Stichting Dodenakkers - Kenniscentrum funerair erfgoed

21/05/2026

In de zeventiende eeuw waren Nederlandse vrouwen gemiddeld 20 jaar en mannen 25 jaar bij hun eerste huwelijk. De leeftijd waarop meisjes in het gebied van de VOC trouwden, lag doorgaans veel lager en die gewoonte werd door de Europese nieuwkomers in het gebied al snel overgenomen. Onder een intussen vrijwel onleesbare grafzerk in de St. Franciskerk van Cochin lag ooit Maria de Vries met haar zoontjes Johannes, Josias en Gerardus begraven. Maria werd volgens het opschrift maar 21 jaar oud en werd op 23 augustus 1679 in het graf herenigd met haar zoontje Johannes die al op 26 juli 1673 was gestorven. Een snelle rekensom leert dat Maria pas 15 jaar oud was toen Johannes op éénjarige leeftijd overleed. Zij was dus 14 jaar oud bij zijn geboorte. https://sharedcemeteries.net/nl/begraafplaats-informatie-india/fort-kochi-maria-de-vries-nl

17/05/2026

In 1872 opende in Deventer een HBS voor meisjes. De gemeenteraad had gehoor gegeven aan de dringende verzoeken uit de gegoede burgerij. In september ging de nieuwe school van start. Uit drie kandidaten voor de functie van directrice werd Anna Elisabetha dèr Mouw-Zillinger benoemd. Zij werd bijgestaan door een team van twee leraressen en vijf leraren. Het lesprogramma omvatte de vakken Nederlandse, Franse, Duitse en Engelse taal- en letterkunde, geschiedenis, aardrijkskunde, boekhouden, staathuishoudkunde en staatsinrichting, natuurlijke historie en gezondheidsleer, de geschiedenis van kunst en letterkunde, het handtekenen, gymnastiek, en daarnaast 'de natuur- en scheikunde en hare voornaamste toepassingen', en 'de beginselen der wiskunde'. Handwerken ontbrak...

https://www.dodenakkers.nl/maatschappij/mouw-zillinger-anna-elisabetha-der.html

09/05/2026

De Oost-Friese stad Emden werd mede door de komst van gereformeerde geloofsvluchtelingen een van de belangrijkste metropolen in het noordwesten van Duitsland. De geschiedenis van de stad is terug te vinden in de grafzerken uit de zestiende tot de achttiende eeuw die zijn overgebleven. Want de trieste achtergrond is dat Emden in de Tweede Wereldoorlog zwaar werd getroffen door geallieerde bombardementen, waarbij ook de Grote Kerk van Emden niet werd gespaard. In 2024 werd een project opgestart om meer inzicht te krijgen in dit opvallende en bijzondere funeraire erfgoed.

https://www.dodenakkers.nl/artikelen-overzicht/buitenland/stenen-getuigen-uit-de-grote-tijd-van-emden-het-emder-grafzerkenproject.html

15/04/2026

De Dodenakkers nieuwsbrief is weer uit! Met een overzicht van updates van de laatste periode. Van het Twentoldrama en een bijzondere restauratie van grafkisten tot archeologische aspecten bij onderzoek naar verdwenen Joodse begraafplaatsen. En een bijzonder boek over herdenken en rituelen bij rampen. Tot slot een kort verslag van het Platform Funerair Erfgoed.

https://stichting-dodenakkersnl.email-provider.eu/web/s3qdjpnkjc/npjdbcdji8?lp-t=1776236946

07/04/2026

100 jaar geleden, op 19 juni 1926 stierf de Leerdammer Gerrit van der Giessen op 26-jarige leeftijd na een ziekbed van enkele dagen. Voor zijn familie verschrikkelijk maar ook voor zijn collega’s van de Glasfabriek Leerdam was het plotseling wegvallen van de populaire leider van de afdeling personeelsbelangen een ingrijpende gebeurtenis. Zij zorgden voor een prachtig grafmonument, gebouwd van glazen bouwstenen en beton gemengd met glasscherven: uniek in Nederland. Helaas heeft de tand des tijds het graf dusdanig aangetast dat alleen de zijkanten, enigszins afgebrokkeld, nog overeind staan.

Gerrit van der Giessen (1900-1926) stierf te jong en werd geëerd met een uniek glazen bouwstenen graf door zijn glasfabriekcollega's.

07/04/2026

Op 10 april 1945 staan in Deventer vijf jonge mensen voor een Duits vuurpeloton. Even later is hun leven voorbij. Een paar uur later trekken Canadese troepen de stad binnen. Deze tragedie is in de plaatselijke geschiedenis bekend geworden als het Twentoldrama. De vijf behoorden tot een verzetsgroep die aan het einde van de oorlog een strategische brug in de directe nabijheid van de smeeroliefabriek Twentol probeerden te behouden voor de bevrijders. De groep bestond uit zeven mannen en een vrouw in leeftijd variërend van negentien tot eenenveertig jaar: Corry van Baalen-Bosch (19), Jos Westland van Baalen (22), Jan van Gennep Lührs (24), Harry Engels (25), Jaap Bennebroek Evertsz (21), Martinus Woertman (20), Gerard Verhoeven (?) en Derk Jan Bruggeman (41). Het merendeel was student aan de Tropische Landbouwschool in Deventer.

De vijf gevangen verzetsstrijders werden gedwongen de lange Mr. De Boerlaan af te lopen en daarna rechtsaf, de Snippelingsdijk op. Bij een speeltuintje moesten ze halthouden en kregen ze de mededeling dat ze gefusilleerd zouden worden. Toen de Duitse commandant de soldaten voor het executiepeloton aanwees, weigerde er één mee te werken aan deze standrechtelijke executie, waarna hij meteen werd doodgeschoten.

Lees het volledige verhaal: https://www.dodenakkers.nl/grafmonumenten/het-twentoldrama-in-deventer-op-10-april-1945.html

31/03/2026

Diverse Joodse begraafplaatsen in Nederland zijn geruimd, maar deze locaties zouden nog steeds beschermd moeten worden. Dan kunt u zich afvragen waarom, “want de graven zijn toch weg?”, maar er moet vanuit worden gegaan dat de ruimingswerkzaamheden niet goed of volledig zijn uitgevoerd. Neem bijvoorbeeld de zogenaamde voormalige begraafplaatsen in Winschoten, Kampen en Amersfoort. Op deze drie locaties zouden in het verleden werkzaamheden plaats vinden, maar deze moesten worden onderbroken door de vondst van stoffelijke resten.

Hebben deze situaties gevolgen voor de toekomst? Ja, ondanks de verwachtingen dat op de drie locaties bodemingrepen plaats konden vinden, zijn in Winschoten de stoffelijke resten van 11 en in Amersfoort 13 complete individuen aangetroffen. In Kampen is één middenhandsbeentje gevonden tijdens een boring, welke volgens Joods protocol is herbegraven. De resten in Winschoten zijn volgens Joodse voorschriften herbegraven op het Sint Vitusholt en de graven in Amersfoort zijn bewaard gebleven. Behoud was mogelijk dankzij een aangepast plan voor de werkzaamheden.

Het archeologische aspect van onderzoek naar verdwenen Joodse begraafplaatsen in Nederland (deel I)

Lees verder: https://www.dodenakkers.nl/artikelen-overzicht/algemeen/diversen/het-archeologische-aspect-van-onderzoek-naar-verdwenen-joodse-begraafplaatsen-in-nederland-deel-i.html

27/03/2026

Truus Schröder-Schräder ontmoette Gerrit Rietveld voor het eerst in 1911, toen hij een bureau aan haar huis in Utrecht leverde. In 1921 werd Rietveld ingehuurd om een kamer in hun huis te verbouwen. De kamer was strak en modern ingericht, in tegenstelling tot de rest van het neoclassicistische huis.

In 1923, na de dood van haar man, huurde Truus Rietveld weer in, ditmaal om een nieuw huis voor haar en haar kinderen te bouwen: het huis dat later bekend werd als het Rietveld Schröderhuis. Deze opdracht leidde niet alleen tot het huis dat nu UNESCO-werelderfgoed is, maar ook tot een liefdesrelatie die de rest van hun leven duurde.

Na haar dood werd Truus Schröder-Schräder begraven op Den en Rust, in Bilthoven. Naast Gerrit Rietveld, wiens stoffelijke resten later zijn overgebracht naar Soestbergen in Utrecht.

Lees meer:
https://www.dodenakkers.nl/kunst-cultuur/schroder-schrader-truus.html

18/03/2026

In Sint Annaparochie bevindt zich op de Nieuwe (gemeentelijke) begraafplaats de grafkelder van de familie Wassenaar. De kelder is niet meer dan een verhoging boven het maaiveld met een hek eromheen. Aan het hek hangen aan de binnenkant, aan weerszijden, in totaal dertien bijna identieke tekstplaten van zwart marbriet. In het midden ligt een afdekplaat van graniet met het opschrift ‘Grafkelder van Nanne Wassenaar gesticht 1903’. Hier ligt ook begraven Rigtje Boelstra, een onvermoeibaar voorvechter van het Friese stamboekvee.

Talloos zijn de openbare fokveekeuringen waar mooie prijzen te winnen waren en die natuurlijk de nodige roem brachten. Met haar man Jan Wassenaar reisde ze de hele wereld rond om het Friese rund en hun eigen hun vee te promoten. Overal maakten ze contacten en veel van hun beste stieren en koeien – en hun nakomelingen - werden beroemd of verhuisden zelfs naar het buitenland: Jelsumer Grietje 135 bijvoorbeeld, en Jelsumer Grietje 169, die weer de moeder was van de beroemde fokstier Jelsumer Gerard Wouter die uiteindelijk in Frankrijk terecht zou komen.

Rigtje en Jan maakten veel vrienden waaronder hooggeplaatste personen: de plaatselijke adel, fabrikanten en grote ondernemers uit de omgeving, maar ook bijvoorbeeld koningin Juliana en prins Bernard die een paar keer op Vijverzathe zijn geweest. Als klap op de vuurpijl kwam in 1959 de Sjah van Perzië (nu: Iran) in gezelschap van koningin en prins het vee bekijken. De filmbeelden die gemaakt werden van dit het bezoek tonen twee vorstinnen: koningin Juliana oogt bijna nietig naast de pronte Friezin, koningin op haar bedrijf.

(Foto: Staatsbezoek van de sjah van Perzie in 1959. Rechts Rigtje Boelsma (Foto Wim van Rossem Anefo Nationaal Archief, CC0))

https://www.dodenakkers.nl/maatschappij/rigtje-wassenaar-boelstra.html

12/03/2026

Na restauratiewerkzaamheden in de grafkelder van Adriaan Pauw, die zich bevindt in de Oude Kerk aan het Wilhelminaplein in het oudste gedeelte van Heemstede, werd Immink Restauratie gevraagd eens te komen kijken naar de overblijfselen van een aantal grafkisten in de statige grafkapel van de familie Van Vollenhoven. Die kapel staat op de gemeentelijke begraafplaats aan de Herfstlaan in Heemstede. Wat werd aangetroffen was een prachtige kapel met een kelder waarin het klimaat voor een lange tijd vrij spel heeft gehad. De muren hadden last van optrekkend vocht; zoutuitbloei duwde de tegels letterlijk van de muren. Lekkage door het plafond was zichtbaar. In de jaren 90 van de vorige eeuw is tijdens een restauratie het voegwerk gerestaureerd met cementstuc, hetgeen de staat van de kapel niet heeft bevorderd. Drie kisten stonden in de kapel: die van Maurits van Vollenhoven, gestorven in 1885; de kist van zijn vrouw jonkvrouw Maria van de Poll, die 43 jaar later stierf in 1928; en de kist van de vader van Maurits, Willem van Vollenhoven, gestorven in 1874, elf jaar eerder dan Maurits zelf.

Lees het volledige verhaal met foto's op:
https://www.dodenakkers.nl/artikelen-overzicht/algemeen/persoonlijke-verhalen/heemstede-een-unieke-restauratie-van-grafkisten.html