Stg Vrienden Stadsmuseum Woerden

03/03/2026

Impressie van de vriendenbijeenkomst 1 maart 2026
3 maart 2026
Algemeen
Geen reacties
Ruim 25 vrienden togen op die zonnige eerste zondag van maart naar het Stadsmuseum.

Na de ontvangst heette voorzitter Dick Launspach de Vrienden hartelijk welkom in de vroedschapszaal. Hij herdacht ons bestuurslid Netty de Groot-Pasman, die eind januari plotseling is overleden. Netty was een zeer deskundig en gastvrij bestuurslid. Wij zullen haar node missen.

Lees verder op onze website:

Ruim 25 vrienden togen op die zonnige eerste zondag van maart naar het Stadsmuseum. Na de ontvangst heette voorzitter Dick Launspach de Vrienden hartelijk welkom in de vroedschapszaal. Hij herdacht ons bestuurslid Netty de Groot-Pasman, die eind januari plotseling is overleden. Netty was een zeer de...

06/11/2025

IN GESPREK MET EEN VRIEND
VAN HET STADSMUSEUM

-- Erik Verbrugh --

"Alle kunsten streven naar het wezen van de muziek"
(Arthur Schopenhauer)

Soms gaan gesprekken als vanzelf en hoeft de interviewer zich nauwelijks in te spannen om het gesprek op gang te krijgen. Dit nu is volledig van toepassing op mijn gesprek met Erik Verbrugh, vriend van ons Stadsmuseum Woerden, want Erik zit niet om woorden verlegen.

Bij mijn binnenkomst in zijn kantoor word ik verwelkomd door prachtige klassieke muziek, die uit de luidsprekers klinkt. Muziek blijkt ook de kunstvorm te zijn, waar Erik het meest aan gehecht is. Hij blijkt bovendien een echte kenner met een indrukwekkende muziekcollectie. Daar vertelt hij mij ook enthousiast van alles over en zo maak ik kennis met een mij tot nu onbekende Oostenrijkse componist: Franz Schreker.

Wat heeft Erik ertoe gebracht lid te worden van onze Vrienden?

Erik blijkt al lang bij het Stadsmuseum betrokken te zijn. Hij is lid geweest van de werkgroep Publiek en Presentatie van het Stadsmuseum. Daardoor kende hij Nico Noordergraaf, destijds conservator, Hans van Ommeren, Dick Launspach en Aart Sliedrecht, die betrokken waren bij het bestuur van het Stadsmuseum. Erik is destijds bij de oprichting van de Vrienden van het Stadsmuseum door Hans van Ommeren meteen lid geworden. Hij kende Hans omdat hij ook een verwoed fotograaf is en een cursus bij Hans had gevolgd. Hij vindt het van belang dat veel Woerdenaren betrokken zijn bij ons Stadsmuseum, dat hij ook zeer regelmatig bezoekt. Als je gevoel hebt voor de culturele geschiedenis van je stad, ben je niet alleen lid van de SHHV, de Stichts-Hollandse Historische Vereniging maar ook van de Vrienden van het Stadsmuseum, zoals hijzelf.

Erik is bij de oprichting van de Vrienden van het Stadsmuseum meteen lid geworden

Onlangs heeft hij de huidige expositie Het Defensie eiland opnieuw bezocht. Hij was erg onder de indruk van de goede begeleidende teksten bij de tentoonstelling en het gebruikte mooie lettertype.

Wat de kunst betreft, heeft muziek zijn absolute voorkeur, vooral klassieke muziek en filmmuziek en in wat mindere mate jazz. Decennia lang is hij een trouw bezoeker van de concerten in Tivoli Vredenburg Utrecht. In zijn kantoor organiseert hij maandelijks Classicon klassieke muziek luister bijeenkomsten. Al is muziek zijn lievelingskunst, er zijn echter geen kunstvormen waar hij niets mee heeft. Fotografie en religieuze kunst hebben een streepje vóór.

Wat Musea betreft noemt hij in het bijzonder de musea in Antwerpen, het MAS, het Paleis voor de Schone Kunsten en het minder bekende Red Star Line Museum over immigranten die naar de Verenigde Staten van Amerika reisden. Ook het Rijksmuseum Boerhaave mag zich in zijn belangstelling verheugen.

Hij heeft geen echte lievelingsschilders. Wel noemt hij de in 2022 overleden Gerrit Neven, geboren in Bergambacht, een zeer begenadigd aquarellist, die prachtige doeken heeft geschilderd waarin water en polders een hoofdrol spelen.

Aangaande de Vrienden van het Stadsmuseum meent hij dat het bestuur voort kan gaan op de huidige weg met de veelzijdige en verrassende zondagmiddag bijeenkomsten, met één aantekening; hij mist een glas gerstenat bij de afsluitende borrel.

Hij is tevreden over het huidige museumbeleid en zegt dat hij zich wat de exposities betreft graag laat verrassen, zoals vorig jaar door de tentoonstelling over Street Art.

Erik is van mening dat iedereen die affiniteit heeft met de cultuur in de breedste zin van het woord, lid dient te worden van de Vrienden van het Stadsmuseum (en de Stichts Hollandse Historische Vereniging). We dienen veel zichtbaarder een uithangbord te zijn voor de kunst en cultuur, die immers zo veel betekenis aan ons leven kunnen geven, als een soort toevluchtsoord bij alle dagelijkse ellende in de wereld.

Dat alle kunsten streven naar muziek, als de meest abstracte kunstvorm, zoals mijn citaat van Schopenhauer boven dit interview luidt, is wel zeer van toepassing op dit gesprek met een buitengewoon boeiende vriend van ons Stadsmuseum.

Frans Lander

06/11/2025

Vriendenmiddag 25 oktober boeiende lezing door Andries Ponsteen, jurist/musicoloog

U weet wat u ziet. Weet u ook wat u hoort?

Muziek heeft een sterke relatie met andere kunsten, ook met de beeldende kunst. Kunstenaars laten zich vaak inspireren door muziek en muziekmakers door kunst. Kunst en muziek hebben ook veel gemeenschappelijke bouwstenen: vorm, inhoud, ritme, beweging, kleur en emotie.

Net als de beeldende kunst heeft muziek een lange en boeiende geschiedenis. “U weet wat u ziet. Maar weet u ook wat u hoort?” Muziek als eyopener.

Wat is muziek eigenlijk? “Het kunstzinnig organiseren van geluid, om daarmee bij een ontvankelijke luisteraar een emotie op te roepen.”

Kunstzinnig organiseren

Het ene geluid is het andere niet. De snelheid, het medium waardoor geluid zich verspreidt (lucht, water), de temperatuur en het al of niet aanwezig zijn van een versterkend factor, de akoestiek bepalen allemaal hoe geluid klinkt.

Wat is geluid?

Technisch gezien is dat een luchttrilling (een drukgolf) dat het trommelvlies bereikt.

Hoe wordt geluid geproduceerd?

D.m.v. geluidsvoorwerpen, muziekinstrumenten (slaan/strijken/blazen) en daarvoor zijn spelers nodig die deze voorwerpen bedienen.

Er bestaan wel 40.000 soorten muziekinstrumenten. Hoe kleiner het instrument, hoe hoger het geluid is. Orgelpijpen maken de laagste toon.

Luisteren

Een mens kan via het oor 20 tot 20.000 trillingen waarnemen. Natuurlijk is dat voor ieder mens afhankelijk, bijvoorbeeld leeftijd speelt hierbij een rol (hoe ouder, hoe minder trillingen waarneembaar). Ook akoestiek is hier weer belangrijk.

Emotie

Welke emotie muziek oproept, zijn geen regels voor. De emotie van mensen heeft o.a. te maken met de leeftijd, de geografie (o.a. Westers: pop, jazz, klassiek), en de hersenen en is veranderlijk gedurende ons leven.

Geschiedenis

Muziek is niet altijd genoteerd geweest. Toen het schrift werd uitgevonden, werden wat krabbeltjes op papier gezet om tekst van (vooral) kerkelijke liederen te voorzien van toonhoogten. Dat leek overigens al een heel klein beetje op het notenschrift zoals we dat nu kennen.

Overigens is de basis van het do-re-mi-systeem, met de eerste zes noten, rond het jaar 1025 bedacht door de Italiaanse monnik Guido van Arezzo. Hij gebruikte de beginletters van de eerste zes regels van de hymne “Ut queant laxis” ter ere van Johannes de Doper om een manier te creëren om zangers te helpen de juiste tonen te vinden. De zevende noot, ‘si’, en de vervanging van ‘ut’ door ‘do’ zijn later toegevoegd.

Nog altijd werd muziek eentonig gezongen.

Rond 1170 ontstond de tweestemmigheid (organum). In de 12e eeuw is er sprake van meerstemmigheid.

Thomas Tallis componeerde rond 1573 “Spem in Alium” (“Hoop op iets anders”), bedoeld voor 40 stemmen!

Muziek en beeldende kunst

Inspiratie

Vele beeldende kunstenaars hebben zich laten inspireren door muziek, en andersom. Braque, Kandinsky en Klee lieten zich door het wek van Bach werk inspireren. Bachs meesterwerk Die Kunst der Fuge geldt daarbij als een blijvende bron van invloed.

Mussorgski heeft zich laten inspireren door een kunstwerk “The great gate of Kiev” van zijn vriend Viktor Hartmann.

Versmelting

Olivier Messiaen (1908-1992) introduceerde het idee dat akkoorden kleuren hebben. Klanken kunnen dus op een doek vertaald worden tot een schilderij.

Andries is van mening dat dit tot nu toe niet gelukt is om muziek met beeldende kunst te versmelten.

Hulpmiddelen

Zowel in muziek als beeldende kunst wordt gebruik gemaakt van technieken om te illustreren of te maken. Denk aan een orgel dat volgens de ‘gulden snede’ is gebouwd, of een grafische voorstelling van een muziekstuk van een Poolse artiest.

Overeenkomsten in terminologie

Vorm, compositie, kleur, ritme, beweging, techniek zijn uitdrukkingen (en overeenkomsten) die zowel op muziek als op beeldende kunst van toepassing zijn.

Andere overeenkomsten zijn:

Elke kunst kan met elke kunst
Elke kunst kan met elk idee
Elke kunst wekt elke emotie
Maar er zijn ook verschillen:

Muziek is podiumkunst, uitvoerend.
Muziek is actie
Muziek is tekst
Muziek is veelal gecombineerd met dans, opera en film.

Andries sluit de presentatie af met een passage uit het zeer indrukwekkende muziekstuk van Henry Purcell: Dido’s Lament (“Weeklacht van Dido”), het dramatische hoogtepunt van diens opera Dido and Aeneas.

21/09/2025

Uitreiking schilderspalet Gestel en cheque voor aankoop werken Gestel aan Stadsmuseum

Op 17 september 2025 is ons Stadsmuseum eigendom geworden van een aantal prachtige werken van Leo Gestel. Deze werken, voornamelijk tekeningen en enkele maskers van de hand van onze grote Woerdense meester, zijn een geschenk van de Vrienden van het Stadsmuseum, de Vroedschap Woerden anno2018 en een sponsor aan het Stadsmuseum.

Dit alles mede dank zij de opbrengst van de openbare verkoop van werk van Gestel dat ter beschikking werd gesteld door zijn nicht de kunstenaar Gerti Bierenbroodspot.

De conservator Stephanie Rompa gaf te kennen dat hiermee een lacune in de huidige verzameling van het museum kan worden opgevuld. Karin Van der Beek, die aan de wieg van deze bijzondere operatie stond, bracht overigens nog enige extra cadeautjes mee: veel fotomateriaal, twee briefkaarten van de hand van Cornelis Vreedenburgh aan Leo Gestel en een portret van Leo door zijn oom Dimmen. Zij zag terug op een intensieve en constructieve samenwerking met de Vroedschap en de Vrienden onder de bezielende leiding van Jaap Breunesse (voorzitter van de Vroedschap).

Het bestuur van de Vrienden en van de Vroedschap bood het bestuur van het Stadsmuseum vervolgens het palet van Leo aan dat door Gerti Beerenbroodspot ter beschikking was gesteld alsmede een cheque van € 2.500. Tezamen met een deel van de opbrengst van de openbare verkoop in het kasteel van Woerden op 27 maart jl., een gift van een sponsor en een eigen bijdrage van het Stadsmuseum was dit voldoende om de aankoop van de negen prachtige werken van Gestel te bekostigen.

Arja Veldhuizen bedankte namens het Stadsmuseum de besturen van de Vroedschap en de Vrienden en mevrouw Van der Beek in het bijzonder voor hun inzet voor dit bijzondere project dat een verrijking van de museumcollectie betekent. De werken zullen bij de aanvang van de volgende expositie worden tentoongesteld in de Gestelkamer.

Al met al kunnen we als Vrienden van het Stadsmuseum terugzien op een heel mooi project, waarmee we ons Stadsmuseum in nauwe samenwerking met de Vroedschap hebben kunnen verrijken.

Frans Lander