PAX

17/06/2026

Het Amerikaanse leger zou bij aanvallen op Iran gebruik hebben gemaakt van een AI-systeem van xAI, het bedrijf van Elon Musk. Volgens berichtgeving zou deze technologie hebben geholpen bij het selecteren en uitvoeren van militaire aanvallen op grote schaal. Wat betekent het als AI mede bepaalt waar geweld wordt ingezet? En wie draagt dan de verantwoordelijkheid voor de gevolgen?

Dit zijn precies de vragen die we behandelen in ons rapport When algorithms go to war AI (samen met Privacy International), dat we vandaag publiceerden. AI maakt oorlog sneller en grootschaliger. Daardoor neemt de ruimte voor menselijke controle af en wordt het moeilijker om verantwoordelijkheid vast te stellen. In de praktijk betekent dit dat AI steeds vaker (mee)beslist over leven en dood. Dat brengt grote risico’s met zich mee voor burgers en lijkt te botsen met afspraken onder het internationaal recht.

Daarom pleiten we voor duidelijke internationale regels, zodat beslissingen over leven en dood niet worden overgelaten aan systemen zonder goede menselijke controle.

Lees ons rapport hier: https://paxforpeace.nl/publications/when-algorithms-go-to-war/?utm_medium=offline&utm_source=flyer&utm_campaign=algorithms&utm_content=qr

17/06/2026

Wie beslist straks over leven en dood: een mens of een algoritme? In het nieuwe rapport van Privacy International en PAX laten we zien hoe kunstmatige intelligentie (AI) en andere digitale technologieën oorlogsvoering ingrijpend veranderen – en welke risico’s dat met zich meebrengt voor burgers.

❓Want, wie is verantwoordelijk wanneer algoritmen beslissingen nemen? Is er nog sprake van betekenisvolle menselijke controle? En zijn deze ontwikkelingen in overeenstemming met het internationaal recht?

Ondertussen krijgen technologiebedrijven steeds meer invloed op militaire operaties en bevinden zij zich dichter dan ooit bij de politieke macht. Dat is een zorgwekkende ontwikkeling.

Staten kunnen én moeten nu handelen om te voorkomen dat beslissingen over leven en dood aan algoritmen worden overgelaten.

Lees hieronder verder.

Techgiganten, de wapenindustrie en de militarisering van AI

15/06/2026

Israël staat op het punt een nieuwe, illegale nederzetting te bouwen die de Westelijke Jordaanoever in tweeën deelt. Nederland moet veel meer doen.

🗞️ Lees onze opinie in het Nederlands Dagblad hier:

Israël staat op het punt een nieuwe, illegale nederzetting te bouwen die de Westelijke Jordaanoever splitst en een Palestijnse staat ondergraaft. Thomas van Gool van vredesorganisatie PAX vindt dat Nederland dit niet mag laten gebeuren en dringt aan op stevige maatregelen.

12/06/2026

De Tweede Kamer stemde over een motie over de grootschalige Israëlische nederzettingenuitbreiding. Dit ‘E1-project’ zal de Westelijke Jordaanoever in tweeën delen. Palestijnse gemeenschappen worden daardoor van elkaar gescheiden. Dit illegale plan maakt een vreedzame toekomst in Palestina en Israël nog moeilijker. Dat mag niet gebeuren.

Daarom werd een motie ingediend die vraagt om stevige maatregelen van Nederland en de EU tegen Israël.

❌ De motie is verworpen. Ongelooflijk, terwijl Nederland nederzettingen (terecht, in lijn met internationaal recht) als illegaal bestempeld.

Daarom moeten we meer druk opbouwen vanuit de maatschappij, want het kabinet moet echt handelen.

We startten een petitie: Breek de West Bank niet doormidden. Teken hem hier: https://paxvoorvrede.nl/acties/breek-de-west-bank-niet-doormidden/

10/06/2026

‼️ Nederland is de belangrijkste bestemming. Kom op kabinet-Jetten, jullie kunnen veel meer doen ‼️

38% van alle export van Israël naar de EU met producten uit illegale nederzettingen – bezet gebied – gaat naar Nederland. Nederland is vervolgens de eindbestemming, of doorvoerland en hiermee de belangrijkste bestemming. Dit blijkt uit een vandaag gepubliceerd rapport van Global Echo.

1 op de 5 leveringen met landbouwproducten waar wel ‘Israël’ op staat blijkt eigenlijk uit illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en de Golan Hoogte (bezet Syrisch gebied) te komen. Er wordt alles aan gedaan om de oorsprong van producten te verhullen. Er wordt als herkomst simpelweg ‘Israël’ aangegeven, of producten uit bezet gebied worden gemengd met producten uit Israël. EU-beleid wordt vervolgens niet nageleefd. Zo komt het alsnog in de EU terecht en blijft er geprofiteerd worden van gunstige belastingvoordelen onder het EU-Israël Associatieverdrag.

Hier moet een einde aan komen. Het kabinet heeft onlangs een verbod aangekondigd voor de import van producten uit illegale nederzettingen. Dat is een stap in de goede richting, maar moet uitgebreid worden met een verbod op handel in diensten, export en bredere handel die bijdraagt aan bezetting, apartheid en genocide. Hiervoor is strenge handhaving nodig.

Palestijnen betalen uiteraard de prijs. Zij lijden economisch, maar ook onder kolonistengeweld. Het is Israëlisch staatsbeleid Palestijnen te verdrijven en steeds meer land te annexeren. Nederland importeert zo de bezetting – als grootste bijdrager in de EU. Israël kan mede door ons illegale nederzettingen in stand houden en verder uitbreiden.

En dat doet het ook in rap tempo. Een van de grootste nederzettingen is nu in de maak. Het ‘E1-project’ zal de Westelijke Jordaanoever in tweeën splitsen, Palestijnse gemeenschappen verder uit elkaar drijven en een vreedzame toekomst verder buiten bereik brengen. Dit mogen we niet laten gebeuren.

Breek de West-Bank niet doormidden! Teken de petitie via link in bio.

10/06/2026

Nederlandse waarnemers bieden de beschermende aanwezigheid op de Westelijke Jordaanoever en doen verslag van hun bevindingen. Anne doet verslag vanuit Khan al-Ahmar: ’De Palestijnen zijn aan hun lot overgelaten. De hele wereld kijkt mee, maar niemand grijpt in.’

Lees het blog: https://paxvoorvrede.nl/nieuws/eappi-blogs-opnieuw-een-sloopbevel-voor-khan-al-ahmar/

En teken de petitie tegen het E1-plan: https://paxvoorvrede.nl/acties/breek-de-west-bank-niet-doormidden/

09/06/2026

Deze week publiceerde het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) zijn jaarlijkse rapport over kernwapens, en de conclusies zijn zorgwekkend. Wereldwijd lijken staten zich steeds steviger vast te klampen aan kernwapens, terwijl ontwapening en wapenbeheersing steeds verder naar de achtergrond verdwijnen. Daarmee is een kantelpunt bereikt.

Momenteel beschikken negen landen samen over 12.187 kernkoppen. Verschillende kernmachten zijn bezig hun arsenalen uit te breiden en te moderniseren, onder meer door de introductie van nieuwe wapensystemen. Naar verwachting zullen andere kernwapenstaten dit voorbeeld volgen. Tegelijkertijd staan ongeveer 2.100 kernwapens permanent op scherp en kunnen zij binnen zeer korte tijd worden ingezet. Daarmee neemt het risico op het gebruik van deze massavernietigingswapens toe, zowel bewust als door misrekeningen of ongelukken.

Kernwapens vormen niet alleen een enorme bedreiging voor de wereldwijde veiligheid, maar brengen ook gigantische kosten met zich mee. Uit onderzoek van de Internationale Campagne voor de Afschaffing van Kernwapens (ICAN) blijkt dat de negen kernwapenstaten in 2025 gezamenlijk maar liefst 119 miljard dollar hebben uitgegeven aan de modernisering en uitbreiding van hun nucleaire arsenalen.

Alle reden dus om ons sterker dan ooit in te zetten voor kernontwapening, ook in Nederland.

➡️ Teken daarom onze petitie: https://paxvoorvrede.nl/acties/zegnee-tegenkernwapens/

04/06/2026

Na een herbeoordeling van de situatie heeft de minister opnieuw besloten dat de export van Nederlandse F-35-onderdelen naar Israël verboden blijft. De conclusie: de situatie in Gaza is nog steeds zó ernstig dat Nederland hier niet aan mag bijdragen.

Directe export naar Israël vanuit Nederland blijft daarom stilliggen, maar tóch komen Nederlandse F-35-onderdelen nog steeds in Israël terecht. Nederland levert deze onderdelen namelijk aan de VS, terwijl bekend is dat die vervolgens worden ingezet door Israëlische gevechtsvliegtuigen.

Daarom voeren wij nu óók een rechtszaak tegen deze indirecte leveringen. Want hoe kan Nederland de export van F-35-onderdelen naar Israël verbieden, maar wél toestaan dat ze via de VS alsnog in Israël belanden? De route is anders, maar de gevolgen niet: deze Nederlandse onderdelen zullen alsnog gebruikt worden voor genocide.

Wat extra zorgwekkend is, is dat Israël het gebruik én de aankoop van F-35’s nu verder opschaalt. Nederlandse onderdelen dragen daar dus nog altijd aan bij, en dat is onacceptabel.

De volgende zitting staat gepland op 10 juli. Rechtszaken kosten veel geld, dus we hebben jullie steun hard nodig om dit te stoppen! Elke donatie helpt - ga naar onze link in bio om te doneren.

04/06/2026

Goed nieuws uit Den Haag: er komt 380 miljoen euro extra beschikbaar voor ontwikkelingssamenwerking, vooral voor noodhulp. In een wereld vol oorlogen, conflicten en humanitaire rampen is dat broodnodig. Tegelijkertijd verandert dit niet heel veel aan het grotere plaatje. Het geld komt uit middelen die al voor de komende jaren waren gereserveerd. Het is dus geen echte structurele investering, en het haalt eerdere, veel grotere bezuinigingen niet terug.

Nederland geeft nu ongeveer een half procent van het nationaal inkomen uit aan ontwikkelingssamenwerking. Dat is een stuk lager dan de VN-norm van 0,7%. Ook met deze extra 380 miljoen euro blijft Nederland daar ver onder. En omdat het budget niet meer meegroeit met de economie, zakt het aandeel op termijn zelfs verder weg.

De gevolgen zijn merkbaar: veel organisaties wereldwijd, ook vredesorganisaties waarmee wij recent nog samenwerkten, verliezen geld en moeten hun werk terugschalen of stoppen. Juist zij werken aan dialoog, stabiliteit en vrede. En dat is belangrijk, want veel problemen waar ontwikkelingssamenwerking zich op richt (armoede, honger, migratie en humanitaire nood) hangen vaak samen met oorlog en geweld. Als je die oorzaken niet aanpakt, blijf je achter de feiten aanlopen.

Het contrast blijft wringen. Voor Defensie worden miljarden vaak zonder enige moeite vrijgemaakt, terwijl investeringen in vrede en preventie ver achterblijven. Maar echte veiligheid draait niet alleen om wapens. Het vraagt ook om diplomatie, internationaal recht, conflictpreventie en het bouwen aan vrede voordat het misgaat.

Laat dit daarom een eerste stap zijn.

02/06/2026

Petitie: ❌➡️ Breek de West Bank niet doormidden!

Teken vandaag nog tegen Israëls E1-project. Deze grootschalige nederzettingenuitbreiding dreigt de Westelijke Jordaanoever in tweeën te delen, Palestijnse gemeenschappen verder te scheiden en maakt een vreedzame toekomst in Palestina en Israël nog moeilijker. Dat mag niet gebeuren.

Als Nederland vrede wil bevorderen, dan moet het nu stevige sancties doorvoeren. Voer met ons de druk op en teken mee via: https://paxvoorvrede.nl/acties/breek-de-west-bank-niet-doormidden/?utm_medium=social&utm_source=facebook