Open Monumentendag Utrecht

Startpagina
Nederland
Utrecht
Open Monumentendag Utrecht

De komende Open Monumentendag Utrecht is op zaterdag 12 september 2026 🗓 Tientallen monumenten gratis toegankelijk 🏘

Voor meer informatie, bezoek de website: www.openmonumentendagutrecht.nl

28/05/2026

🏢🎨 𝐕𝐨𝐨𝐫 𝐝𝐞 𝐭𝐰𝐞𝐞𝐝𝐞 𝐤𝐞𝐞𝐫 𝐭𝐞 𝐛𝐞𝐳𝐨𝐞𝐤𝐞𝐧 𝐭𝐢𝐣𝐝𝐞𝐧𝐬 𝐎𝐩𝐞𝐧 𝐌𝐨𝐧𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐞𝐧𝐝𝐚𝐠: 𝐃𝐞 𝐌𝐮𝐬𝐤𝐞𝐭𝐨𝐧 𝐢𝐧 𝐋𝐮𝐧𝐞𝐭𝐭𝐞𝐧

Aan de Hondsrug 19 staat een bijzonder gebouw dat al sinds de jaren ’80 het hart van Lunetten vormt: De Musketon. Dit sociaal-cultureel centrum werd in 1983-1984 ontworpen door architect Peter Strijker als plek voor ontmoeting, cultuur en samenkomen.

Wat je aan de buitenkant misschien niet direct ziet, zit slim verstopt in het ontwerp 🧩 De Musketon is opgebouwd volgens een strak betonskelet met een vast raster. Binnen dat systeem zijn de ruimtes flexibel in te delen, waardoor het gebouw al jarenlang plek biedt aan van alles: van theater en buurtbijeenkomsten tot kinderopvang en een bibliotheek. 🎭 Het is daarmee een mooi voorbeeld van structuralistische architectuur: een stroming die uitgaat van de menselijke maat, herkenbaarheid en een gebouw dat meebeweegt met het gebruik.

👀 Tijdens Open Monumentendag kun je dit veelzijdige gebouw zelf ontdekken, inclusief korte rondleiding. De Musketon is maar één van de tientallen monumenten die de deuren opent op zaterdag 12 september. Stay tuned, binnenkort maken we alle deelnemende monumenten bekend… Welke wil jij écht niet missen?

Fotocredits: D.C. Goosen, Het Utrechts Archief, Wouter van der Sar, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

19/05/2026

🌿💧 Voor het eerst te ontdekken tijdens Open Monumentendag op zaterdag 12 september: het Minstroomgebied in Utrecht-Oost!

Tussen de Adriaen van Ostadelaan, Zonstraat, Maliesingel en Notebomenlaan ligt een bijzonder stukje Utrecht. Hier kronkelt de Minstroom langs historische straten en groene plekken: het Minstroomgebied, het eerste gemeentelijk beschermde stadsgezicht van Utrecht. 🌊 Al sinds de Middeleeuwen staan deze oevers bekend als de ‘tuin van Utrecht’. Eeuwenlang verbouwden hoveniers hier groenten en fruit, die via het water hun weg vonden naar de Utrechtse markten. 🍎 Later bracht de 19e eeuw een levendige mix van winkeltjes, wasserijen en werkplaatsen.

Ons thema dit jaar is Weerbaar Erfgoed: Utrecht beschermt! En die bescherming was hier hard nodig in de jaren 60, toen er plannen waren om een vierbaans snelweg dwars door dit gebied aan te leggen, richting Hoog Catharijne. Dankzij fel protest van bewoners bleef het Minstroomgebied behouden.

✨ Tijdens Open Monumentendag op zaterdag 12 september kun je dit unieke gebied voor het eerst zelf ontdekken! Volg een speciale route langs bijzondere plekken zoals de Hovenierswoning van Stroes, de Nikolaas Schuilkerk en groene rustpunten als het Wilgenpad en het vogelbosje. 🗺️ Houd onze website en social media in de gaten voor de aankondiging van alle deelnemende monumenten aan Open Monumentendag Utrecht 2026.

07/05/2026

💧🐀 Voor het eerst sinds 2017 geopend tijdens Open Monumentendag: het rioolgemaal aan de Van Esveldstraat / Kardinaal de Jongweg van de Gemeente Utrecht. Hier wordt maar liefst de helft van het Utrechtse rioolwater naar de zuivering gepompt!

Dit rioolgemaal werd gebouwd tussen 1957 en 1959, naar ontwerp van ir. Nijs Spronk, in typische wederopbouw-stijl. Het speelde een belangrijke rol in de groei van de stad: het pompte afvalwater weg en droeg zo bij aan de volksgezondheid.

Wat het gebouw extra bijzonder maakt, is het kunstwerk in de gevel 👀 Een rat in een rioolbuis, ontworpen door beeldhouwer Jan van Luijn. Een opvallende keuze, want juist in die tijd wilde men een schoon en modern imago uitstralen. Toch kwam de suggestie voor een rioolrat van de kunstcommissie, in het kader van de zogeheten percentageregeling: 1,5% van de bouwsom van publieke gebouwen werd besteed aan kunst. 🔧 Zo ontstond er in de jaren ’50 een bloei van monumentale, vaak goed herkenbare kunstwerken in de openbare ruimte.

In 2017 werd het gemaal grondig gerenoveerd én heropend tijdens Open Monumentendag. En op zaterdag 12 september kun je dit jaar weer een uniek kijkje nemen. Houd onze website en socials in de gaten voor updates over alle deelnemende monumenten! 👣

Fotocredits: Het Utrechts Archief

28/04/2026

𝐁𝐞𝐬𝐜𝐡𝐞𝐫𝐦𝐝 𝐞𝐫𝐟𝐠𝐨𝐞𝐝: 𝐇𝐨𝐥𝐲 𝐓𝐫𝐢𝐧𝐢𝐭𝐲 𝐂𝐡𝐮𝐫𝐜𝐡 𝐞𝐧 𝐞𝐞𝐧 𝐛𝐢𝐣𝐳𝐨𝐧𝐝𝐞𝐫 𝐨𝐨𝐫𝐥𝐨𝐠𝐬𝐯𝐞𝐫𝐡𝐚𝐚𝐥

De Anglicaanse Holy Trinity Church aan het Van Limburg Stirumplein werd gebouwd tussen 1911 en 1923, naar ontwerp van architect P.J. Houtzagers in neogotische stijl. Met haar bakstenen muren, hoge ramen en intieme schaal past ze perfect in het beschermde stadsgezicht van het plein. Binnen vallen meteen de prachtige glas-in-loodramen op 🌈

Net als veel Utrechtse monumenten was de Tweede Wereldoorlog een spannende tijd voor de Holy Trinity Church. De Engelse geloofsgemeenschap verklaarde de grond van de kerk tot Zwitsers grondgebied, om zo beschermd te zijn tegen geweld van de bezetter. 🕊️ Toch kwamen er een aantal Duitse soldaten naar de kerk om railings te vorderen voor de oorlogsindustrie. Een dame die in de parsonage woonde, dreigde dat als zij het materiaal mee zouden nemen, Duitse kerken in Groot-Brittanië hetzelfde lot zouden ondergaan.

De soldaten dropen af naar een huis aan het Wilhelminapark. Maar: hun woede was nog niet geblust. Vanaf het balkon daar schoten ze op de windhaan van de Holy Trinity Church. De kogelgaten zijn nog steeds zichtbaar. 💥

Tijdens Open Monumentendag op 12 september 2026 bezoek je weer bijzondere monumenten en leer je meer over de weerbaarheid van Utrechts erfgoed!

Beeld: Pawel Lepka & Het Utrechts Archief

13/04/2026

𝐃𝐞 𝐒𝐭𝐚𝐝𝐬𝐤𝐫𝐚𝐚𝐧: 𝐡𝐞𝐭 𝐰𝐞𝐫𝐤𝐩𝐚𝐚𝐫𝐝 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐞 𝐬𝐭𝐚𝐝 ⚙️

Al vanaf de 15e eeuw stond er bij de Ganzenmarkt een stadskraan: een onmisbare schakel in het dagelijkse leven van handelsstad Utrecht. Hier werden goederen die via de Vaartse Rijn en de Vecht werden aangevoerd uit de schepen gehesen en naar de Waag gebracht, waar inspectie en belastingheffing plaatsvonden voordat ze de stad in mochten.

In 1837 kwam een einde aan de oorspronkelijke stadskraan. Hij brak toen hij de zwarte gietijzeren vrouwenbeelden van de Winkel van Sinkel omhoog wilde takelen. Sinds 2022 is er weer een Stadskraan Utrecht te zien in Utrecht: een replica, nu geplaatst aan de voet van de Monicabrug. Een zichtbaar eerbetoon aan de handelsgeschiedenis die bijdroeg aan de welvaart en groei van de stad.

🛡️Dat de stadskraan vandaag opnieuw een plek heeft gekregen in het straatbeeld, laat zien hoe Utrechters hun erfgoed blijven koesteren en beschermen. Zo vertelt dit monument een verhaal van bescherming, veerkracht en herstel: precies waar Open Monumentendag Utrecht in 2026 om draait.

Beeld: J.J.H Reckers, Het Utrechts Archief

01/04/2026

In 2026 bestaat Open Monumentendag Utrecht 40 jaar. 🎉 Een bijzonder jubileum, dat we graag vieren met iets nieuws: Gesloten Monumentendag.

Op zaterdag 12 september sluiten honderden monumenten gratis hun deuren. 🛑 Zo krijgt ons publiek na 39 jaar eindelijk rust de tweede zaterdag van september.

Wij zijn benieuwd: naar welke dichte deur kijk jij het meest uit op zaterdag 12 september? 🚪

Open Monumentendag

25/03/2026

𝐕𝐚𝐧 𝐩𝐚𝐫𝐨𝐜𝐡𝐢𝐞𝐤𝐞𝐫𝐤 𝐭𝐨𝐭 𝐦𝐮𝐳𝐢𝐤𝐚𝐚𝐥 𝐦𝐞𝐤𝐤𝐚: 𝐞𝐞𝐧 𝐦𝐨𝐧𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐦𝐞𝐭 𝐞𝐞𝐧 𝐭𝐰𝐞𝐞𝐝𝐞 𝐥𝐞𝐯𝐞𝐧

Midden in Lombok staat een bijzonder stuk erfgoed: de voormalige Antoniuskerk. Deze kerk werd gebouwd in 1902–1903, toen de wijk Lombok ontstond. De architecten waren J. Stuyt en Joseph Cuypers, zoon van de bekende architect Pierre Cypers. De markante toren volgde later, in 1924. ⛪ Ook het interieur was gemaakt door vakmensen: zo maakte de bekende Zeister glazenier (glaskunstenaar) Willem Mengelberg de glas-in-lood ramen, met verschillende heiligen. ✝️

Toen de kerk in 2019 verkocht dreigde te worden, sloeg een groep mensen uit de buurt en van de kerk de handen ineen. Het resultaat: de opening van Stadsklooster Utrecht, een cultureel podium voor kunst, ontmoeting en bezinning. 💪

De geschiedenis van de Antoniuskerk laat zien hoe monumenten die meebewegen met de tijd hun betekenis voor hun gemeenschap behouden. Een treffend voorbeeld van Weerbaar Erfgoed, het thema van Open Monumentendag 2026. ⚒️

📸 Fotocredits: Stadsklooster Utrecht D.C. Goossen, Het Utrechts Archief lightinspace19, Lila Rodrigues, Rosa Klamer

16/03/2026

Hoe denken de lokale politieke partijen over behoud en onderhoud van erfgoed? Hier kun je video van het erfgoed debat terugkijken. Informeer jezelf en ga stemmen woensdag tijdens de gemeenteraadsverkiezingen! https://oud-utrecht.nl/wat-doen-wij/activiteiten/historisch-cafe/verslagen/1677-historisch-cafe-erfgoeddebat-2026/

05/02/2026

Utrecht telt ook plekken met een uitgesproken eigen dorps karakter, zoals de Broederschapshuisjes in Vleuten. Wist je dat deze iconische rietgedekte huisjes al bijna 400 jaar oud zijn? 🏡 Aan de Schoolstraat en Dorpsstraat staan ze al sinds het begin van de 17e eeuw: bescheiden van formaat, maar groots in betekenis.

De huisjes werden gebouwd door de R.K. De Broederschap van Vleuten als armenhuisjes voor mensen die het niet breed hadden: dagloners met grote gezinnen en ouderen die niet meer konden werken. ✝️ Het comfort was minimaal, maar de huren laag. Tot 1954 werden de huisjes op deze manier bewoond.

In de jaren ’60 hing sloop in de lucht vanwege plannen om de Dorpsstraat te verbreden. 🏗️ Dankzij vasthoudend protest (zelfs tot bij koningin Juliana) bleven de huisjes behouden. Inmiddels zijn ze een beschermd monument en in 2019 zorgvuldig gerestaureerd en heropend, klaar voor de toekomst. Anno 2026 bestaat De Broederschap nog steeds én vind je hier een museum van De Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn. Bezoekers zijn elke dinsdag en donderdag welkom. En natuurlijk: tijdens Open Monumentendag!

🏘️ Elke maand lichten we een Utrechts monument uit op onze socials.

Over welk monument wil jij meer weten? Laat het ons weten!

21/01/2026

Het staat nu in de steigers, maar laten we niet vergeten wat voor moois er achter de werkzaamheden schuilgaat op de Oudegracht 67! ✨

Wat begon als Magazijn De Zon, een chique manufacturenwinkel die in 1850 de deuren opende aan de Stadhuisbrug, groeide uit tot een van de markantste gebouwen van de binnenstad. In 1898 nam Vroom & Dreesmann het pand over en breidde het stap voor stap uit tot warenhuis. 🛍️ Omliggende panden aan de Oudegracht werden aangekocht en er kwam een extra verdieping bij. In 1925 ontwierp architect P.J. Houtzagers de monumentale voorgevel. Ook de karakteristieke glas-in-loodkoepel dateert uit die periode.

De strakke gevel aan de Choorstraat, ontworpen door architect J. Kuyt, volgde in 1933. Sinds 1972 huisvestte het gebouw onder andere boekhandel Broese Kemink en de openbare bibliotheek. Nu wordt het pand zorgvuldig gerestaureerd en klaargemaakt voor de toekomst. Met onder meer ruimte voor het Nationaal Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum, dat verhuist van Den Haag naar Utrecht! 📚

🏘️ Elke maand lichten we een Utrechts monument uit op onze socials. Welk monument wil jij hier graag terugzien? Laat het ons weten!

Fotocredits: Het Utrechts Archief & D.C. Goosen

Adres

Utrecht

Website

http://www.openmonumentendagutrecht.nl/, http://www.twitter.com/omd_utrecht

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Open Monumentendag Utrecht nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.