstevigd moeten worden", zegt hij cynisch.

Mahieu is bang dat de Ooster- en Westerschelde straks de enige plekken zijn waar staalslakken nog gebruikt mogen worden. "Het zijn gewoon Natura-2000 gebieden. Deze keuze begrijp ik niet."

De plannen van Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat heeft al werkzaamheden gepland staan waarbij mogelijk staalslakken worden toegepast. Bij een klein haventje ter hoogte van Zaamslag haalt Mahieu een paar 'stenen' uit z'n jaszak: "Dit zijn ze, de boosdoeners. Er komt hier allerlei ellende uit."

Ondanks zorgen over het gebruik van staalslakken op land, blijft het gebruik van staalslakken in grote oppervlaktewateren voorlopig toegestaan.

21/07/2025