28/02/2025
Vandaag in de Limburger
Deken Jack Honings (midden) tijdens een mis in de Sint Martinuskerk in Weert.
© JEROEN KUIT
ONTKERKELIJKING
Bij deken Honings in Weert kan uitvaart in kerk ook zonder Heilige Mis
Een uitvaart met zelf uitgezochte muziek en meerdere sprekers die wat vertellen over de overledene. Dat kan ook in de kerk, in ieder geval in de Sint-Martinuskerk in Weert. Deken Jack Honings brengt die optie nu actief onder de aandacht.
Erwin Schmidt
WEERT - Volgens het Bisdom Roermond is het nog altijd zo dat ongeveer een derde van alle uitvaarten in Limburg in de kerk plaatsvindt (zo’n 4750 per jaar). Meestal gebeurt dat in de vorm van een Heilige Mis.
Voor mij is het belangrijkste dat mensen een gevoel van troost en voldoening hebben na een uitvaartdienst.
Jack Honings
Dat het ook anders kan, is bij velen onbekend. Rustige muziek van Dire Straits draaien? Vier persoonlijke toespraken? „Waarom niet?”, zegt de Weerter deken Jack Honings.
Persoonlijke wens
Op de website van de Sint-Martinuskerk wordt sinds kort gewezen op de mogelijkheid van ‘de gebedsdienst’, die grotendeels naar persoonlijke wens kan worden ingevuld. De Heilige Mis blijft dan wel achterwege, er wordt dus ook geen hostie uitgereikt. De minimale vereisten voor de gebedsdienst in de kerk is het door de priester zegenen van de overledene bij begin en einde van de bijeenkomst.
Het is minder belangrijk welke vorm van die dienst het meest hoogkerkelijk is.
Jack Honings
„Dit is uit de praktijk ontstaan”, zegt Honings, die oog wil hebben voor de groeiende ontkerkelijking. Hij merkt dat soms trouwe parochianen geen uitvaart in de kerk krijgen, omdat hun kinderen er zich ongemakkelijk bij voelen. Zij hebben een minder sterke band met het katholieke instituut.
Mensen zijn steeds meer gewend afscheid te nemen in de aula van een crematorium of een andere afgehuurde (evenementen)locatie. Daar wordt dan vaak herdacht wie de overledene was.
„Maar katholieken vieren de verrijzenis: dat het leven na de dood doorgaat”, duidt Matheu Bemelmans van het bisdom de heel andere insteek van de Heilige Mis in de kerk. Dat is dan ook traditioneel de dominante wijze waarop kerkelijke uitvaarten plaatsvinden. Maar ook Bemelmans zegt dat buiten de liturgische regels van de Heilige Mis om, andere vormen van afscheid nemen in de kerk „al sinds jaar en dag mogelijk zijn”. Alleen hangt het van het plaatselijke kerkbestuur en de priester af in hoeverre die optie kenbaar wordt gemaakt.
Rijksmonument
„Er is een groep inwoners die vindt dat de Sint-Martinuskerk bij Weert hoort, terwijl ze zelf niet zo kerkelijk zijn”, zegt Honings. Hij vindt dat zij ook ervoor moeten kunnen kiezen hun uitvaart op die iconische plek te laten plaatsvinden.
„Net zoals we de kerk buiten de vieringen om ook openstellen voor lezingen, een concert of bezoek door toeristen. Het is een Rijksmonumentaal gebouw, ook de belastingbetaler draagt bij aan het behoud ervan”, legt Honings uit.
In Weert is het nog altijd ‘niet gebruikelijk’ dat een kerkelijke uitvaart een andere vorm krijgt dan de Heilige Mis. Maar Honings meent dat er sprake is van ‘een kantelpunt’, waarbij het tijd wordt er bekendheid aan te geven dat het echt wel op andere wijze mág.
„Voor mij is het belangrijkste dat mensen een gevoel van troost en voldoening hebben na een uitvaartdienst”, zegt Honings. „Het is minder belangrijk welke vorm van die dienst het meest hoogkerkelijk is.”
