16 DECEMBER 1943
In de middag van 16 december vlogen onder andere 483 Lancaster bommenwerpers en 10 Mosquito bommenwerpers van het RAF Bomber Command richting Berlijn. Hier bevond zich ook het toestel, type B mk.II, DS831/QO-N (for Nan) van het No. 432 (Leaside) Squadron, Royal Canadian Airforce dat dus zijn laatste missie vloog na later bleek. De bemanningsleden waren ’s middags om 16.59 uur gestart met aan boord een brisantbom van 1800 kg, 540 brandstaafbommen van elk 1,8 kg en brandbommen van 13,6 kg per stuk. AV Roe Lancaster, type B Mk.II
AV Roe Lancaster, type B Mk.II
In dit type zijn de bemanningsleden verongelukt
Van de Fliegerhorst Leeuwarden was ’s middags Oberleutnant Heinz-Wolfgang Schnaufer met zijn twee bemanningsleden in hun Bf-110 van het 12./NJG-1 NachtJagdGeschwader toch opgestegen ondanks dichte mist. Rond 18.00 uur hadden zij al 3 geallieerde bommenwerpers neergeschoten en om 18.23 uur toen zij besloten hun thuisbasis weer op te zoeken, ontdekten zij een vierde bommenwerper in de buurt van Leeuwarden. De eerste aanval werd door de staartschutter van de Lancaster afgeslagen. Ondanks ontwijkende manoeuvres van deze grote bommenwerper, lukte het de piloot niet te ontkomen aan een tweede aanval met fatale gevolgen. De piloot, William Charles Fisher wist het toestel boven Huizum nog te keren en crashte tussen Wirdum en Wytgaard in de Wirdumer Mieden. Tijdens het neerstorten werden tweede piloot Owen Donald Lewis en de radioman Monty Anthony Brudell uit het toestel naar buiten geslingerd en wisten met behulp van hun parachutes te landen. De overige bemanningsleden, eerste piloot W.C. Fisher, navigator James Stuart Briegel, bommenrichter Thomas Walter Pragnell, boordwerktuigkundige Raymond Hughes en de boordschutters Herbert Turner en Raymond Kenneth Saunders zagen geen kans uit het neerstortende toestel te komen en vonden de dood. Op de 17e december is de crashplaats door specialisten onderzocht en daarna vrijgegeven. De dag erna hebben de Duitsers de stoffelijke overschotten geborgen en naar Leeuwarden-Huizum overgebracht. Zonder militaire eer, maar onder grote publieke belangstelling werden zij begraven op de begraafplaats van Huizum op 20 december 1943. Tom Pragnell onder de naam “Kragnely”, de overige 5 als “onbekend”. De beide overlevenden, Brudell en Lewis belandden bij molenaar Willem de Jong onder het dorp Bears. Lewis bleek dusdanig zwaargewond te zijn, dat dokter Mantel uit Weidum, adviseerde hem naar een ziekenhuis te brengen. In overleg met beide mannen werden de Duitsers geïnformeerd en werd Lewis opgenomen in het Bonifatiushospitaal te Leeuwarden. Beide mannen hebben de oorlog overleefd, echter Brudell kwam om het leven in 1957 door een verkeersongeluk in Australië. De heer Lewis is teruggekeerd naar Canada waar hij in 2013 is overleden. Fisher is in 1947 opgegraven en voor identificatie overgebracht naar de Amerikaanse begraafplaats Neuville-en-Condroz, België waar hij op verzoek van zijn weduwe in 1950 is begraven. Burgers:
Maar liefst 16 burgergraven en een monument kunt u vinden op de begraafplaats , die allemaal direct of indirect gesneuveld zijn door het oorlogsgeweld in de Tweede Wereldoorlog. Het Comité. Op zaterdag 16 december 1944 werd in het Dorpskerkje van Huizum door het toenmalige, pas opgerichte, Oorlogsgraven Comité Huizum een herdenkingdienst gehouden. In deze druk bezochte dienst werd herdacht, dat precies een jaar daarvoor zes geallieerde bemanningsleden van een Lancaster bommenwerper waren omgekomen in de “Wirdumer Mieden” en begraven op de Huizumer begraafplaats. Voorganger in deze dienst was dominee J. Uitentuis, predikant van de Vrijzinnig Hervormde Gemeente te Leeuwarden-Huizum. Met het organiseren van deze dienst kan het Oorlogsgraven Comité Huizum landelijk beschouwd worden als één van de oudste Comités, zo niet het oudste. Comité leden kerst 1946, bron familie Meindersma
Van dit eerste Comité kennen we enige welbekende namen, onder anderen mevrouw H. Hora Siccama-Pelerin, echtgenote van de burgemeester van de gemeente Leeuwarderadeel, mevrouw C. Bangma, echtgenote van een Huizumer huisarts, de heer mr. D.H. Wesseling, advocaat, mevrouw en meneer Odinga en zeker niet te vergeten de heer A.P.J. Meindersma. De heer Meindersma was de drijvende kracht achter dit Comité, hij legde de contacten met ouders en andere familieleden van de omgekomenen. Veel van zijn ervaringen legde hij vast in dagboeken, die zich momenteel bevinden in het Verzetsmuseum te Leeuwarden. Extra aandacht werd er besteed aan het 50 jarig bestaan van het Comité door het houden van een dienst op vrijdag 16 december 1994 voorgegaan door dominee C.D. Israël, weer in de Huizumer kerk, waarbij ook veel familieleden van de gesneuvelde geallieerde militairen aanwezig waren. Ieder jaar heeft het Comité voor de Herdenking op 4 mei goede sprekers uit alle geledingen van de Nederlandse bevolking bereid gevonden een korte herdenkingsrede te houden. Ook voelt het Comité zich gesteund door gedichten die door scholieren van het Basis en Middelbaaronderwijs worden gemaakt en voorgedragen. Brassband Wirdum zorgt voor de muzikale omlijsting en de scoutinggroep “Duco van Martena” verzorgt de erewacht bij de graven van burger oorlogslachtoffers en een erewacht van de Koninklijke Luchtmacht bij de militaire oorlogslachtoffers. Sinds 2018 zijn de Graham Lowlanders Pipes and Drums ook aanwezig voor hun muzikale invulling
