20/04/2026
Rode Kruis Katwijk viert 80-jarig bestaan
Op 9 mei aanstaande viert de locatie Katwijk e.o. van het Rode Kruis feest: zij bestaat dan namelijk 80 jaar.
De afdeling Katwijk van het Nederlandse Rode Kruis werd opgericht op 1 mei 1946. De oprichtingsvergadering vond plaats in de woning van de Katwijkse burgemeester, mevrouw Woeldringh van der Hoop. Daarbij trad zijn echtgenote gelijk toe tot het bestuur. De afdeling besloeg bij de oprichting de toenmalige gemeenten Katwijk en Valkenburg.
Het Rode Kruis als internationale organisatie bestond toen al even: deze is ontstaan in 1863 door het werk van de Zwitserse zakenman en schrijver Henry Dunant. Vier jaar later, op 19 juli 1867, werd bij koninklijk besluit de vereniging “Het Nederlandsche Rode Kruis” opgericht. Sindsdien zijn in veel gemeenten lokale afdelingen opgericht, waaronder dus in 1946 de Katwijkse afdeling.
Op 1 februari 1953 vond op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden de watersnoodramp plaats. Deze ramp bracht nationaal en internationaal een grote stroom aan hulp op gang. In Katwijk en Valkenburg werd een collecte gehouden, die het (voor die tijd enorme) bedrag van 21.000 gulden opbracht. Ook gingen de handen uit de mouwen: binnen de afdeling Katwijk werd een transportcolonne opgericht. Deze zorgde voor vervoer van hulpgoederen en hulpverleners naar de juiste locaties.
De Katwijkse transportcolonne heeft overigens niet lang bestaan: in 1964 werd deze alweer opgeheven als gevolg van een verschil van inzicht binnen de organisatie.
Behalve met noodhulp hield het Katwijkse Rode Kruis zich ook bezig met maatschappelijk werk. In 1953 werd de Welfare opgericht. Onder deze benaming organiseerden dames van de afdeling sociale activiteiten voor ouderen. Daarnaast heeft het Rode Kruis de telefooncirkel opgezet, een initiatief wat ervoor zorgt dat ouderen elke dag even telefonisch contact hebben. Deze activiteiten zijn georganiseerd tot ongeveer 2020, toen het Nederlandse Rode Kruis besloot zich enkel op hulpverlening te richten en de maatschappelijke activiteiten af te stoten.
In 1982 werd in Katwijk het Jeugd Rode Kruis opgericht. Vrijwilligers van de afdeling gaven EHBO-lessen aan groep 7 en 8 van de basisschool. Veel bezitters van het Jeugd EHBO-diploma kunnen zich ongetwijfeld nog de pleisterkaart, de driekante doek en het “Eerst water, de rest komt later” herinneren.
Het einde van de Koude Oorlog bracht grote veranderingen met zich mee in hulpverleningsland. De Bescherming Bevolking (BB) was al eerder opgeheven, in 1992 werd ook de Gewondenzorg onder Ramp-Omstandigheden (GOR), tot dan een dienst van de gemeente, afgeschaft. De taken daarvan werden ondergebracht bij het Rode Kruis. Daarom werd in Katwijk een colonne ingesteld, die in tijd van rampen en ook bij evenementen eerste hulp bood. Daarvoor werden diverse materialen overgenomen van de gemeente en werd ook een eigen bus aangekocht.
Om geoefend te blijven in eerste hulp, is de Katwijkse colonne zich ook gaan bezighouden met evenementenhulpverlening. Op tal van grote en kleine evenementen zijn vrijwilligers van het Rode Kruis aanwezig om hulp te verlenen aan deelnemers en bezoekers die hulp nodig hebben. Een van de memorabele evenementen uit de geschiedenis is toch wel Koninginnedag 2000, toen koningin Beatrix met haar gevolg een bezoek bracht aan Katwijk.
In 1993 kreeg de afdeling onderdak in een eigen vestiging, in het voormalige ID-college aan de Jan Evertsenlaan. Op deze plek is de afdeling gevestigd geweest tot 2009, toen ze introk in de brandweerkazerne aan de Prins Hendrikkade.
Ook internationaal is het Katwijkse Rode Kruis betrokken geweest. Zo werd in 2003 geld ingezameld voor een opbouwproject in Kirgizië, en is een delegatie van de afdeling daarheen gereisd om toe te zien hoe het opgehaalde geld besteed werd. En toen in 2009 het voertuig van de afdeling vervangen werd, werd de oude bus gedoneerd aan een ziekenhuis in Oekraïne.
Zoals de meeste organisaties ontkomt ook het Rode Kruis niet aan reorganisaties. Zo is de afdeling Katwijk in 2018 gefuseerd met de afdeling Duin- en Bollenstreek van het Rode Kruis, waardoor ze nu een gebied beslaat dat loopt van het Valkenburgse Meer tot aan de provinciegrens bij De Zilk. In 2021 is de organisatie van het Rode Kruis landelijk gecentraliseerd en werd de afdeling omgedoopt tot “locatie Katwijk e.o. (ZH)”.
Vandaag de dag staan vrijwilligers van het Katwijkse Rode Kruis nog altijd paraat op tal van evenementen, waaronder Koningsdag, het Bloemencorso, de Najaarsfeesten en tot voor kort de Kippenloop. Verder zijn Katwijkse vrijwilligers actief in het Noodhulpteam, dat bij rampen en grote incidenten de ambulancedienst ondersteunt, en in het team Noodopvang & Ondersteuning, dat bijspringt bij (grootschalige) evacuaties.
Daarnaast neemt de locatie Katwijk een unieke positie in binnen het Nederlandse Rode Kruis omdat ze ook inzetten verzorgt in opdracht van de nationale politie. Bij oefeningen van de Mobiele Eenheid staan vrijwilligers klaar voor eerste hulp aan deelnemers en tegenspelers, en bij grote demonstraties kan een beroep op het Rode Kruis worden gedaan om zo nodig eerste hulp te bieden aan demonstranten die door de politie zijn aangehouden. Deze samenwerking is ontstaan op het voormalig Marinevliegkamp Valkenburg, waar in 2013 grootschalige ME-oefeningen gehouden werden in aanloop naar de nucleaire top die later dat jaar in Den Haag gehouden werd.
Zo is het Rode Kruis inmiddels 80 jaar op verschillende wijzen actief in Katwijk en omgeving. Tussen alles wat door de tijd heen veranderd is, staat steeds één ding voorop: het bieden van hulp aan mensen die deze nodig hebben, zonder onderscheid.
Om terug te kijken op het 80-jarig bestaan en vooruit te kijken naar de toekomst, organiseert het Katwijkse Rode Kruis op zaterdag 9 mei een receptie. Voor deze receptie zijn alle vrijwilligers, oud-vrijwilligers en allen die zich verder betrokken weten, uitgenodigd. De receptie wordt gehouden tussen 15:30 en 17:30 uur in de huidige vestiging, de brandweerkazerne aan de Prins Hendrikkade 12 te Katwijk aan Zee.
