01/04/2025
“Kunst moet de werkelijkheid overrompelen (Françoise Sagan)” – geweldige opkomst verkoopexpositie werken Leo Gestel
Ja dat was het: een overrompelende avond vol kunst in het kasteel van Woerden. Meer dan 100 mensen, voornamelijk Woerdenaren, namen deel aan de bijzondere verkoop tentoonstelling van werk van onze grote schilder Leo Gestel op donderdagavond 27 maart 2025. 60 werken werden verkocht, waarbij 10 % van de opbrengst werd bestemd voor de aankoop van enkele werken door ons Stadsmuseum.
Nadat de aanwezigen een eerste werk van Gestel hadden kunnen kopen, heette Jaap Breunesse, voorzitter van de Vroedschap Woerden anno 2018, de bezoekers welkom mede namens de Vrienden van het Stadsmuseum en bedankte een ieder die aan de organisatie van deze avond had bijgedragen, zoals het Stadsmuseum, de Kunstkring Woerden, het kasteel van Woerden en in het bijzonder Karin van der Beek, die als medewerkster van Gerti Bierenbroodspot, dit evenement mogelijk heeft gemaakt.
De avond was ook overrompelend door het optreden van de zeer veelzijdige kunstenaar Gerti Bierenbroodspot, die een prachtig verhaal hield over haar ervaringen in het huis van Leo Gestel in Blaricum, waar ze als jong meisje vaak te gast was bij haar tante An Overtoom, de vrouw van Leo, die in het begin van de tweede wereldoorlog was overleden.
In haar huis in Toscane, zo vertelde Gerti, hangen vier grote doeken van de hand van Gestel: portretten van zijn zusters, van de violist Gootjes en een streng zelfportret. In de woning van Gestel in Blaricum sliep Gerti, bij haar eerste bezoek, in het ijzeren ledikant van Leo, maar ze mocht onder geen beding onder het bed kijken, hetgeen tegen dovemans oren werd gezegd. Gerti vond onder het bed stapels half verkoolde pastels en tekeningen, verpakt in Bergense kranten, stomme getuigenissen van de rampzalige brand van het atelier van Gestel in Bergen NH, waardoor Leo een maagzweer opliep en waaraan hij uiteindelijk in de oorlog overleed.
Leendert Gestel, geboren in Woerden, werd spottend Leo genoemd naar Leonardo da Vinci vanwege zijn tekentalent en werd Gerti’s spirituele vader. Hij toog naar Amsterdam waar hij neerstreek in de Jan Steenstraat en daar ontmoette hij haar mooie tante An Overtoom, die zijn model werd. In het Stedelijk Museum in Amsterdam hangt een prachtig groot doek van haar, een liggend naakt. An had drie zussen, ze werden wel het klaverblad van vier genoemd. Twee ervan werden model.
Gerti werd geboren op 9 mei 1940. Haar vader was voor de bevalling aan wal, op het moment dat zijn schip door een bom geheel werd verwoest inclusief de bemanning. Tijdens de oorlog en de hongerwinter wist tante An het gezin van Gerti steeds eten te sturen. Na de oorlog komt Gerti naar Blaricum waar ze dan pas te horen krijgt, dat haar oom Leo is gestorven. Ze bouwt in de tuin een boomhut en krijgt contact met Caspar Höweler (de schrijver van XYZ der Muziek) die haar veel vertelt over oom Leo en een spirituele wereld voor haar opent. Gerti beleeft in Blaricum veel avonturen, zoals de ontdekking van de tijdens de oorlog verborgen zilveren en gouden voorwerpen en het bezoek van koningin Wilhelmina, een groot bewonderaar van de kunstenaar Gestel.
Een door Gerti gemaakte pastel die zij de koningin overhandigt, bevindt zich thans in de collectie van huis ten Bosch. Dit alles wordt zeer levendig en beeldend verteld.
Leo Gestel reisde veel en Gerti heeft hem veel nagereisd. Leo ontwikkelt zijn eigenwijze herkenbare handschrift in Parijs, in Spanje (Mallorca, waar hij zijn prachtige kubistische werken schildert), Italië, Duitsland en het Nederlandse boerenland met zijn koeien en paarden. Leo ontwikkelde zich tot een belangrijke vernieuwer van de Nederlandse schilderkunst, maar was tevens een man vol humor en maakte maskers voor de vele feesten met mede kunstenaars. Hij tekende ansichtkaarten vol die hij verstuurde en maakte ook prachtige litho’s over de Belgische vluchtelingen in de eerste wereldoorlog zoals de sombere, mooie en gevoelige Vlucht uit België. In Bergen NH is hij een van de belangrijkste schilders van de zogenaamde Bergense school . Tante An stelde Gerti ook voor aan Charley Toorop, die bij deze groep was betrokken.
Als Gerti veel erft na de dood van haar tante moet ze ook weer veel afstaan aan de erven. Wat zij in haar huis in Amsterdam, genaamd De Verffabriek heeft, wordt deze avond te koop aangeboden vooral dank zij de uitmuntende toewijding van de Gestelkenner drs. Karin van der Beek.
Tenslotte krijgt ook Karin van der Beek het woord. Zij wijst erop dat Gerti momenteel bezig is een tweede groot stadsschilderij te maken in de Lange Leidsedwarsstraat in Amsterdam, waar ze op een 23 meter hoge stijger werkt. Dit werk is bijna gereed en zal binnenkort door de gemeente Amsterdam worden geopend. Vervolgens heeft ze nog een verrassing: er is ook een groot palet van Leo gevonden; dit palet wordt geschonken aan het Stadsmuseum Woerden voor de Gestelkamer.
De aanwezigen spoedden zich vervolgens naar de Ridderzaal waar nu onbeperkt werk van Gestel kan worden aangekocht.
Woerden kan terugzien op een unieke kunstzinnige en overrompelende avond rond zijn grote schilderszoon Leo Gestel.
Frans Lander, secretaris
