Hilversum In De Oorlog

05/09/2026

Op 5 september 1944 vormden diverse verzetsgroepen de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (NBS). De NBS was een samenvoeging van de OD (Ordedienst), LKP (Landelijke Knokploegen) en de RVV (Raad van Verzet). Dit overkoepelend orgaan had de taak om tijdelijk de orde te handhaven na de Duitse capitulatie.

De landelijke organisatie van de Binnenlandse Strijdkrachten werd ingedeeld in 19 gewesten. Hilversum viel onder Gewest 9 'Het Gooi'. Lees meer over de Binnenlandse Strijdkrachten in Hilversum en omgeving op onze website: https://www.hilversumindeoorlog.nl/artikelen/nbs-binnenlandse-strijdkrachten/892249_binnenlandse-strijdkrachten-gewest-9-het-gooi.

02/09/2026

Begin september 1941 werd de 16-jarige Hilversummer Pieter Helbert Damsté de 'toegang tot het gymnasium en iedere andere onderwijsinrichting binnen deze gemeente van heden af tot 1 Januari 1942' verboden, omdat hij had meegedaan aan 'een protestactie tegen de door de overheid genomen maatregelen'. Pieter was namelijk één van de 33 leerlingen die hadden geprotesteerd tegen het besluit dat hun Joodse medeleerlingen niet meer welkom waren op het Gymnasium Hilversum.

𝘌𝘦𝘳𝘥𝘦𝘳 𝘥𝘪𝘵 𝘫𝘢𝘢𝘳 𝘰𝘯𝘵𝘷𝘪𝘯𝘨𝘦𝘯 𝘸𝘪𝘫 𝘥𝘦𝘻𝘦 𝘴𝘦𝘵 𝘢𝘭𝘴 𝘴𝘤𝘩𝘦𝘯𝘬𝘪𝘯𝘨 𝘷𝘢𝘯 𝘈𝘥𝘳𝘪𝘢𝘢𝘯 𝘷𝘢𝘯 𝘏𝘦𝘮𝘦𝘳𝘵.

28/08/2026

Op 28 augustus 1945, bijna vier maanden na de bevrijding, werd in het 'Nassau-Kwartier' een groot feest georganiseerd. Het zogeheten Nassau-Kwartier bestond uit de Koningsstraat, de Koekkoekstraat, de Eikbosserweg, de Gijsbrecht van Amstelstraat, de Utrechtsche straatweg, de Emmastraat, de Koningsstraat, de Silenestraat en de Hortensiastraat.

We zien hier een programmablad en een toegangsbewijs voor de feestelijkheden op 28 augustus. De ochtend was bestemd voor kleuter- en kinderspelletjes. Voor oudere kinderen en jongeren was er 's middags een uitgebreid programma. 'S avonds kon men genieten van een openluchtspel. Voor de voorbereidingen voor die laatste acitviteit werd in het programmablad nog een oproep gedaan voor mensen die decors zouden willen schilderen.

Een leuk detail is dat iemand op de achterzijde van het programmablad met potlood heeft aangegeven hieraan een steentje te willen bijdragen: de 19-jarige Jeanne Frédérique van der Schatte Olivier, die in bezit was van een diploma handarbeid. Zij woonde zelf aan de Koningstraat 40. Het bijbehorende toegangsbewijs staat op haar naam.

24/08/2026

Dit is Georg Erich Griesbach. Hij werkte tijdens de oorlog op fliegerhorst Hilversum.

In 1935 werd hij opgeroepen voor de Luftwaffe (Duitse luchtmacht). Vóór zijn diensttijd schreef Griesbach kinderboeken, waaronder ook zijn boek Sprock der Steuermann der SRG uit 1934.

In 1943 pleegde hij op 42-jarige leeftijd zelfmoord in het ziekenhuis in Berlijn, waar hij werd behandeld tegen maagkanker.

18/08/2026

16/08/2026

Dit is een poster van de Luchtbeschermingsdienst voor Wijk 2 Blok E, Hilversum. Op de tekening zijn het Raadhuis en de AVRO-studio zichtbaar.

De Luchtbeschermingsdienst (LBD) beschermde de bevolking tegen de gevolgen van luchtaanvallen. De LBD was onder meer verantwoordelijk voor de evacuatie van burgers in (potentiële) rampgebieden, het blussen van branden en de verzorging van gewonden. De toren van het Hilversumse Raadhuis werd al vóór de Tweede Wereldoorlog als uitkijkpost gebruikt. In de beginjaren van de bezetting bleef de LBD de uitkijkpost gebruiken.

14/08/2026

Door de komst van de staf van de Wehrmachtbefehlshaber in den Niederlanden (WBN) Friedrich Christiansen naar het Raadhuis, moesten de veiligheidsmaatregelen worden herzien. De felgele kleur van de bakstenen moest worden aangepast, omdat de toren vanuit de lucht te opvallend was. Aanvankelijk was het plan om de stenen groen te verven, maar dit stuitte op bezwaar van de Hilversumse gemeenteraad. Volgens hen – en NSB-burgemeester Ernst von Bönninghausen – zou een dergelijke verflaag het gemeentehuis onherstelbaar beschadigen. Een proef met de verf op een zijkant van het gebouw bevestigde deze vrees. Het plan werd daarop afgeblazen.

In plaats daarvan besloot men de toren te camoufleren met een groot camouflagenet. Bovendien werden op de daken twee uitkijktorens voor Flak-luchtafweergeschut geplaatst. Flak (Flugabwehrkanone) is Duits luchtafweergeschut.