05/05/2026
Gisteren heeft de herdenking plaatsgevonden bij het oude Salviuskerkje. Hieronder kunt u het voorgedragen gedicht en de drie toespraken nalezen.
Namens basisschool De Lemborgh heeft Elin van der Venne uit groep 8 een gedicht voordragen.
Titel: Even stil
We staan hier stil,
en zeggen niets.
De tijd vertraagt,
al is het iets.
Voor wie er waren,
voor wat verdween,
voor lege plaatsen
om ons heen.
In zachte stilte
blijft het bestaan
wat nooit vergeten is
mag nooit vergaan.
Herdenken is wat wij doen
voor die mensen,
die aan ons hun zielen gaven.
Voor die mensen die families hadden,
voor die mensen die gingen slapen in angst,
voor die mensen die niet wisten of ze er levend uitkwamen.
-------------------------------
Toespraak Mirjam Cloots, voorzitter Schutterij St. Salvius Limbricht – 4 mei 2026
Op 4 en 5 mei staan we stil bij de littekens die de Tweede Wereldoorlog heeft achtergelaten. Stil bij hen die hun leven gaven voor onze vrijheid. Vrijheid die voor ons vanzelfsprekend lijkt, maar die ooit bevochten moest worden — met moed, met angst, en met het grootste offer dat een mens kan brengen.
Ook hier, in Limbricht en omgeving, heeft die oorlog diepe sporen nagelaten. Weliswaar beperkt in gebouwen of straten, maar vooral in verhalen. Verhalen van mensen die we soms niet eens bij naam kennen, maar die wél hun leven voor ons hebben gegeven.
Een van die verhalen komt uit een persoonlijk archief, een poëziealbum van de familie Thissen. Daarin schreef een Engelse militair, luitenant-kolonel Billet, op 12 januari 1945:
“Ik dank u allen voor heel veel gastvrijheid aan ons getoond…
Niets was teveel moeite om ons maximaal comfort te geven en wij wensen allen dat ons verblijf langer kon duren, maar wij moeten weer gaan.”
Een eenvoudige boodschap. Dankbaar, menselijk. Woorden van iemand die, ondanks de oorlog, warmte en verbondenheid heeft ervaren.
Maar achter die woorden schuilt ook de werkelijkheid van die tijd. Want hij moest weer gaan. Terug naar de strijd. Terug naar het gevaar.
Slechts twee weken later, op 26 januari 1945, sneuvelde hij bij een vuurgevecht in Echt.
Dat besef raakt. Het maakt duidelijk wat opoffering werkelijk betekent. Het zijn niet alleen cijfers in geschiedenisboeken. Het zijn mensen. Met gedachten, met gevoelens, met dankbaarheid — en met een toekomst die hen werd ontnomen.
En soms wordt die opoffering zichtbaar in één enkel moment. Een beslissing die in seconden wordt genomen, maar die het verschil maakt voor velen.
Ook hier, in onze omgeving, heeft zich zo’n moment voorgedaan.
Tijdens de oorlog raakte een vliegtuig zwaar beschadigd en vloog het in brand. Het toestel verloor hoogte en leek neer te storten — recht op Limbricht af.
U kunt zich voorstellen wat dat betekend zou hebben. Huizen, gezinnen, levens… alles stond op het spel.
Maar op dat kritieke moment gebeurde er iets bijzonders.
De piloot wist het hevig brandende vliegtuig nog te sturen. Hij vloog rakelings langs de kerktoren, weg van het dorp. Weg van de mensen. Hij crashte het toestel in een veld, net buiten de bebouwing.
Een bewuste keuze.
Een keuze die levens heeft gered.
Maar die keuze had een prijs.
De piloot, en nog een bemanningslid, overleefden de crash niet.
Zij gaven hun leven — zodat anderen konden blijven leven.
Wat deze verhalen met elkaar verbindt, is duidelijk. Mensen die niet kozen voor zichzelf, maar voor een ander. Voor vrijheid. Voor toekomst.
Vandaag herdenken wij hen. Niet alleen om wat zij hebben gedaan, maar ook om wie zij waren.
Laten wij beseffen: onze vrijheid is gebouwd op hun offers.
Laten wij hun moed blijven doorvertellen.
Laten wij hun offers blijven herinneren.
En laten wij de vrijheid die zij ons gaven, blijven koesteren.
Misschien vraagt deze herdenking ook iets van ons.
Niet dezelfde offers als toen, maar wel de bereidheid om verder te kijken dan onszelf. Om verantwoordelijkheden te nemen. Om op te komen voor vrijheid, voor elkaar en voor wat juist is.
Alleen dan blijft vrijheid bestaan, als mensen bereid zijn dit alles te dragen!...............................................
Toespraak van Roel Nijsten, voorzitter van muziekvereniging Vriendenkring Limbricht – 4 mei 2026
Vanavond herdenken we de oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, maar ook de slachtoffers uit Limbricht en de directe omgeving.
Maar we herdenken ook mensen uit onze omgeving die op een andere manier heldenmoed getoond hebben. Denk daarbij bijvoorbeeld aan groenteman Daams, die een dubbele bodem in zijn groentekar had gemaakt. In deze dubbele bodem vervoerde en bezorgde hij voedsel op adressen waar onderduikers zaten.
Een van de gezinnen die ondergedoken zat was de familie Wolf, van wie het huis gevorderd was door NSB burgemeester Fryns. Zij doken onder bij de familie Schrijen, die op de hoek Bornerweg-Beekstraat woonde, waar nu het glazen monument staat. Dit was uiteraard een groot risico voor de familie Schrijen, maar zij hebben het geluk gehad dat dit voor hen zonder consequenties is gebleven. De familie Wolf heeft de oorlog helaas niet overleefd. Zij zijn allen, inclusief de kleine Rosie, van 4 jaar oud vermoord door de Duitse bezetters.
In het dagboek van Anne Frank vond ik een mooie bijpassende passage als het gaat over de personen die de onderduikers hielpen.
“Het beste voorbeeld hiervan zijn toch wel onze helpers, die ons tot nu erdoorheen getrokken hebben en ons hopelijk helemaal op het droge afleveren, anders moeten zij zelf het lot delen van allen die gezocht worden. Nooit hebben wij één woord gehoord dat op de last duidt, die wij toch zeker zijn, nooit klaagt er een van hen dat wij hun te veel moeite maken. Elke dag komen ze allen boven in het achterhuis, spreken met de heren op zaak en politiek, met de dames over eten en lasten van de oorlogstijd en met ons kinderen over boeken en kranten. Zij zetten zo veel mogelijk een vrolijk gezicht op, brengen bloemen en cadeaus voor verjaar- en feestdagen mee en staan altijd en overal voor ons klaar.
Dat is wat wij nooit mogen vergeten, hoewel anderen heldenmoed in de oorlog of tegenover de Duitsers tonen, tonen onze helpers heldenmoed in hun opgewektheid en liefde voor ons.”
U moet zichzelf maar eens afvragen of u dit ook zou kunnen, net als de familie Schrijen, die onderduikers aan een veilige plek geholpen hebben om te wonen. Of groenteman Daams, die voedsel afleverde op de adressen waar dit nodig was. En dat alles dag in, dag uit, met een glimlach op het gezicht.
Alleen door de daden van verzet, die in het geheim moesten gebeuren hebben veel mensen uit deze omgeving, maar ook uit de rest van het land en zelfs daarbuiten kunnen overleven tijdens de oorlog.
Maar laten we hopen dat de leiders van de wereld er snel achter komen dat oorlog nooit de oplossing kan zijn.
Laten we hopen dat wij nooit in de situatie komen dat dit ons dagelijks leven zal worden.
En laten wij morgen vieren dat wij die vrijheid nu bezitten.
-----------------------------------
Toespraak wethouder Ivo Tillie
Welkom bij deze 4 mei herdenking, hier bij het Salviuskerkje in Limbricht. Een plek waar onze geschiedenis voelbaar is, waar stilte meer zegt dan woorden, en waar wij samenkomen om te herdenken en stil te staan bij Vrede en Vrijheid.
Vandaag herdenken we alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Mensen die hun leven verloren door oorlog, vervolging, geweld en haat. Wij zijn dankbaar voor de offers die in die donkere jaren zijn gebracht. Voor de moed van degenen die zich verzetten. Voor de kracht van degenen die probeerden te overleven. En we realiseren ons dat de vrijheid waarin wij leven gebouwd is op hun strijd, hun lijden en hun volharding.
Een herdenking zoals deze is meer dan een terugblik.
Het is een moment van bezinning. Een uitnodiging om stil te staan bij wat vrede betekent. Wat vrijheid betekent. En hoe kwetsbaar beide zijn.
Herdenkingen zoals deze — in Nederland en ver daarbuiten — laten zien dat het besef van vrede springlevend is. Maar ze herinneren ons er ook aan dat vrede niet vanzelfsprekend is. Vrijheid is geen gegeven. Het vraagt zorg, aandacht en inzet. Misschien wel meer dan ooit in de afgelopen tachtig jaar.
We zien wereldwijd hoe conflicten toenemen. Hoe mensen en groepen tegenover elkaar komen te staan. Hoe landen zich verharden. En we zien hoe leiders soms eerder muren bouwen dan bruggen, gedreven door macht of eigenbelang, terwijl samenlevingen de gevolgen dragen.
Het is geen gemakkelijk beeld om onder ogen te zien.
Toch blijf ik hoopvol.
Ik ben hoopvol omdat u hier bent.
Omdat wij hier samen stilstaan bij onze geschiedenis.
Omdat we laten zien dat herinnering leeft. Dat we willen leren, willen reflecteren, willen verbinden.
Dat is geen teken van vervagend besef — dat is een teken van kracht.
Om die hoop vast te houden, moeten we ook eerlijk kijken naar de uitdagingen van deze tijd.
Een van de grootste daarvan is de manier waarop verdeeldheid wordt gezaaid — subtiel, sluipend en vaak onzichtbaar: door desinformatie.
We leven in een tijd waarin we dagelijks worden overspoeld door beelden, berichten en meningen. Soms waar. Soms twijfelachtig. Soms ronduit onwaar.
En juist die onwaarheden kunnen grote invloed hebben — op verkiezingen, op samenlevingen, op het vertrouwen dat mensen in elkaar hebben.
Daarom is reflectie essentieel.
We moeten kritisch blijven op hoe we onze meningen vormen.
Blijven nadenken over wat we zien, wat we horen, en van wie het afkomstig is.
Stilstaan bij de vraag of een boodschap past bij de waarden waar wij voor willen staan: menselijkheid, respect, democratie, vrede.
Dat is misschien wel een van de belangrijkste lessen die herdenkingen ons geven:
Vrijheid vraagt bewustzijn. Vrijheid vraagt helderheid. Vrijheid vraagt dat wij blijven nadenken.
En juist daarom ben ik hoopvol.
Want hier, vandaag, laten wij samen zien dat pogingen om ons uit elkaar te spelen geen vat krijgen op een gemeenschap die blijft herdenken, blijft reflecteren en blijft verbinden.
De wens om vrede te koesteren is hier voelbaar aanwezig.
Vrede kost inspanning.
Maar het is inspanning die de moeite waard is — vandaag, morgen en elke dag daarna.
Want vrede begint niet op wereldtoneel. Niet in grote zalen.
Vrede begint hier.
In stilte.
In herinnering.
In de keuzes die wij elke dag opnieuw maken.
Vandaag eren we de slachtoffers door hun verhalen levend te houden.
Door hun menselijkheid te erkennen.
En door zelf te kiezen voor een toekomst waarin vrijheid niet wordt vergeten, maar beschermd.
Laten we dat blijven doen.
Foto's: Brigitta Timmers
