06/11/2025
Grensoverstijgende criminaliteit in Zuid-Limburg
26 november 2025, 19:30 - 21:30
Locatie Centre Céramique
Wat als de winkelstraat in je buurt nauwelijks klanten trekt, maar de winkeliers de huur wel cash betalen? Wat als een braakliggend terrein plotseling wordt opgekocht door een BV zonder naam? Wat als er ineens ’s avonds allerlei mensen die garagebox in en uit gaan? Wat als criminaliteit zich razendsnel verspreidt over landsgrenzen?
Welkom in Zuid-Limburg, een regio die mede door zijn ligging aan de grens met België en Duitsland van oudsher te maken heeft met grote en kleine vormen van criminaliteit. Waar het vroeger ging om het smokkelen van boter, sigaretten en wat stroperij, zien we de laatste decennia een verschuiving naar zwaardere criminaliteit.
Eerst draaide het vooral om softdrugs, met Maastricht en Heerlen als centrale knooppunten door hun coffeeshops. Maar in de afgelopen jaren is de regio steeds meer een doorvoerhaven en productielocatie geworden voor synthetische drugs. Illegale drugslaboratoria zorgen voor ernstige milieuvervuiling door de grootschalige dumping van gevaarlijke chemische stoffen. Daarnaast is er sprake van witwassen van crimineel geld in vastgoed, horeca en verenigingen. Als deze vormen van criminaliteit niet actief genoeg worden bestreden, kunnen ze zich als een olievlek verspreiden. Criminele netwerken maken dan bovendien handig gebruik van de open grenzen om hun activiteiten uit te breiden.
Verontrustende cijfers wijzen op een toename van het aantal jongeren dat betrokken is bij criminaliteit, als daders en als slachtoffers. Het blijkt dat één op de drie jongeren op de een of andere manier met criminaliteit in aanraking komt. In onze regio lijken de statistieken minder gunstig uit te vallen dan in de meeste andere provincies.
Alles bij elkaar leidt dit tot gevoelens van onveiligheid bij burgers en dalend vertrouwen in instanties.
In samenwerking met Vlaams-Nederlands Huis deBuren organiseert Sphinx een debat rondom de volgende vragen:
• Wie profiteert van deze schaduwpraktijken en wie betaalt de rekening?
• Hoe grijpen de overheid en de politie in? Is dat voldoende?
• Op welke manieren werkt de Nederlands-Limburgse politie samen met politie en overheidsinstanties in Vlaanderen? Hoe kan die samenwerking verder versterkt worden?
• Wie mag meebeslissen over de aanpak van criminaliteit en wie voelt zich buitengesloten?
We brengen mensen samen met uiteenlopende perspectieven: bestuurders, ‘buurtmakers’, onderzoekers, journalisten en ervaringsdeskundigen. De aanpak van ondermijning in de grensregio staat centraal, maar ook de spanningen, twijfels en grenzen bij en van die aanpak. Wat werkt? Wat wringt? En hoe maken we ruimte voor andere stemmen in dit gesprek?
Sprekers
- Onderzoeksjournalist, misdaadverslaggever en auteur Jan Meeus onderzoekt de diepgewortelde structuren van de georganiseerde misdaad en de manier waarop deze verweven zijn met de bovenwereld.
- De Vlaamse en de Nederlandse gouverneur van Limburg: Jos Lantmeeters en Emile Roemer. De eerste is sinds september 2020 gouverneur, de ander sinds december 2021.
- Gert Wibbelink, hoofd van het Regionaal Informatie & Expertise Centrum (RIEC). Vijf regionale interventieteams ondermijnende criminaliteit vormen samen een netwerk dat wordt aangestuurd door het RIEC Limburg.
Hans Nelen, sinds 1 januari 2007 als hoogleraar criminologie verbonden aan de capaciteitsgroep strafrecht en criminologie van de Universiteit Maastricht. Nelen beweegt zich qua onderzoeksactiviteiten in het bijzonder op het terrein van georganiseerde criminaliteit, organisatiecriminaliteit en de aanpak daarvan.
- Jan van Loosbroek, sinds 1 januari 2024 politiechef van de Eenheid Limburg (Nederland). “Limburg kampt met serieuze jeugdcriminaliteit en drugsgerelateerde ondermijning. En dat maakt de veiligheidsopgave, waarvoor deze eenheid staat, meer dan uitdagend. Slim werken en vooral slim samenwerken binnen de Limburgse veiligheidsnetwerken, de Nederlandse politie en in grensoverschrijdend verband met onze Duitse en Belgische collega’s zijn vereisten in onze gezamenlijke strijd tegen onrecht en voor veiligheid. Daar staan we voor en gaan we voor!” (Bron: L1)
Kom luisteren. Kom meepraten. Denk en spreek mee over de toekomst van jouw buurt, jouw stad, jouw grensregio. Onze vaste gespreksleider Lennart Booij houdt het overzicht en geeft ook af en toe het woord aan jou in het publiek.
Aanmelden
Deelname is zoals bijna altijd gratis. Aanmelden: https://debatcentrumsphinx.nl/events/grensoverstijgende-criminaliteit-in-zuid-limburg/
