Historische vereniging Oud-Gorcum

13/10/2026

Gisteren heeft dr. Maartje Janse in Theater Peeriscoop een enorm leuke lezing gehouden over 'Dronkenschap en drankbestrijding in vroeger eeuwen'. Zij is als hoofddocent Nederlandse Geschiedenis verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis van de Universiteit Leiden. Naar proefschrift, De afschaffers (Publieke opinie, organisatie en politiek in Nederland, 1840-1880 (Amsterdam 2007) gaat onder andere over de drankbestrijding.

Natuurlijk was er naast het verhaal met de landelijke trends ook ruimte voor een deel over dit onderwerp in onze stad (hier wordt ook wel het één en ander genuttigd). De conclusies over Gorcum waren opvallend te noemen. De drankconsumptie in Gorinchem (per hoofd van de bevolking) lag ver boven het landelijk gemiddelde. En aan bestrijding van drankproblemen werd hier maar weinig gedaan (en ook pas veel later dan op andere plekken in het land).

Een leuke en gezellige avond, die natuurlijk onder genot van een drankje door onze leden gezamenlijk in de foyer werd afgesloten.

17/09/2026

Wat een leuke avond was het maandag in Theater Peeriscoop! 🎬

Vincent Prins (al sinds 1999 werkzaam bij Rijkswaterstaat) nam ons mee door de geschiedenis van de snelweg A15 - van het allereerste Rijkswegenplan uit 1927 tot de drukke rijksweg die langs onze stad loopt zoals die we nu kennen. Met prachtige oude foto's en tekeningen liet hij zien hoe de plannen door de jaren heen veranderden, en hoe al eind jaren '30 werd begonnen met de brug over de Noord bij Alblasserdam.

Mooi detail: de A15 loopt van de Maasvlakte tot bij Arnhem, en zoals Prins het treffend verwoordde: "Zonder Gorinchem geen A15."

Dank aan Vincent Prins voor deze leerzame en gezellige avond, en aan iedereen die er weer bij was! 🙌

26/08/2026

Het is weer zover: de stemming voor de Stadsherstel Publieksprijs 2025 is geopend!

Op 12 september — toepasselijk genoeg ook Open Monumentendag — maken onze vrienden van Stichting Stadsherstel Gorinchem bekend wie de prijs wint.

Willen jullie ook mee stemmen én deze oproep delen in jullie eigen netwerk?

Je stem uitbrengen kan hier: https://surveys.enalyzer.com/survey/linkindex?pid=p6dec6ci

In de krant Stad Gorinchem deze week: Stem nu mee op de Stadsherstel publieksprijs 2025.

De vijf genomineerde panden zijn bekend. Welk pand verdient volgens u deze prijs? Stem nu mee!

De winnaars worden bekend gemaakt tijdens de feestelijke bijeenkomst op 12 september om 15.00 uur in de Schuilkerk. U bent van harte welkom!
Onder alle stemmers wordt een restaurantbon van TAX verloot t.w.v. 30 euro.

Historische vereniging Oud-Gorcum, Gemeente Gorinchem, Mooi Gorinchem, Stadsherstel.

https://www.destadgorinchem.nl/lokaal/achtergrond/1302393/stem-voor-de-stichting-stadsherstel-publieksprijs-in-gorinchem

28/07/2026

Alle leden van de Historische Vereniging Oud-Gorcum hebben de nieuwste uitgaven van Oud-Gorcum Varia ontvangen en dit keer ook de nieuwste uitgaven uit de Historische Reeks "Een walaffuit voor het bomkanon". Dit affuit, een historisch correcte replica, is door de Werkgroep Vesting van de vereniging gebouwd en geplaatst op de vestingwal bij de gereconstrueerde geschutsbatterij op Bastion 2.

Niet leden van de Historische Vereniging kunnen ook een exemplaar krijgen van deze uitgave als ze lid worden van de vereniging. Aanmelden kan via www.oudgorcum.nl/de-vereniging/opgave-nieuw-lid/

25/07/2026

De nieuwe Oud Gorcum Varia is weer uit!

Onze vrijwilligers zullen de komende dagen nummer 85 bij jullie bezorgen. Het blad bevat weer veel leuk leesvoer voor de zomer. Onder andere een mooi artikel over het jubileum van onze vrienden van Stichting Stadsherstel Gorinchem.

Veel leesplezier allen!

05/05/2026

Vandaag vieren we dat we in Nederland al 81 jaar in vrijheid mogen leven. Ook voor onze stad blijft 5 mei een dag van herinnering, dankbaarheid en reflectie.

Vorig jaar beleefden we een bijzonder moment: precies 80 jaar na de bevrijding konden we voor unieke, historische beelden van de bevrijding van Gorinchem publiekelijk tonen. Het zien van de vreugde in onze eigen straten en de herkenbare gezichten van toen, brengt de geschiedenis dichtbij.

Heb je de beelden nog niet gezien, of wil je ze nogmaals bekijken om herinneringen op te halen?

🎥 Bekijk de beelden hier:

80 jaar vrijheid in GorinchemTachtig jaar geleden, op 8 mei 1945, trokken de Canadese geallieerden door Gorinchem. De bevrijding was nu ook werkelijkheid in ...

14/04/2026

Wat een succes was de Lezing - Goeie Mie, de Leidse gifmengster in Gorcumse gevangenis gisterenavond in Theater Peeriscoop!

In een volle zaal luisterden we naar het verhaal over Goeie Mie, verteld door historicus Stefan Glasbergen. Hij schetste een beeld van het 19e eeuwse Leiden waar Maria Catharina Swanenburg opgroeidein armoede. We zagen de plekken waar zij leefde en moordde. Natuurlijk kregen we ook inzicht in hoe zij tot de tientallen moorden kwam van mensen in haar omgeving om vervolgens de verzekeringspremies te kunnen incasseren van begrafenisverzekeringen die zij zelf had afgesloten.

Uiteindelijk werd Goeie Mie gepakt en berecht en belandde in onze stad in de vrouwengevangenis in de Keizerstraat. Na zo'n dertig jaar als modelgevangene daar opgesloten geweest te zijn overleed ze daar. Ze werd begraven op de R.K. Begraafplaats aan de Arkelse Onderweg in een anoniem graf.

Uiteraard hebben we de avond met elkaar afgesloten onder het genot van een drankje en een goed gesprek. Dank aan alle aanwezigen om dit weer een gezellige verenigingsavond te maken!

09/04/2026

Ontdek de Vesting Gorinchem in het Weekend van het Verdedigingserfgoed.
Gorinchem is een van de grootste vestingsteden in de Hollandse Waterlinie en de grootste vestingstad van Nederland met een complete vestingwal. Deze verloopt nog bijna geheel volgens het originele tracé uit 1600.
Op zaterdag 18 april zijn bezoekers welkom in de vestinggebouwen. Tussen 10.00 en 17.00 uur ontvangen leden van de Werkgroep Vesting Gorinchem hen met een verhaal over het gebouw en de functie ervan in tijden van oorlog.
En dat is nog niet alles! Voor liefhebbers van verhalen over de vestinggeschiedenis van Gorinchem is er op zondag 19 april een rondleiding met een gids van de werkgroep. Hij vertelt hoe Gorinchem zich in de eeuwen verdedigde tegen ‘de vijand’ en hoe het omringende water daarbij werd ingezet. Waaraan ontleent de Soldatenwal zijn naam, wat kwam Napoleon in Gorinchem doen en wat heeft een laboratorium met een oude vesting te maken? Gedurende tweeënhalf uur wandel je langs de vestinggebouwen en krijg je antwoord op deze vragen. De wandeling begint om 14.00 uur bij de fontein op de Grote Markt. Aanmelden via www.vestinggorinchem.nl, vestingwandeling Oost.

04/04/2026

Goeie Mie, de Leidse gifmengster in Gorcumse gevangenis
De Historische Vereniging Oud-Gorcum organiseert op 13 april, 20 uur, in Theater Peeriscoop een lezing verzorgd door historicus Stefan Glasbergen, die zich verdiepte in de geschiedenis van de Leidse gifmengster.
Goeie Mie, wordt in 1839 geboren in het negentiende-eeuwse Leiden, waar de industriële revolutie net begint. Haar leven wordt getekend door rampspoed en uitzichtloze armoede. Haar man werkt zo’n zeventig uur per week in een textielfabriek en 6 van haar 9 kinderen overlijden nog voor hun vijfde levensjaar.
De arbeiderswijken kenden in die tijd een hoge bevolkingsdichtheid en slechte woonomstandigheden. Veel gezinnen leefden met meerdere personen in kleine woningen zonder riolering of stromend water. Het loon was laag en er bestond nauwelijks sociale zekerheid. Ziekte en werkloosheid leidde tot armoede.
Mie vindt een manier om een extra centje te verdienen. Ze verzekert in het geheim familieleden en buurtgenoten, vergiftigt ze, om vervolgens de gelden voor de begrafenis op te strijken. Er sterven ongeveer 25 mensen aan een arsenicumvergiftiging. Mie wordt in 1885 veroordeeld tot levenslang en sleet het laatste deel van haar leven in de Gorcumse Vrouwengevangenis.
De lezing is voor leden van de Historische Vereniging Oud-Gorcum maar ook niet leden zijn welkom, die betalen dan wel €5 toegang.

02/04/2026

Goed nieuws !

Eindelijk komt er een herdruk van het beste boek over Gorinchem

Dit is het standaardwerk over de Gorcumse geschiedenis. Tien eeuwen Gorinchem wordt (bij voldoende voorinschrijvingen) weer bijgedrukt.

Schrijf je je voor 31 mei 2026 in, dan kost íe je nog een tientje minder ook!

Inschrijven kan via de uitgever Matrijs, via deze link:
https://www.matrijs.com/.../tien-eeuwen-gorinchem.../
Wat ons betreft een aanrader!

PS. ook leuk als cadeau, Vaderdag en Moederdag komen er weer aan 😉