22/04/2026
Op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026 vindt de 40e editie van Open Monumentendag plaats. Voor deze jubileumeditie staat het landelijke thema centraal: Veerkrachtig erfgoed – in tijden van onzekerheid. Met dit thema wordt aangesloten bij de European Heritage Days, die voor 2026 internationaal het thema Heritage at Risk met de slogan Revive, Resist, Reimagine hebben aangereikt.
Open Monumentendag laat ieder jaar zien hoe waardevol ons erfgoed is. Monumenten vertellen verhalen over wie we zijn, waar we vandaan komen en hoe eerdere generaties omgingen met verandering, dreiging en herstel. Eeuwenlang boden monumenten bescherming tegen gevaren van buitenaf. Vandaag de dag staan diezelfde monumenten zelf onder druk.
Erfgoed krijgt steeds vaker te maken met grote uitdagingen. Klimaatverandering, verstedelijking, financiële tekorten, een gebrek aan vrijwilligers en een groeiend tekort aan kennis en vakmanschap zetten het behoud van monumenten onder druk. Ook digitalisering brengt nieuwe kansen, maar tegelijk ook risico’s met zich mee, bijvoorbeeld als kennis verloren gaat of de historische context verarmt.
Juist daarom is het thema van 2026 zo actueel. Monumenten laten zien dat erfgoed niet alleen kwetsbaar is, maar ook veerkrachtig. Denk aan forten en bunkers die ooit bescherming boden, gebouwen die na brand, oorlog of overstromingen opnieuw zijn opgebouwd, of panden die met zorg worden gerestaureerd en verduurzaamd om weer toekomstbestendig te worden. Ook plekken die verdwenen, verwaarloosd of veranderd zijn, kunnen nog altijd van grote betekenis zijn voor onze collectieve herinnering.
In Weert wordt tijdens Open Monumentendag 2026 bovendien specifiek aandacht besteed aan 200 jaar Zuid-Willemsvaart. Daarmee komt niet alleen de geschiedenis van het kanaal aan bod, maar ook de betekenis ervan voor de stad en regio. Er wordt stilgestaan bij thema’s als de Tweede Wereldoorlog, economie en bedrijvigheid, binnenvaart, natuur, recreatie en toerisme, en de verhalen van bewoners die met het kanaal verbonden zijn.
De organisatie roept eigenaren, beheerders en betrokkenen van monumenten in Weert en omgeving op om deel te nemen aan Open Monumentendag 2026 door hun monument open te stellen voor publiek. Juist in een tijd waarin erfgoed onder druk staat, is het belangrijk om deze bijzondere plekken zichtbaar, beleefbaar en toegankelijk te maken. Door deuren te openen, verhalen te delen en bezoekers te ontvangen, dragen monumenteigenaren actief bij aan bewustwording, waardering en behoud van ons erfgoed.
Open Monumentendag is daarmee niet alleen een uitnodiging aan bezoekers om monumenten te ontdekken, maar ook een oproep aan eigenaren en organisaties om samen te laten zien hoe rijk, kwetsbaar en tegelijk krachtig ons erfgoed is.
Wilt u met uw monument deelnemen aan Open Monumentendag 2026? Stel dan uw monument open en help mee om het verhaal van veerkrachtig erfgoed zichtbaar te maken.
