15/03/2026
PLAATSING STRUIKELSTENEN FAM. KLEIN-WEISS IN ZWANENBURG
Op onze tentoonstelling 80 jaar bevrijding en de tweede wereldoorlog in Zwanenburg en Halfweg in mei 2025, werd er ook aandacht besteed aan de Joodse inwoners die uit Halfweg en Zwanenburg zijn weggevoerd en vermoord in de Duitse concentratiekampen. Dit tamelijk onbekende stukje geschiedenis in onze dorpen trok toch wel de aandacht van de vele bezoekers van de tentoonstelling.
Een van de families die zijn weggevoerd en omgekomen was de familie Klein-Weiss. De ouders (Jakob Klein 1901 en Martha Klein-Weiss 1906) zijn beiden in Wenen geboren. Via resp. Antwerpen en Amsterdam zijn zij in 1934 naar Zwanenburg verhuisd (Friedalaan 30). Zij kregen 2 kinderen: Fred (Freddy) in 1933 en Ina (Ineke) in 1937.
Jakob werkte als technisch ingenieur bij de Ford Fabriek in het Amsterdamse havengebied. Martha gaf Duitse les, o.a. aan haar buurjongen Nantho Kloos. De familie Klein had goed contact met de familie Kloos.
De familie Klein moest op last van de Duitse bezetter in 1943 verhuizen naar Amsterdam. Via Vught en Westerbork is het gezin spoedig daarna op transport gesteld naar Sobibor, waar Martha, Freddy en Ineke bij aankomst op 11 juni 1943 zijn vermoord. Jakob onderging dat lot op 11 juli 1943.
Het is de familie Kloos die de aanvraag heeft ingediend voor het plaatsen van 4 Stolpersteine bij het voormalige huis van de familie Klein-Weiss: Friedalaan 30 in Zwanenburg. De familie die daar nu woont heeft met de plaatsing ingestemd.
De gedachtenis stenen zullen op 20 maart om 10.00 uur geplaatst gaan worden bij hun voormalige woning in de Friedalaan. Het zullen de eerste Stolperstenen zijn die in de gemeente Haarlemmermeer worden geplaatst ter nagedachtenis aan de vermoorde Joodse inwoners. Een bijzonder moment om bij stil te staan.
Van de gemeente Haarlemmermeer zal burgemeester Schuurmans aanwezig zijn. Ook de ambassadeur van Oostenrijk heeft zijn komst bekend gemaakt.
Daarbij zullen naast de leden van de familie Kloos ook nabestaanden van de familie Weiss uit Oostenrijk aanwezig zijn. Dat zijn 2 neven (Georg en Fred) van Martha (kinderen van haar zuster Irene Turnheim-Weiss, zij heeft de oorlog overleefd) die met hun gezin hierbij aanwezig zullen zijn.
Een bijzonder verhaal hierbij is het theeservies dat de fam. Klein ter bewaring had gegeven aan de fam. Kloos, altijd in de familie Kloos bewaard is gebleven (er mocht niet uit worden gedronken!). Nadat er in 2024 contacten waren gelegd tussen de fam. Kloos en de fam. Turnheim, is dit theeservies overgedragen. Op 20 maart zal dit theeservies worden overhandigd aan het Joods Museum. Het museum is daar heel blij mee, mede door het bijzondere verhaal er omheen.
Met vriendelijke groeten,
Historisch Halfweg
