De Stichting Stolpersteine Geertruidenberg wil de herinnering levend houden aan de inwoners van Geertruidenberg die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vervolgd en vermoord vanwege hun etnische afkomst, hun religieuze of politieke overtuiging, seksuele geaardheid, lichamelijke of geestelijke beperkingen. De stichting doet dat primair door het aanbrengen van gedenkstenen, zogeheten ‘Stolpersteine
’ zoals die ook elders in Nederland en Europa zijn aangebracht op initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Demnig is met zijn project in 2003 begonnen met als beweegreden een citaat uit de Talmud:
‘Ein Mensch ist erst vergessen,
wenn sein Name vergessen ist’
(‘Een mens is pas vergeten als zijn naam is vergeten’)
De Stolpersteine worden geplaatst in de bestrating voor de huizen - of de plaats waar deze huizen hebben gestaan - van waaruit de slachtoffers werden weggevoerd of onder dwang of dreiging zijn vertrokken om gedeporteerd en te worden en uiteindelijk te worden omgebracht. Inmiddels zijn in 100 plaatsen in heel Europa ruim 46.000 Stolpersteine gelegd. De gedenkstenen zijn stuk voor stuk uniek, zoals ieder mens uniek is. Beeldhouwer Michael Friedrichs-Friedländer slaat iedere letter met de hand in het messing. En zoveel als mogelijk probeert Gunter Demnig de Stolpersteine zelf te plaatsen. Naast het aanbrengen van de gedenkstenen wil de Stichting Stolpersteine Geertruidenberg uiteraard het publiek zo goed mogelijk informeren over de lotgevallen van de slachtoffers, met als nadrukkelijke boodschap dat zoiets nooit ofte nimmer meer mag gebeuren. De bedoeling is de Stolpersteine aan te brengen in het najaar van 2014, het jaar waarin wordt herdacht dat Geertruidenberg zeventig jaar geleden werd bevrijd. Historisch onderzoek door bestuurslid Bas Zijlmans heeft uitgewezen dat het in de gemeente Geertruidenberg gaat om tien joodse inwoners van Geertruidenberg die woonden op drie verschillende adressen in de gemeente. Deze tien medeburgers zijn gedwongen te vertrekken uit hun huizen en zich te melden in kamp Vught (‘Konzentrationslager Herzogenbusch’). Eén van hen overleed in Vught. De andere negen joodse slachtoffers werden kort na hun aankomst in Vught gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor. Geen van hen keerde terug. Alle gedeporteerde joodse inwoners van Geertruidenberg werden in de maanden april en mei 1943 in Sobibor vermoord. Dit is de trieste lijst met slachtoffers:
Kalker, Rika (1871) vermoord 14-05-1943, Sobibor. Stationsweg 5
Kalker, Salomon (1880) vermoord 14-05-1943, Sobibor. Stationsweg 5
Kalker, Sofia (1878) vermoord 14-05-1943, Sobibor. Stationsweg 5
Beth. Kooperberg (1910) vermoord 14-05-1943, Sobibor. Stationsweg 5
Kalker, Salomon (1862) vermoord 14-05-1943, Sobibor. Markt 37
Wijsenbeek, Flora (1860) bezweken 02-05-1943, Vught. Markt 37
Kalker, Jacob (1890) vermoord 14-05-1943, Sobibor. Markt 37
Kalker, Elisabeth (1891) vermoord 28-05-1943, Sobibor. Markt 37
Kalker, Hester (1897) vermoord 28-05-1943, Sobibor. Markt 37
Hakker, Elisabeth (1862) vermoord 23-04-1943, Sobibor. Papenstraat 2
De historische achtergronden publiceren wij in een samenvatting op deze Facebookpagina. Ook de meer uitgewerkte lijst met de gegevens van de slachtoffers vindt u op deze pagina. De Stichting Stolpersteine Geertruidenberg is haar werkzaamheden medio 2013 begonnen. De officiële oprichtingsakte en statuten werden op 20 mei 2014 vastgesteld door notaris mr. Gijzen-van Mierlo, notaris te Waalwijk. Inschrijving KvK: 60 71 90 01
Het bestuur van de stichting wordt gevormd door:
Johan van Uffelen (Geertruidenberg), voorzitter. Irene Eisma (Gouda), secretaris. Sander K**k (Dongen), penningmeester. Bas Zijlmans (Geertruidenberg), bestuurslid en historisch onderzoeker. Het bestuur is te bereiken via:
[email protected]
p/a Westhaven 31 2801 PJ Gouda
De gemeente Geertruidenberg heeft bij brief (STAF//13.0013810/141) toestemming verleend de gedenkstenen te plaatsen en een startsubsidie toegekend van 1.200 euro. Bovendien verleent de gemeente alle medewerking bij het plaatsen van de gedenkstenen en zal het onderhoud daarna voor haar rekening nemen. De stichting draait volledig op de inbreng van donateurs. Wij staan voor volledige transparantie van onze activiteiten. Er gaat geen cent naar bestuurs- of overbodige administratiekosten. Al het geld wordt besteed aan het plaatsen van de stenen, de eventuele komst van kunstenaar Gunter Demnig en het verzorgen van de nodige publiciteit. Wij zijn blij met iedere morele (graag invullen bij Recensies!) en financiële steun. Het IBAN-nummer van de Stichting Stolpersteine Geertruidenberg is:
NL78 RABO 0181 680912. Wij danken nu reeds de volgende sponsors en donateurs voor hun hulp (bijvoorbeeld in de vorm van diensten om niet) en financiële bijdrage, althans voor zover zij desgevraagd geen bezwaar hebben tegen publicatie:
* Gemeente Geertruidenberg
* Rabobank Amerstreek
* VEVO Beheer te Raamsdonk
* Aannemersbedrijf Schapers-Oome te Raamsdonksveer
* Bouwbedrijf Weterings te Raamsdonksveer
* Notaris mr. E.A.Th.M.Gijzen - van Mierlo (akte en inschrijving)
* Janie van der Pas (vormgeving logo stichting)
* Martijn Bouwens (Facebookpagina)
* Fotoburo/Robert van den Berge
(lijst wordt komende tijd aangevuld)
