Agrarisch erfgoed Land van Vollenhove

11/09/2026

NIEUWSBRIEF Boerderijenstichting Land van Vollenhove September 2026
In deze Nieuwsbrief:
1. Bewonersavond Dinsdag 29 september over Bijgebouwen en Naoberschap
2. Brandpreventie
3. Stemmen: Rabo Clubsupport Actie
4. Boekje over de historie van de boerenerven in het Land van Vollenhove
5. Aanvulling boerderijenbeeldbank
UITNODIGING: Bewonersavond Dinsdag 29 September over: 1. Bijgebouwen, 2. Naoberschap

Op Dinsdag 29 September organiseren wij weer een avond voor eigenaren en bewoners van (grotere en kleine) boerderijen (zowel woonboerderijen als nog actieve agrarische bedrijven).

Tom Temmink (bouwkundige en erfgoed adviseur van het Oversticht, Zwolle) zal zijn licht laten schijnen over oude bijgebouwen bij boerderijen: stookhok, hooiberg, kippen- en varkenshok, turfschuur, e.d.: wat is de historie van deze bijgebouwen, wanneer is een bijgebouw de moeite waard om te behouden, mogelijke nieuwe functies, hoe te restaureren, advies- en financieringsmogelijkheden. Ook al uw vragen daaromtrent kunnen gesteld worden.


Martin van der Linde (historicus bij de Overijsselacademie in Zwolle) gaat in zijn lezing over Noaberschap in op het eeuwenoude gebruik van burenhulp. Wat hield deze traditie vroeger in? Hoe heeft het zich ontwikkeld? En waarom duikt het begrip nu weer overal op?
Van der Linde is afkomstig uit het Land van Vollenhove zal dus zijn verhaal met lokale tradities kunnen illustreren. Hij publiceerde dit jaar samen met Bram van Vulpen het boek Noaberschap. De geschiedenis van gemeenschapszin in het oosten van Nederland (Wbooks.com).
Dinsdag 29 september; Dorpshuis Sint Janskamp, Monnikenweg 38, Sint Jansklooster; Aanvang 20.00 uur (koffie staat klaar vanaf 19.45)

Brandveiligheid van historische boerderijen
Brandveiligheid van historische boerderijen
Historische boerderijen zijn tamelijk gevoelig voor brand, omdat ze voor een groot deel uit brandbare materialen opgebouwd zijn, zoals hout en riet. Omdat de boerderijen meestal verspreid op het platteland liggen, is de kans op blikseminslag er vrij groot. Andere veel voorkomende oorzaken van brand: een verwaarloosd schoorsteenkanaal, een verouderde elektrische installatie, defecte apparatuur, en werkzaamheden als barbecuen, lassen, slijpen, of afbranden van verflagen.
Het is voor eigenaren van historische boerderijen dan ook van groot belang om goed voorbereid te zijn op een brand en de juiste maatregelen te treffen om de risico’s van brand te verkleinen.
Voor diverse tips, ga naar www.cultureelerfgoed.nl en typ in het zoekvenster: “brandpreventie en monumenten”
Stemmen: Rabo Clubsupport Actie

Van 7 tot en met 26 september kunnen leden van de Rabobank stemmen op hun favoriete clubs. Hoe meer stemmen een organisatie krijgt hoe meer financiële steun de Rabobank aan die organisatie verleent. Tijdens de vorige Rabo support actie ontvingen wij zo E150 Euro, een welkome bijdrage waar we bijvoorbeeld een half jaar onze website van in stand kunnen houden.
Wij hopen dat u ook dit keer op de Boerderijenstichting Land van Vollenhove zult stemmen. Elke stem helpt ons erfgoed vooruit!
Hebt u een Rabo rekening: log in met de RABO app of op de RABO website, ga bij "Zelf regelen" naar "Lidmaatschap" en druk op de knop "Club support". Bij "Selecteer je favoriete clubs" kunt u op max. vijf organisaties stemmen. Alvast dank voor uw steun!
Boekje over de historie van de boerenerven in het Land van Vollenhove

Tijdens de vorige bewonersavond vertelde Jacqueline Muffels (tuin-en landschapsarchitect) over het historische erven-onderzoek dat door de Boerderijenstichting is gedaan. Het onderzoeksverslag is inmiddels gepubliceerd op onze website (www.boerderijenlandvollenhove.nl/publicaties).
We maakten de afgelopen maanden ook een klein boekje met een geillustreerde samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Dit boekje geeft ook suggesties hoe het erf met historisch inzicht en natuurvriendelijk in te richten.
Dit boekje wordt deze maand verspreid aan alle oudere boerderijen met erf in het hoge land van Vollenhove. Ook tijdens de bewonersavond van 29 september aanstaande is dit boekje verkrijgbaar.
Aanvulling boerderijenbeeldbank

Er zijn weer enkele boerderijen toegevoegd aan de boerderijenbeeldbank op onze website (www.boerderijenlandvollenhove.nl/boerderijen). Er is nu van bijna zestig boerderijen de historie (veelal vanaf 1832) beschreven.
Wilt u ook graag de historie van uw boerderij uitzoeken? Laat het ons weten, door een mailtje te sturen naar: [email protected]

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is een onderdeel van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. We werken onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van de minister. De Rijksdienst voert wet- en regelgeving en erfgoedbeleid uit dat het ministerie samen met de dienst ontwikkelt.

03/06/2026

NIEUWSBRIEF Boerderijenstichting Land van Vollenhove Mei 2026
In deze nieuwsbrief:
1. Publicatie "Het Venose boerenerf"
2. Subsidie voor streekeigen bomen en struiken!
3. Zelf in de historie van uw boerderij duiken?
4. De Boerderijenstichting werkt samen
5. Verhalende erfgoedroute Land van Vollenhove
6. Doe mee
1. Publicatie "Het Venose Boerenerf"

Op de bewonersavond van 23 februari werden de resultaten van het ervenonderzoek gepresenteerd dat werd uitgevoerd door Jacqueline Muffels (tuin- en landschapsarchitect) en Henk de Zeeuw (Boerderijenstichting). Robert Pater (van Landschap Overijssel) legde die avond op levendige wijze de natuurwaarden van een groen erf uit.

Op dit moment wordt een klein boekje “Het Venose Boerenerf” gemaakt dat straks verspreid zal worden onder de bewoners van boerderijen op het hoge land van Vollenhove. Naast de belangrijkste resultaten van het historisch onderzoek, geeft het boekje ook praktische tips bij de inrichting van het eigen erf op natuurvriendelijke wijze, rekening houdend met de historie en met streekeigen bomen en struiken.

Het hele onderzoeksrapport is inmiddels gepubliceerd op de website van de Boerderijenstichting: www.boerderijenlandvollenhove.nl/publicaties.
2. Subsidie voor streekeigen bomen en struiken

Landschap Overijssel organiseert jaarlijks boomdeeldagen. Inwoners van Steenwijkerland kunnen begin juni een schets van wat ze willen aanleggen inleveren met een bestellijst voor de benodigde plantmaterialen. U kunt tot E 1000 bestellen, waarvan u dan E 250 zelf moet bijdragen. Op 24 januari volgend jaar kunt u dan de plantmaterialen op een plek in de buurt ophalen en zelf planten met behulp van de door Landschap Overijssel verstrekte plant adviezen, of een lokale hovenier dat voor u laten doen. Meer informatie: www.landschapoverijssel.nl/project/boomdeeldagen
3. Zelf in de historie van uw boerderij duiken?

Bent u geïnteresseerd in de historie van uw huis en erf en staat de beschrijving daarvan nog niet op de beeldbank (www.boerderijenlandvollenhove.nl), dan kunt u op internet vrij gemakkelijk zelf allerlei informatie vinden op de onderstaande websites. We wensen u een prettige zwerftocht door het verleden.

Uw erf op de actuele kadastrale kaart: www.kadastralekaart.nl. Deze kaart geeft u het huidige kadastrale nummer van uw huisperceel, het bouwjaar, het oppervlak van het gebouw en van het perceel en de perceelsgrenzen. Ga naar de website en type uw adres in het zoekvak linksboven.

Bouwdossiers van uw woning: www.steenwijkerland.nl . De bouwdossiers in het archief van de gemeente geven veel informatie over de bouw en verbouw van uw boerderij en bijgebouwen (data, verleende vergunningen, bouwtekeningen, voorafgaande problemen, e.d.). Vanaf 1901 zijn bouwvergunningen verplicht maar van veel verbouwingen zul je geen bouwtekeningen vinden. Ga naar de website en typ bij “wat zoekt u?” bouwdossiers in. Klik op “zoek in onze bouwdossiers”. Vul uw adres in het zoekvak “alle velden”. De bouwtekeningen kunt u opvragen via het icoontje “bestellen” (autotje). Wilt u het hele dossier lezen dan moet u een afspraak met het archief maken (mannetje met boek).

Uw erf en omgeving in 1832: www.Hisgis.nl . Op deze site kunt u het perceel van uw woning/boerderij in 1832 vinden met in kleur aangegeven: erf, moestuin, boomgaard, houtwal, en meer. Tevens vindt u informatie over de toenmalige eigenaar, het toenmalige perceelnummer, e.d. Ga naar de website, klik op de kaart op Overijssel, klik op “open de kaartapplicatie” en klik dan in het kleine kaartje rechts op het puntje van Vollenhove. U kunt dan met de muis de kaart bewegen, rechtsboven is de plus of min balk voor vergroten of verkleinen.

Op oude topografische kaarten: www.topotijdreis.nl/ .Op deze site kunt u de ligging van uw woonadres bekijken op topografische kaarten uit verschillenden tijdsperioden (met sprongen van 10 tot 20 jaar). Ga naar de website en type in het zoekvak linksboven uw adres in. U kunt nu met uw muis in de tijdsbalk klikken om uw adres op kaarten uit diverse tijdsperioden te bekijken. U kunt ook de kaarten van twee tijdsperioden met elkaar vergelijken (knop “vergelijken” bovenaan).

Op de hoogtekaart van Nederland (AHN): www.ahn.nl/ahn-viewer. Op deze site kunt u de ligging van uw erf ten opzicht van het N.A.P. (de nul-hoogtelijn) bekijken. Ga naar de website, stel de cookies in en druk op het AHN-4 vakje. U kunt in de balk links nu uw adres intypen. Met klikken kunt u de kaart vergroten.

Op oude waterstaatkaarten: www.watertijdreis.nl. Op deze site kunt u bezien hoe in verschillende tijdsperioden de waterhuishouding van uw omgeving was geregeld: welke polders, waar sluisjes, kavelsloten en vaarten, en dergelijke. Ga naar de website, kies op de balk onder de kaart een bepaald jaar uit en dubbel klik op de overzichtskaart bij het puntje van Vollenhove.

4. De Boerderijenstichting werkt samen

Gemeente Steenwijkerland: maken cultuurhistorische kaart
De gemeente Steenwijkerland heeft Boerderijenstichting Land van Vollenhove verzocht om ondersteuning te verlenen aan de opstelling van een cultuurhistorische kaart van het hoge Land van Vollenhove.

Nationaalpark Weerribben-Wieden: herstel houtwallen. De Stichting NP Weerribben-Wieden heeft ons verzocht om mee te denken in hun project ter versterking en herstel van de houtwallen op het hoge land van Vollenhove.

Platform Agrarisch Erfgoed Overijssel. In dit platform wisselen de boerderijstichtingen van Overijssel (Twente, Salland, Staphorst, Markelo, IJsselhoeven, Land van Vollenhove) kennis en ervaring uit. In het platform nemen ook specialisten van het Oversticht en de beleidsmedewerker erfgoed van de provincie Overijssel deel. Op 12 maart bezochten de platformleden de Schenkerij op het landgoed “de Oldenhof” waar Henk de Zeeuw een presentatie gaf over de historie van de streek en boerderijen en Heike van Blom over het Groene Erven project dat we momenteel uitvoeren.

Agrarisch Erfgoed Nederland (AEN)
Agrarisch Erfgoed Nederland is de koepel van alle boerderijstichtingen in Nederland. AEN organiseert periodiek een landelijk platform over actuele thema’s en beheert het Boerderijenfonds dat herbestemming en restauratie van agrarisch erfgoed financiert. Jan Landsaat vertegenwoordigt onze boerderijenstichting in de AEN en draagt momenteel bij aan de opstelling van een nieuw meerjarig beleidsplan voor de AEN. Meer informatie over de AEN: www.agrarischerfgoed.nl/.
5. Verhalende erfgoedroute Land van Vollenhove

De "verhalende" fiets- en wandelroute “Erfgoed Land van Vollenhove” die door de Boerderijenstichting in 2024 werd gemaakt, is nog steeds beschikbaar en via uw mobiel te volgen.
Deze route voert u langs diverse karakteristieke boerderijen en ander erfgoed, waarvan u dan de bouw- en bewoningsgeschiedenis op uw telefoon kunt inzien (tekst, foto's, tekeningen). Kijk op www.boerderijenlandvollenhove.nl en klik op "Fietsroute" voor meer informatie o.a over hoe de route op uw telefoon te zetten.
6. Doe je mee?

Het kleine team van de Boerderijenstichting kan wat versterking goed gebruiken! Er zijn allerlei zaken waar u zich als vrijwilliger aan zou kunnen wijden. Denk aan het uitzoeken van de historie van oude boerderijen in het Kadaster en gemeentearchief, het organiseren van een lezing of excursie, het maken van de Nieuwsbrief, of het bijhouden van de onze website of Facebook-pagina. U maakt zelf uit hoeveel tijd u er in stopt en wij helpen u op weg met de taak die u uitkiest. Wees welkom en stuur een berichtje naar: [email protected]

De Werkgroep Agrarisch Erfgoed Land van Vollenhove beoogt het behoud van historische boerderijen met bijgebouwen, erf en boomgaard.

12/02/2026

Presentatie onderzoek historie boerenerven
Wilt u meer weten over de historie van de boerenerven in onze regio, of zoekt u inspiratie voor een aangepaste inrichting van uw erf, kom dan op maandagavond 23 februari naar het Dorpshuis Sint Janskamp in Sint Jansklooster. U zult versteld staan wat er uit onze gesprekken met oud bewoners, archieven en oude kaarten naar voren is gekomen!
De Boerderijenstichting Land van Vollenhove voert namelijk sinds augustus het Groene Erven project uit met financiële steun van de provincie Overijssel en in samenwerking met Bureau Muffels en Landschap Overijssel. Heike van Blom (voorzitter) zal uitleggen waarom we met dit project zijn begonnen en wat voor activiteiten het omvat.
(Foto: Philip Friskorn, 2023)

Jacqueline Muffels (tuin- en landschapsarchitect) zal de resultaten van het onderzoek naar de historie van de boerenerven in onze regio presenteren en aanbevelingen doen voor de groene (her-)inrichting van een -actief of voormalig- boerenerf met begrip voor de historie.
Robert Pater (adviseur natuur en landschap bij Landschap Overijssel) zal de waarden van een groen erf voor natuur en landschap toelichten. Tevens zal hij uitleggen hoe geïnteresseerde bewoners (zwaar gesubsidieerd) plantmateriaal voor streekeigen bomen en struiken kunnen aanvragen bij het programma “Boomdeeldagen” van Landschap Overijssel.

Belangstellenden kunnen zich aan het eind van de avond (voor-)aanmelden voor deelname aan het project en/of voor het (gratis) ontvangen van de -later dit jaar verschijnende- publicatie over het Groene Erven project.
Welkom op maandagavond 23 februari, Dorpshuis Sint Janskamp, Monnikenweg 38, Sint Jansklooster. Aanvang 20.00 uur, inloop met koffie/thee vanaf 19.45 uur.