12/03/2025
Het is niet meer te ontkennen: Europese landen moeten snel beter voor hun eigen veiligheid zorgen. Niet dat het bondgenootschap met de Verenigde Staten voor altijd is verbroken, maar de regering-Trump neemt afstand van de idealen van de rechtsstatelijke democratie – al waren de VS nimmer een vlekkeloos voorbeeld daarvan, net zomin als veel Europese landen.
We weten niet hoe lang het trumpisme duurt. We weten wel dat de VS niet langer goed leiding geven aan de rechtsstatelijke democratieën. Die staan nu voor de taak snel een politieke overeenkomst met elkaar en Canada te sluiten om als goede bondgenoten op te treden en Oekraïne te steunen. Dat kan zonder formele nieuwe verdragen, door gebruik te maken van al bestaande samenwerkingsvormen, vooral op het gebied van veiligheid. Er zijn veel Europese staten die daartoe bereid zijn en zich niet willen laten blokkeren door dwarsliggers zoals de huidige leiding van Hongarije en Slowakije. De EU, het Verenigd Koninkrijk en enkele andere staten die militair van belang zijn, vooral Frankrijk en Duitsland, kunnen met de Scandinavische en Baltische staten, en steun van Canada, samenwerken zonder tijdrovende verdragswijzigingen.
Goede defensie heeft vier hoofdelementen: een gezamenlijke politieke verdedigingswil die duidelijk moet worden uitgesproken; militaire gevechtskracht met herinvoering van de dienstplicht en grote gezamenlijke oefeningen; een gecoördineerde eigen defensie-industrie; en kernwapens die nodig zijn om nucleaire chantage door Moskou te bemoeilijken.
De kernmachten Frankrijk en het VK kunnen met Duitsland, Polen en andere landen dit doel waarmaken door ook moderne, niet-nucleaire afschrikking te ontwikkelen. Ruim voldoende moderne luchtafweer, raketten en jachtvliegtuigen kunnen door hun bereik en technologie een defensief tegenwicht vormen voor de grote Russische nucleaire overmacht. Ook als de kernmacht van de VS slechts op de achtergrond aanwezig is, kan het risico dat Europese landen moeten zwichten voor Russische nucleaire chantage worden verminderd.
In crisissituaties kunnen de Europese Commissie, de secretaris-generaal van de NAVO en de regeringen in Londen, Parijs, Berlijn en Warschau snel aanvullende maatregelen overeenkomen wanneer het huidige Washington geen duidelijke koers meer vaart. In minstens twintig Europese landen zijn de geesten daar nu rijp voor.
Meer hulp
Nog belangrijker dan beloften om de defensie-uitgaven te verhogen, is overeenstemming over een snelle, forse verhoging van de hulp aan Oekraïne, naar bijvoorbeeld 1 procent van het bbp. Dat doel zou financiële, humanitaire en militaire hulp kunnen omvatten. De huidige hulp is gemiddeld nog geen 0,5 procent. Verdubbeling is hard nodig. Wacht men te lang, dan wordt het vrije Oekraïne door Rusland van de kaart geveegd.
Forse Oekraïnehulp is beter uitvoerbaar dan plannen om een Europese kernmacht op te zetten en de defensie-norm naar 5 procent van het bbp te verhogen. Anders ziet het Kremlin dat Europa zich laat verdelen en alleen mooie woorden voor het dappere Oekraïense volk heeft.
Politieke afschrikking begint met een vast voornemen een grote, jonge democratie niet onder de voet te laten lopen, opdat een nieuwe vluchtelingenstroom en meer massale oorlogsmisdaden door de regering-Poetin worden voorkomen.
