Archief Twentse Textielfamilies

Archief Twentse Textielfamilies Het Archief Twentse Textielfamilies beheert een aantal familiearchieven van Twentse textielfamilies.

๐„๐ž๐ง ๐ซ๐ž๐ข๐ฌ ๐ฏ๐š๐ง ๐ƒ๐ข๐ž๐๐ž๐ซ๐ข๐œ๐ก ๐†๐ž๐ฅ๐๐ž๐ซ๐ฆ๐š๐ง ๐ง๐š๐š๐ซ ๐™๐ฐ๐ข๐ญ๐ฌ๐ž๐ซ๐ฅ๐š๐ง๐ ๐ข๐ง ๐Ÿ๐Ÿ–๐Ÿ“๐Ÿ—- - - - - - -๐ˆ๐ง ๐๐ž๐ณ๐ž ๐ฏ๐š๐ค๐š๐ง๐ญ๐ข๐ž๐ฉ๐ž๐ซ๐ข๐จ๐๐ž ๐ข๐ฌ ๐ก๐ž๐ญ ๐š๐š๐ซ๐๐ข๐  ๐จ๐ฆ ๐ฌ๐ญ๐ข๐ฅ ๐ญ๐ž ๐ฌ...
03/08/2026

๐„๐ž๐ง ๐ซ๐ž๐ข๐ฌ ๐ฏ๐š๐ง ๐ƒ๐ข๐ž๐๐ž๐ซ๐ข๐œ๐ก ๐†๐ž๐ฅ๐๐ž๐ซ๐ฆ๐š๐ง ๐ง๐š๐š๐ซ ๐™๐ฐ๐ข๐ญ๐ฌ๐ž๐ซ๐ฅ๐š๐ง๐ ๐ข๐ง ๐Ÿ๐Ÿ–๐Ÿ“๐Ÿ—
- - - - - - -
๐ˆ๐ง ๐๐ž๐ณ๐ž ๐ฏ๐š๐ค๐š๐ง๐ญ๐ข๐ž๐ฉ๐ž๐ซ๐ข๐จ๐๐ž ๐ข๐ฌ ๐ก๐ž๐ญ ๐š๐š๐ซ๐๐ข๐  ๐จ๐ฆ ๐ฌ๐ญ๐ข๐ฅ ๐ญ๐ž ๐ฌ๐ญ๐š๐š๐ง ๐›๐ข๐ฃ ๐ซ๐ž๐ข๐ณ๐ž๐ง ๐ข๐ง ๐ž๐ž๐ง ๐ญ๐ข๐ฃ๐ ๐ฐ๐š๐š๐ซ๐ข๐ง ๐๐ข๐ญ ๐ง๐จ๐  ๐ฅ๐š๐ง๐  ๐ง๐ข๐ž๐ญ ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐ข๐ž๐๐ž๐ซ๐ž๐ž๐ง ๐ฐ๐š๐ฌ ๐ฐ๐ž๐ ๐ ๐ž๐ฅ๐ž๐ ๐. ๐ˆ๐ง ๐๐ž ๐ง๐ž๐ ๐ž๐ง๐ญ๐ข๐ž๐ง๐๐ž ๐ž๐ž๐ฎ๐ฐ ๐ฐ๐š๐ฌ ๐ž๐ž๐ง ๐ซ๐ž๐ข๐ฌ ๐๐จ๐จ๐ซ๐ ๐š๐š๐ง๐ฌ ๐ฏ๐ž๐ซ๐›๐จ๐ง๐๐ž๐ง ๐š๐š๐ง ๐ž๐ž๐ง ๐๐ฎ๐ข๐๐ž๐ฅ๐ข๐ฃ๐ค ๐๐จ๐ž๐ฅ, ๐ณ๐จ๐š๐ฅ๐ฌ ๐ก๐š๐ง๐๐ž๐ฅ, ๐จ๐ฉ๐ฅ๐ž๐ข๐๐ข๐ง๐ , ๐Ÿ๐š๐ฆ๐ข๐ฅ๐ข๐ž๐›๐ž๐ณ๐จ๐ž๐ค ๐จ๐Ÿ ๐ก๐ž๐ซ๐ฌ๐ญ๐ž๐ฅ ๐ฏ๐š๐ง ๐๐ž ๐ ๐ž๐ณ๐จ๐ง๐๐ก๐ž๐ข๐ ๐ข๐ง ๐ž๐ž๐ง ๐ค๐ฎ๐ฎ๐ซ๐จ๐จ๐ซ๐. ๐ˆ๐ง ๐๐ž ๐ฅ๐จ๐จ๐ฉ ๐ฏ๐š๐ง ๐๐ž ๐ž๐ž๐ฎ๐ฐ ๐ซ๐š๐š๐ค๐ญ๐ž ๐จ๐ง๐๐ž๐ซ ๐๐ž ๐ฆ๐ž๐ž๐ซ ๐ฐ๐ž๐ฅ๐ ๐ž๐ฌ๐ญ๐ž๐ฅ๐๐ž ๐›๐ฎ๐ซ๐ ๐ž๐ซ๐ข๐ฃ ๐จ๐จ๐ค ๐ก๐ž๐ญ ๐ซ๐ž๐ข๐ณ๐ž๐ง ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐จ๐ง๐ญ๐ฌ๐ฉ๐š๐ง๐ง๐ข๐ง๐  ๐ ๐ž๐ฅ๐ž๐ข๐๐ž๐ฅ๐ข๐ฃ๐ค ๐ฆ๐ž๐ž๐ซ ๐ข๐ง ๐ณ๐ฐ๐š๐ง๐ . ๐•๐จ๐จ๐ซ ๐๐ž ๐ค๐จ๐ฆ๐ฌ๐ญ ๐ฏ๐š๐ง ๐๐ž ๐ฌ๐ฉ๐จ๐จ๐ซ๐ฐ๐ž๐ ๐ž๐ง ๐ฐ๐š๐ฌ ๐ซ๐ž๐ข๐ณ๐ž๐ง ๐ฐ๐ž๐ข๐ง๐ข๐  ๐œ๐จ๐ฆ๐Ÿ๐จ๐ซ๐ญ๐š๐›๐ž๐ฅ ๐ž๐ง ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ๐š๐ฅ ๐ญ๐ข๐ฃ๐๐ซ๐จ๐ฏ๐ž๐ง๐. ๐Œ๐ž๐๐ž ๐ฏ๐š๐ง๐ฐ๐ž๐ ๐ž ๐๐ž ๐ฅ๐š๐ง๐ ๐ž ๐ซ๐ž๐ข๐ฌ๐๐ฎ๐ฎ๐ซ ๐ž๐ง ๐๐ž ๐ก๐จ๐ ๐ž ๐ค๐จ๐ฌ๐ญ๐ž๐ง ๐›๐ฅ๐ž๐ž๐Ÿ ๐ฆ๐ž๐ง ๐ฏ๐š๐š๐ค ๐ ๐ž๐ซ๐ฎ๐ข๐ฆ๐ž ๐ญ๐ข๐ฃ๐ ๐จ๐ฉ ๐๐ž ๐ฉ๐ฅ๐š๐š๐ญ๐ฌ ๐ฏ๐š๐ง ๐›๐ž๐ฌ๐ญ๐ž๐ฆ๐ฆ๐ข๐ง๐ . ๐‹๐จ๐ ๐ž๐ž๐ซ๐ฉ๐š๐ซ๐ญ๐ข๐ฃ๐ž๐ง ๐ค๐จ๐ง๐๐ž๐ง ๐๐š๐š๐ซ๐๐จ๐จ๐ซ ๐ฐ๐ž๐ค๐ž๐ง ๐๐ฎ๐ซ๐ž๐ง. ๐“๐จ๐œ๐ก ๐ฐ๐š๐ซ๐ž๐ง ๐ž๐ซ ๐จ๐ง๐๐ž๐ซ๐ง๐ž๐ฆ๐ž๐ง๐๐ž ๐ซ๐ž๐ข๐ณ๐ข๐ ๐ž๐ซ๐ฌ ๐๐ข๐ž ๐ก๐ž๐ญ ๐จ๐ง๐ ๐ž๐ฆ๐š๐ค ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐ฅ๐ข๐ž๐Ÿ ๐ง๐š๐ฆ๐ž๐ง ๐จ๐ฆ ๐ฏ๐ซ๐ž๐ž๐ฆ๐๐ž ๐ฌ๐ญ๐ซ๐ž๐ค๐ž๐ง ๐ญ๐ž ๐›๐ž๐ณ๐จ๐ž๐ค๐ž๐ง. ๐„๐ž๐ง ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ง ๐ฐ๐š๐ฌ ๐๐ž ๐ฃ๐จ๐ง๐ ๐ž ๐ƒ๐ข๐ž๐๐ž๐ซ๐ข๐œ๐ก ๐†๐ž๐ฅ๐๐ž๐ซ๐ฆ๐š๐ง ๐ฎ๐ข๐ญ ๐Ž๐ฅ๐๐ž๐ง๐ณ๐š๐š๐ฅ, ๐๐ข๐ž ๐ข๐ง ๐๐ž ๐ณ๐จ๐ฆ๐ž๐ซ ๐ฏ๐š๐ง ๐Ÿ๐Ÿ–๐Ÿ“๐Ÿ— ๐ž๐ž๐ง ๐ซ๐ž๐ข๐ฌ ๐ง๐š๐š๐ซ ๐™๐ฐ๐ข๐ญ๐ฌ๐ž๐ซ๐ฅ๐š๐ง๐ ๐จ๐ง๐๐ž๐ซ๐ง๐š๐ฆ. ๐ƒ๐ข๐ž ๐ณ๐จ๐ฆ๐ž๐ซ ๐ฌ๐ฉ๐ž๐ž๐ฅ๐๐ž ๐จ๐จ๐ค ๐๐ž ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž๐ฌ๐ž ๐Ÿ๐š๐›๐ซ๐ข๐ค๐š๐ง๐ญ ๐‡๐ž๐ง๐๐ซ๐ข๐ค ๐‰๐š๐ง ๐ฏ๐š๐ง ๐‡๐ž๐ž๐ค (๐Ÿ๐Ÿ–๐Ÿ๐Ÿ’โ€“๐Ÿ๐Ÿ–๐Ÿ•๐Ÿ) ๐ฆ๐ž๐ญ ๐๐ž ๐ ๐ž๐๐š๐œ๐ก๐ญ๐ž ๐๐ข๐ญ ๐ฅ๐š๐ง๐ ๐ญ๐ž ๐›๐ž๐ณ๐จ๐ž๐ค๐ž๐ง. ๐ƒ๐ž ๐ง๐ž๐ ๐ž๐ง๐ญ๐ข๐ž๐ง๐ฃ๐š๐ซ๐ข๐ ๐ž ๐ƒ๐ข๐ž๐๐ž๐ซ๐ข๐œ๐ก ๐†๐ž๐ฅ๐๐ž๐ซ๐ฆ๐š๐ง ๐ค๐ฅ๐จ๐ฆ ๐๐š๐š๐ซ๐จ๐ฉ ๐ข๐ง ๐๐ž ๐ฉ๐ž๐ง ๐ž๐ง ๐๐ž๐ž๐ฅ๐๐ž ๐ฎ๐ข๐ญ๐ฏ๐จ๐ž๐ซ๐ข๐  ๐ณ๐ข๐ฃ๐ง ๐ซ๐ž๐ข๐ฌ๐ž๐ซ๐ฏ๐š๐ซ๐ข๐ง๐ ๐ž๐ง ๐ฆ๐ž๐ญ ๐ก๐ž๐ฆ. ๐™๐ข๐ฃ๐ง ๐›๐ซ๐ข๐ž๐Ÿ ๐ฏ๐จ๐ฅ๐ ๐ญ ๐ก๐ข๐ž๐ซ๐จ๐ง๐๐ž๐ซ. ๐ƒ๐ž ๐จ๐จ๐ซ๐ฌ๐ฉ๐ซ๐จ๐ง๐ค๐ž๐ฅ๐ข๐ฃ๐ค๐ž ๐›๐ซ๐ข๐ž๐Ÿ ๐ค๐ฎ๐ง๐ญ ๐ฎ ๐๐ข๐ ๐ข๐ญ๐š๐š๐ฅ ๐ซ๐š๐š๐๐ฉ๐ฅ๐ž๐ ๐ž๐ง ๐ฏ๐ข๐š ๐จ๐ง๐ณ๐ž ๐ฐ๐ž๐›๐ฌ๐ข๐ญ๐ž.

๐˜ฟ๐™š ๐™›๐™–๐™ข๐™ž๐™ก๐™ž๐™š ๐™‚๐™š๐™ก๐™™๐™š๐™ง๐™ข๐™–๐™ฃ ๐™ž๐™ฃ ๐™Š๐™ก๐™™๐™š๐™ฃ๐™ฏ๐™–๐™–๐™ก

In het voorjaar van 1817 vestigde Philippus Johannes Gelderman zich met zijn gezin vanuit Gildehaus in Oldenzaal. Hij was werkzaam als katoenspinner en werd later ook eigenaar van een handweverij. Zijn zoon Hermannus Philippus Gelderman (1808โ€“1888) bouwde de textielactiviteiten verder uit. In 1865 associeerde hij zich met zijn zoons โ€“ waaronder voornoemde Diederich โ€“ in de firma H.P. Gelderman & Zonen.

Daarnaast richtte Hermannus Philippus Gelderman in 1860 samen met Charles Theodorus Stork en Christoffel Willem Eekhout de katoenspinnerij Gelderman, Stork & Eekhout in Oldenzaal op. Ook de staatsman Johan Rudolph Thorbecke nam als commanditair of stil vennoot in deze onderneming deel. Als โ€˜blijk mijner erkentelijkheidโ€™ stuurde Gelderman hem in oktober 1860 een korhoen.

De spinnerij werd in 1862 in bedrijf gesteld, juist tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog van 1861โ€“1865. Door het wegvallen van een groot deel van de Amerikaanse katoenaanvoer ontstond katoenschaarste, waardoor de grondstof kostbaar werd. Hoewel H.P. Gelderman zelf voordeel had van de grote katoenvoorraden die hij gewoonlijk aanhield, had de nieuwe spinnerij het in haar eerste jaren moeilijk en werden aanzienlijke verliezen geleden.

Binnen het overwegend katholieke Oldenzaal vormden de protestanten, waaronder de familie Gelderman, een betrekkelijk kleine minderheid. De negentiende-eeuwse huwelijkspartners werden daarom veelal buiten de stad (en regio) gezocht. Opvallend is dat zij in die eeuw ook nauwelijks huwden binnen het protestantse Twentse textielmilieu. Een uitzondering vormde Arnold Willem Gelderman, die in 1868 trouwde met een dochter van de inmiddels overleden burgemeester en fabrikant Christoffel Willem Eekhout. Pas in de twintigste eeuw kwamen door huwelijken de eerste directe familiebanden met de ander Twentse textielfamilies tot stand (Blijdenstein en Jannink).

Hoewel zulke huwelijksverbindingen in de negentiende eeuw schaars waren, onderhielden de Geldermans wel degelijk nauwe zakelijke en vriendschappelijke contacten met andere Twentse fabrikantenfamilies. Ook op politiek gebied konden zij het goed met elkaar vinden. In het Archief Twentse Textielfamilies bevinden zich tal van documenten die licht werpen op hun onderlinge contacten en op het reilen en zeilen van de familie Gelderman.

Verscheidene archiefstukken getuigen bijvoorbeeld van de concurrentiestrijd tussen H.P. Gelderman & Zonen en D. & J.H. ter Horst in Rijssen. Beide ondernemingen legden zich toe op de vervaardiging van juteartikelen, waaronder koffiezakken voor Nederlands-Indiรซ. Gelderman was daarnaast een concurrent van Van Heek & Co., โ€˜in drills vooralโ€™, zoals Arnold Ledeboer in 1884 aan zijn broer Bram schreef. Bram Ledeboer, firmant van Van Heek & Co., was niet alleen een concurrent, maar tevens een goede vriend van Diederich Gelderman.

Die vriendschappelijke contacten bleven niet tot Twente beperkt. In Engeland sprak Diederich meermaals af met de broers Arnold en Bernard Ledeboer, die daar aan het hoofd stonden van een katoendrukkerij in Lancashire. In 1884 bezocht Diederich verschillende Engelse textiel- en machinefabrikanten in verband met een voorgenomen uitbreiding van de fabriek in Oldenzaal. โ€˜Over machinerie hebben woensdagavond niet gesproken; hij droomde al van niets anders & was er suf vanโ€™, schreef Arnold Ledeboer aan zijn broer Bram in Enschede.

Zeven jaar later berichtte ook hun neef Hennie van Heek aan zijn vader over de fabrieksuitbreidingen bij onder andere Gelderman. โ€˜Wanneer denkt u hier aan het bouwen?โ€™, vroeg hij. โ€˜Dat zoude hier van onberekenbaar nut en voordeel zijn.โ€™ De ontwikkelingen bij concurrerende bedrijven werden kennelijk met belangstelling gevolgd en konden aanleiding geven om ook in de eigen fabrieken tot uitbreiding en modernisering over te gaan.

De grondslag voor de vriendschappen tussen de Geldermans en verschillende Enschedese fabrikantenzonen werd mede gelegd in Deventer. In de jaren vijftig van de negentiende eeuw bezochten zij daar het gymnasium en woonden sommigen onder hetzelfde dak, onder meer bij de onderwijzer Levenkamp. Het was tussen de tieners overigens niet altijd pais en vree. Zo schreef Willem Stroink dat hij een jongere broer van Diederich brutaal vond en vreesde dat diens vader nog heel wat met hem te stellen zou krijgen.

In een latere generatie verschoof de opleiding van de Twentse fabrikantenzonen grotendeels van Deventer naar de Nederlandsche School voor Nijverheid en Handel in Enschede. Ook Hermannus Philippus โ€˜Hampaโ€™ Gelderman (1870โ€“1946) volgde daar onderwijs. Hij werd zelfs toegelaten tot de Enschedese club โ€™t Goorhuuske en was daardoor geregeld in de stad te vinden.

Het kwam weleens voor dat Hampa de laatste trein naar Oldenzaal miste. In dat geval kon stalhouder Van der Lande uitkomst bieden. Volgens een overgeleverde anekdote verscheen Hampa op een nacht voor diens gesloten deur en riep: โ€˜Ik bin Gelderman oet Oldenzel en wil noar hoes.โ€™ Na enige tijd ging boven een raam open, waaruit een hoofd met slaapmuts tevoorschijn kwam. Van der Lande antwoordde: โ€˜En ik bin Van der Lande en blif in bed.โ€™

๐™Š๐™ฃ๐™ฉ๐™ข๐™ค๐™š๐™ฉ๐™ž๐™ฃ๐™œ๐™š๐™ฃ ๐™ž๐™ฃ ๐™—๐™ช๐™ž๐™ฉ๐™š๐™ฃ๐™ก๐™–๐™ฃ๐™™๐™จ๐™š ๐™ ๐™ช๐™ช๐™ง๐™ค๐™ค๐™ง๐™™๐™š๐™ฃ

Ook buiten Nederland liepen de leden van de Twentse fabrikantenfamilies elkaar geregeld tegen het lijf. Naast de genoemde ontmoetingen in Engeland gebeurde dat ook in Duitse kuur- en badplaatsen.

Uit een brief van Herman Blijdenstein blijkt dat hij in mei 1859 de heer Gelderman met zijn vrouw, zoon en dochter in de schouwburg van Hannover zag. Op 27 mei vond daar een feestvoorstelling plaats ter gelegenheid van de verjaardag van koning George V van Hannover. Blijdenstein herkende de zoon van Gelderman nog uit zijn studietijd in Deventer, al was deze door de doeken en sjaals die hij droeg moeilijk herkenbaar. De jongeman had last van zijn klieren en was met zijn ouders onderweg naar Oeynhausen, waar hij een badkuur zou volgen.
Een ander voorbeeld dateert uit de zomer van 1881. Keetje Ledeboer-Cort van der Linden ontmoette toen het gezin van Arnold Gelderman in Lippspringe, eveneens een bekend Duits kuuroord.

In de zomer van 1889 trof de 26-jarige Bernard van Heek Diederich Gelderman en diens gezin in Wiesbaden. โ€˜U kunt niet denken wat dit prettige lui zijn, overal inviteeren ze mij voor & doen me al het mogelijke ten plezierโ€™, schreef Bernard opgewekt aan zijn ouders. Hij ontmoette de Geldermans vrijwel dagelijks en maakte met hen tochtjes naar o.a. een dorpje aan de Rijn en naar het luchtkuuroord Schlangenbad, met zijn โ€˜prachtige villaโ€™s in een nauw dal tusschen de bergenโ€™.

๐™ƒ๐™š๐™ฉ ๐™ง๐™š๐™ž๐™จ๐™ซ๐™š๐™ง๐™จ๐™ก๐™–๐™œ ๐™ซ๐™–๐™ฃ ๐˜ฟ๐™ž๐™š๐™™๐™š๐™ง๐™ž๐™˜๐™ ๐™‚๐™š๐™ก๐™™๐™š๐™ง๐™ข๐™–๐™ฃ

Diederich Gelderman (1840โ€“1907) bracht op 25 augustus 1859 uitvoerig verslag van zijn Zwitserse reis uit aan Hendrik Jan van Heek. Van Heek was een oom van de hiervoor genoemde Bernard en Hennie van Heek en van de broers Ledeboer.

De spoorwegen maakten een dergelijke reis juist in deze jaren aanzienlijk eenvoudiger. Sinds 1856 was Salzbergen via Rheine aangesloten op het verder naar het zuiden lopende Duitse spoorwegnet. Twente zelf kreeg echter pas in 1865 een spoorverbinding met Salzbergen. Diederich moest het eerste gedeelte van zijn reis dus nog over de weg afleggen, waarna hij vanuit Salzbergen tot Zwitserland per trein kon reizen.

Oldenzaal, 25 augustus 1859

Waarde Heer!

Ik verneem van Vader dat UEd. plan heeft om een reis naar Zwitserland te maken en van mij daarvoor enige inlichtingen wenste te bekomen, die ik u gaarne zo goed mogelijk wil mededelen. Ik geloof dat het beste zal zijn om U eerst onze reis te beschrijven en naderhand terug te komen op dat wat wij beter anders hadden kunnen doen.

Wij hebben de gehele toer juist in 14 dagen gedaan. Maandag 18 juli gingen wij om 1ยฝ uur op het spoor te Salzbergen en kwamen, na drie dagen altijd doorgespoord te hebben, des avonds over Bazel te Bern. Bern is als stad niet bijzonder, doch heeft men van hier het eerste uitzicht op de schitterende sneeuwtoppen van de Alpen. Bezienswaardig zijn het Bondspaleis, de Mรผnsterstrasse en de berengroeve. Des middags om ongeveer twee uur spoorden wij naar Thun, waar wij tot de volgende morgen bleven. Thun is een waar paradijs, en wij hadden hier minstens een dag langer moeten verwijlen.

De stoomboot bracht ons de andere morgen over het Thunermeer naar Unterseen, waar wij een rijtuig namen voor de gehele dag. In Interlaken hielden wij ons nog een ogenblik op, waarvan de ligging zeer prachtig is, alsmede de verdere weg van daar tot Lauterbrunnen; overal even woest en stout. In Lauterbrunnen ziet men de waterval, de Staubbach genaamd, die zeer mooi is en, doordien hij hoog valt (925 voeten), bijna in stof verandert.

Des middags om 4 uur kwamen wij in Grindelwald, welke plaats veel bezocht wordt, omdat men hier vlak bij, ja zelfs in de gletsjer kan komen. Deze gletsjers zijn het vreemdste wat men in Zwitserland ontmoet en men kan zich daarvan geen goed denkbeeld maken alvorens dezelve gezien te hebben. Men wandelt eerst door schone landerijen en tuinen en treedt dan plotseling in deze wereld van ijs, hetgeen waarlijk op ieder een treffende indruk moet maken.

Van hier gingen wij de volgende morgen te paard over de Scheideck (6000 voeten hoog) naar Meiringen en, ofschoon dit een vermoeiende toer is, wordt dezelve door al het schone wat men hier ziet ruimschoots beloond. De volgende morgen wandelden wij over de berg Brunig naar Lungern, van waar wij ons lieten brengen naar Alpnacht en van daar per stoomboot over het Vierwaldtstรคdtermeer naar Luzern.

Deze plaats is niet bezienswaardig en, doordien het regenachtig weer was en wij de Rigi niet konden beklimmen, maakten wij ons spoedig op weg naar Zรผrich. Deze plaats is heerlijk, vooral wat haar ligging betreft, en men doet er het best aan hier enige dagen te blijven, want men kan waarlijk nergens gaan waar het aangenamer en schoner is.

Van hier gingen wij, na enige dagen in de fabrieksdistricten doorgebracht te hebben, naar Schaffhausen, waar wij met zeer veel genoegen de Rijnval bezichtigden en vervolgens de reis naar huis weer aanvaardden.

Doordien wij weinig tijd voor onze reis bepaald hadden, geloof ik dat wij de toer zeer goed genomen hebben, maar indien u dezelfde route wilt nemen, raad ik u aan om enige dagen langer in Thun, Interlaken en Zรผrich te blijven. Ook geloof ik nog dat het beter geweest was dat wij de weg van Lauterbrunnen naar Grindelwald, in plaats van met het rijtuig, te paard over de Wengern Alpen hadden gedaan.

Bijgaand zend ik u een gids die, zoals UEd. zien zult, nogal uitvoerig is, en sta ik u dezelve gaarne voor deze reis af.
Mocht ik nog over het een of ander kunnen informeren, dan ben ik daartoe steeds gaarne bereid.

UEd. een genoegelijke reis toewensende, noem ik mij met de meeste hoogachting,

UEd. Dw. Dien.
D. Gelderman

- - - - - - -

๐š…๐š˜๐š˜๐š› ๐š๐š’๐š ๐šŠ๐š›๐š๐š’๐š”๐šŽ๐š• ๐š’๐šœ ๐š๐šŽ๐š‹๐š›๐šž๐š’๐š”๐š ๐š๐šŽ๐š–๐šŠ๐šŠ๐š”๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐šŽ๐šŽ๐š— ๐šŠ๐šŠ๐š—๐š๐šŠ๐š• ๐š๐šŽ๐š๐š’๐š๐š’๐š๐šŠ๐š•๐š’๐šœ๐šŽ๐šŽ๐š›๐š๐šŽ ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐šŸ๐šŽ๐š— ๐šž๐š’๐š ๐š‘๐šŽ๐š ๐™ฐ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐šƒ๐š ๐šŽ๐š—๐š๐šœ๐šŽ ๐šƒ๐šŽ๐šก๐š๐š’๐šŽ๐š•๐š๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šœ (๐™ฐ๐šƒ๐šƒ), ๐™ด๐š—๐šœ๐šŒ๐š‘๐šŽ๐š๐šŽ. ๐š„ ๐š”๐šž๐š—๐š ๐š๐šŽ๐šฃ๐šŽ ๐šœ๐š๐šž๐š”๐š”๐šŽ๐š— ๐š’๐š—๐š–๐š’๐š๐š๐šŽ๐š•๐šœ ๐šŸ๐š’๐šŠ ๐š˜๐š—๐šฃ๐šŽ ๐š ๐šŽ๐š‹๐šœ๐š’๐š๐šŽ ๐š’๐š—๐šฃ๐š’๐šŽ๐š—:
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐š๐š˜๐šŽ๐š.๐š—๐š›. ๐Ÿน ๐š‚๐š๐šž๐š”๐š”๐šŽ๐š— ๐šŠ๐š๐š”๐š˜๐š–๐šœ๐š๐š’๐š ๐šž๐š’๐š ๐š‘๐šŽ๐š ๐š‹๐šŽ๐š๐š›๐š’๐š“๐š๐šœ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐š…๐šŠ๐š— ๐™ท๐šŽ๐šŽ๐š” & ๐™ฒ๐š˜, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿน๐Ÿฝ๐Ÿบ๐Ÿถ, ๐™ฑ๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ณ. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐™ท.๐™น. ๐š…๐šŠ๐š— ๐™ท๐šŽ๐šŽ๐š”, ๐™พ๐š•๐š๐šŽ๐š—๐šฃ๐šŠ๐šŠ๐š• ๐Ÿธ๐Ÿป ๐šŠ๐šž๐š๐šž๐šœ๐š๐šž๐šœ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿป๐Ÿฟ.
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿฝ ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐šƒ๐šŽ๐š› ๐™ท๐š˜๐š›๐šœ๐š, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿฟ๐Ÿน๐Ÿฟ, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™น. ๐š๐šŽ๐š› ๐™ท๐š˜๐š›๐šœ๐š ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐šฃ๐š’๐š“๐š— ๐š‹๐š›๐š˜๐šŽ๐š›๐šœ, ๐š‚๐š—๐šŽ๐šŽ๐š” ๐Ÿธ๐Ÿฟ ๐š–๐šŽ๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿผ๐Ÿฟ
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿป ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿบ๐Ÿป๐Ÿน, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ท.๐™ฐ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š› ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐šฃ๐š’๐š“๐š— ๐š‹๐š›๐š˜๐šŽ๐š› ๐™ฐ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐Ÿธ๐Ÿป ๐š๐šŽ๐š‹๐š›๐šž๐šŠ๐š›๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿพ๐Ÿบ.
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿป ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿธ๐Ÿท๐Ÿผ, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ณ. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐š๐šŽ ๐š ๐šŽ๐š๐šž๐š ๐šŽ ๐™ฐ.๐™ต.๐™ฒ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›-๐™ท๐šŠ๐š›๐š๐šž๐š—๐š, ๐Ÿท๐Ÿท ๐š“๐šŠ๐š—๐šž๐šŠ๐š›๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿฟ๐Ÿฝ.
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿป ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿธ๐Ÿธ๐Ÿพ, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™น.๐™ฑ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š› ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐™ท.๐™ฐ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐Ÿฟ ๐š“๐šž๐š•๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿพ๐Ÿท.
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿป ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿบ๐Ÿป๐Ÿน, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ท.๐™ฐ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š› ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐šฃ๐š’๐š“๐š— ๐š‹๐š›๐š˜๐šŽ๐š› ๐™ฐ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐Ÿธ๐Ÿฟ ๐š๐šŽ๐š‹๐š›๐šž๐šŠ๐š›๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿพ๐Ÿบ.
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿบ ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐™น๐šŠ๐š—๐š—๐š’๐š—๐š”, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿท๐Ÿป, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ท.๐™น.๐™ด. ๐š…๐šŠ๐š— ๐™ท๐šŽ๐šŽ๐š” ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐šฃ๐š’๐š“๐š— ๐šŸ๐šŠ๐š๐šŽ๐š› ๐šŽ๐š— ๐šฃ๐šž๐šœ ๐šƒ๐š’๐š—๐š’, ๐™ฑ๐š˜๐šŽ๐š”๐šŽ๐š•๐š˜ ๐Ÿธ๐Ÿท ๐š“๐šž๐š•๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿฟ๐Ÿท.
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿป ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿท๐Ÿฟ๐Ÿท, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ท.๐™ถ. ๐™ฑ๐š•๐š’๐š“๐š๐šŽ๐š—๐šœ๐š๐šŽ๐š’๐š— ๐™น.๐™ฑ.๐šฃ๐š— ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐™ฐ. ๐™ป๐šŽ๐š๐šŽ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š›, ๐™ท๐šŠ๐š—๐š—๐š˜๐šŸ๐šŽ๐š› ๐Ÿท ๐š“๐šž๐š—๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿป๐Ÿฟ.
- ๐™ฐ๐šƒ๐šƒ, ๐Ÿบ ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐™น๐šŠ๐š—๐š—๐š’๐š—๐š”, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿท๐Ÿพ, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™น.๐™ฑ. ๐š…๐šŠ๐š— ๐™ท๐šŽ๐šŽ๐š” ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐šฃ๐š’๐š“๐š— ๐š˜๐šž๐š๐šŽ๐š›๐šœ, ๐š†๐š’๐šŽ๐šœ๐š‹๐šŠ๐š๐šŽ๐š— ๐Ÿน๐Ÿถ ๐š“๐šž๐š•๐š’ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿพ๐Ÿฟ.

๐™พ๐šŸ๐šŽ๐š›๐š’๐š๐šŽ ๐š‹๐š›๐š˜๐š—๐š—๐šŽ๐š—:
- ๐™ฝ๐šŠ๐š๐š’๐š˜๐š—๐šŠ๐šŠ๐š• ๐™ฐ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š, ๐™ณ๐šŽ๐š— ๐™ท๐šŠ๐šŠ๐š; ๐Ÿธ.๐Ÿธ๐Ÿท.๐Ÿท๐Ÿผ๐Ÿท ๐™ต๐šŠ๐š–๐š’๐š•๐š’๐šŽ๐šŠ๐š›๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š ๐šƒ๐š‘๐š˜๐š›๐š‹๐šŽ๐šŒ๐š”๐šŽ, ๐š’๐š—๐šŸ.๐š—๐š›. ๐Ÿฝ๐Ÿท, ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ท.๐™ฟ. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐š๐š›. ๐™น.๐š. ๐šƒ๐š‘๐š˜๐š›๐š‹๐šŽ๐šŒ๐š”๐šŽ, ๐™พ๐š•๐š๐šŽ๐š—๐šฃ๐šŠ๐šŠ๐š• ๐Ÿท๐Ÿบ ๐š˜๐š”๐š๐š˜๐š‹๐šŽ๐š› ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿผ๐Ÿถ.
- ๐š†๐š’๐š•๐š ๐šž ๐š–๐šŽ๐šŽ๐š› ๐š ๐š’๐š•๐š•๐šŽ๐š— ๐š ๐šŽ๐š๐šŽ๐š— ๐š˜๐šŸ๐šŽ๐š› ๐š๐šŽ ๐š๐šŽ๐šก๐š๐š’๐šŽ๐š•๐š๐š’๐š›๐š–๐šŠ ๐™ท.๐™ฟ. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— & ๐š‰๐š˜๐š—๐šŽ๐š— ๐š๐šŽ ๐™พ๐š•๐š๐šŽ๐š—๐šฃ๐šŠ๐šŠ๐š•? ๐™พ๐š™ ๐š๐šŽ ๐š ๐šŽ๐š‹๐šœ๐š’๐š๐šŽ ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐š๐šŽ ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— ๐š‚๐š๐š’๐šŒ๐š‘๐š๐š’๐š—๐š ๐š”๐šž๐š—๐š ๐šž ๐š‘๐šŽ๐š ๐š’๐š— ๐Ÿธ๐Ÿถ๐Ÿท๐Ÿพ ๐šŸ๐šŽ๐š›๐šœ๐šŒ๐š‘๐šŽ๐š—๐šŽ๐š— ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š” '๐™ถ๐šŽ๐šœ๐šŒ๐š‘๐š’๐šŽ๐š๐šŽ๐š—๐š’๐šœ ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐š๐šŽ ๐š๐šŽ๐šก๐š๐š’๐šŽ๐š•๐š๐šŠ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š” ๐™ท.๐™ฟ. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— & ๐š‰๐š˜๐š—๐šŽ๐š— ๐š’๐š— ๐™พ๐š•๐š๐šŽ๐š—๐šฃ๐šŠ๐šŠ๐š•' ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐š๐š›๐šœ. ๐™ฟ๐š‘.๐™น. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— ๐š•๐šŽ๐šฃ๐šŽ๐š—.

๐š…๐šŽ๐š›๐šŠ๐š—๐š๐š ๐š˜๐š˜๐š›๐š๐š’๐š—๐š ๐šŠ๐š๐š‹๐šŽ๐šŽ๐š•๐š๐š’๐š—๐š๐šŽ๐š—:
- ๐™ด๐šŽ๐š— ๐š๐š›๐š’๐šŽ๐š•๐šž๐š’๐š” ๐š–๐šŽ๐š ๐šŠ๐š๐š‹๐šŽ๐šŽ๐š•๐š๐š’๐š—๐š๐šŽ๐š— ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ฑ๐šŽ๐š›๐š—, ๐š‰รผ๐š›๐š’๐šŒ๐š‘ ๐šŽ๐š— ๐š‚๐šŒ๐š‘๐šŠ๐š๐š๐š‘๐šŠ๐šž๐šœ๐šŽ๐š— ๐š˜๐š–๐šœ๐š๐š›๐šŽ๐šŽ๐š”๐šœ ๐Ÿท๐Ÿพ๐Ÿผ๐Ÿถ, ๐š๐š˜๐š˜๐š› ๐™ณ๐šŽ๐šŽ๐šŸ๐š’๐š ๐™ฐ๐™ธ ๐š๐šŽ๐š๐šŽ๐š—๐šŽ๐š›๐šŽ๐šŽ๐š›๐š ๐š˜๐š™ ๐š‹๐šŠ๐šœ๐š’๐šœ ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐š‹๐šŽ๐šœ๐š๐šŠ๐šŠ๐š—๐š๐šŽ ๐šŠ๐š๐š‹๐šŽ๐šŽ๐š•๐š๐š’๐š—๐š๐šŽ๐š—, ๐Ÿธ๐Ÿถ๐Ÿธ๐Ÿผ.
- ๐™ท๐šŽ๐š ๐š™๐š˜๐š›๐š๐š›๐šŽ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ณ๐š’๐šŽ๐š๐šŽ๐š›๐š’๐šŒ๐š‘ ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— ๐š’๐šœ ๐šŠ๐š๐š”๐š˜๐š–๐šœ๐š๐š’๐š ๐šž๐š’๐š ๐š‘๐šŽ๐š ๐šŸ๐š˜๐š˜๐š›๐š—๐š˜๐šŽ๐š–๐š๐šŽ ๐š‹๐š˜๐šŽ๐š” '๐™ณ๐šŽ ๐š๐šŽ๐šก๐š๐š’๐šŽ๐š•๐š๐šŠ๐š‹๐š›๐š’๐šŽ๐š” ๐™ท.๐™ฟ. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— & ๐š‰๐š˜๐š—๐šŽ๐š—' ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐š๐š›๐šœ. ๐™ฟ๐š‘.๐™น. ๐™ถ๐šŽ๐š•๐š๐šŽ๐š›๐š–๐šŠ๐š— ๐šž๐š’๐š ๐Ÿธ๐Ÿถ๐Ÿท๐Ÿพ.

- - - - - - -

Auteur: Derk Jordaan

๐‡๐ž๐ญ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ ๐ซ๐š๐ฆ๐ฆ๐š๐›๐จ๐ž๐ค๐ฃ๐ž ๐ฏ๐š๐ง '๐‡๐ž๐ญ ๐Ÿ๐ž๐ž๐ฌ๐ญ ๐ญ๐ž ๐ ๐ž๐ฏ๐ž๐ง ๐๐จ๐จ๐ซ ๐๐ž๐ง ๐ก๐ž๐ž๐ซ ๐†.๐‰. ๐ฏ๐š๐ง ๐‡๐ž๐ž๐ค ๐š๐š๐ง ๐ณ๐ข๐ฃ๐ง๐ž ๐š๐ซ๐›๐ž๐ข๐๐ž๐ซ๐ฌ ๐จ๐ฉ ๐ก๐ž๐ญ ๐•๐จ๐ฅ๐ค๐ฌ๐ฉ๐š๐ซ๐ค ๐ญ๐ž ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž...
27/07/2026

๐‡๐ž๐ญ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ ๐ซ๐š๐ฆ๐ฆ๐š๐›๐จ๐ž๐ค๐ฃ๐ž ๐ฏ๐š๐ง '๐‡๐ž๐ญ ๐Ÿ๐ž๐ž๐ฌ๐ญ ๐ญ๐ž ๐ ๐ž๐ฏ๐ž๐ง ๐๐จ๐จ๐ซ ๐๐ž๐ง ๐ก๐ž๐ž๐ซ ๐†.๐‰. ๐ฏ๐š๐ง ๐‡๐ž๐ž๐ค ๐š๐š๐ง ๐ณ๐ข๐ฃ๐ง๐ž ๐š๐ซ๐›๐ž๐ข๐๐ž๐ซ๐ฌ ๐จ๐ฉ ๐ก๐ž๐ญ ๐•๐จ๐ฅ๐ค๐ฌ๐ฉ๐š๐ซ๐ค ๐ญ๐ž ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž ๐จ๐ฉ ๐Ÿ๐Ÿ’ ๐ฃ๐ฎ๐ฅ๐ข ๐Ÿ๐Ÿ–๐Ÿ–๐Ÿ–'
- - - - - -

๐™๐จ๐š๐ฅ๐ฌ ๐ฎ ๐ฐ๐ž๐ฅ๐ฅ๐ข๐œ๐ก๐ญ ๐ข๐ฌ ๐จ๐ฉ๐ ๐ž๐ฏ๐š๐ฅ๐ฅ๐ž๐ง, ๐ฏ๐ž๐ซ๐ฌ๐œ๐ก๐ข๐ฃ๐ง๐ž๐ง ๐ž๐ซ ๐๐ž ๐ฅ๐š๐š๐ญ๐ฌ๐ญ๐ž ๐ญ๐ข๐ฃ๐ ๐ฆ๐ข๐ง๐๐ž๐ซ ๐ฏ๐š๐š๐ค ๐š๐ซ๐ญ๐ข๐ค๐ž๐ฅ๐ž๐ง ๐จ๐ฉ ๐๐ž๐ณ๐ž ๐…๐š๐œ๐ž๐›๐จ๐จ๐ค๐ฉ๐š๐ ๐ข๐ง๐š. ๐ƒ๐ž ๐š๐Ÿ๐ง๐š๐ฆ๐ž ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐š๐š๐ง๐ญ๐š๐ฅ ๐›๐ž๐ซ๐ข๐œ๐ก๐ญ๐ž๐ง ๐ก๐ž๐ž๐Ÿ๐ญ ๐ž๐ž๐ง ๐ ๐จ๐ž๐๐ž ๐ซ๐ž๐๐ž๐ง: ๐š๐œ๐ก๐ญ๐ž๐ซ ๐๐ž ๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐ซ๐ฆ๐ž๐ง ๐ฐ๐จ๐ซ๐๐ญ ๐ก๐š๐ซ๐ ๐ ๐ž๐ฐ๐ž๐ซ๐ค๐ญ ๐š๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐›๐ž๐ฌ๐œ๐ก๐ซ๐ข๐ฃ๐ฏ๐ž๐ง ๐ž๐ง ๐๐ข๐ ๐ข๐ญ๐š๐ฅ๐ข๐ฌ๐ž๐ซ๐ž๐ง ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐š๐ซ๐œ๐ก๐ข๐ž๐Ÿ๐ฆ๐š๐ญ๐ž๐ซ๐ข๐š๐š๐ฅ. ๐ˆ๐ง๐ฆ๐ข๐๐๐ž๐ฅ๐ฌ ๐ณ๐ข๐ฃ๐ง ๐Ÿ•.๐Ÿ“๐ŸŽ๐Ÿ ๐š๐ซ๐œ๐ก๐ข๐ž๐Ÿ๐›๐ž๐ฌ๐œ๐ก๐ซ๐ข๐ฃ๐ฏ๐ข๐ง๐ ๐ž๐ง ๐ ๐ž๐ฆ๐š๐š๐ค๐ญ, ๐ฐ๐š๐š๐ซ๐ฏ๐š๐ง ๐ž๐ซ ๐จ๐ง๐ ๐ž๐ฏ๐ž๐ž๐ซ ๐Ÿ’.๐Ÿ’๐ŸŽ๐ŸŽ ๐ฏ๐š๐ง๐ฎ๐ข๐ญ ๐ก๐ฎ๐ข๐ฌ ๐ค๐ฎ๐ง๐ง๐ž๐ง ๐ฐ๐จ๐ซ๐๐ž๐ง ๐ ๐ž๐ซ๐š๐š๐๐ฉ๐ฅ๐ž๐ž๐ ๐.

Een van de recente vondsten delen wij graag via dit kanaal, temeer omdat wij eerder, op 6 september 2025, op deze Facebookpagina al aandacht aan dit onderwerp hebben besteed in het artikel '๐™ท๐šŽ๐š ๐š๐šŽ๐šŽ๐šœ๐š ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐š๐š’๐š๐š๐šŽ๐š› ๐š…๐šŠ๐š— ๐™ท๐šŽ๐šŽ๐š” ๐šŽ๐š— ๐š๐šŽ ๐š–๐šŠ๐š๐š’๐šŽ ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐šŽ๐šŽ๐š— ๐š•๐šž๐šŒ๐š‘๐š๐š‹๐šŠ๐š•๐š•๐š˜๐š—โ€™. Naar aanleiding van de benoeming van Gerrit Jan van Heek (1837โ€“1915) tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw werd zijn personeel op zaterdag 14 juli 1888 getrakteerd op een groot feest in het Volkspark te Enschede. Onlangs dook tijdens het beschrijven van het familiearchief Jannink een programmaboekje van dit feest op!

In het boekje worden tientallen commissieleden genoemd, onder wie medewerkers van de verschillende fabrieken van Van Heek & Co., leden van het kantoorpersoneel en enkele โ€˜balletmeestersโ€™, die verantwoordelijk waren voor de organisatie van het bal. Dit maakt het document voor familieonderzoek รฉn breed publiek interessant. Uit het document blijkt o.a. dat de commissies herkenbaar waren aan strikjes in verschillende kleuren. Daarnaast vermeldt het programma de verschillende dansen die werden uitgevoerd en de soorten vuurwerk die bij deze gelegenheid werden afgestoken.

U kunt het programmaboekje via de onderstaande link bekijken. In de online inventaris kunt u bovendien op naam zoeken. Wellicht komt u daarbij nog meer interessante documenten tegen. Via โ€˜Archiefoverzichtโ€™ kunt u de opbouw en inhoud van de verschillende archieven bekijken.

Ook de komende tijd zal de online inventaris verder worden uitgebreid.

Wij wensen u veel lees- en onderzoeksplezier!

https://zoeken.archieftwentsetextielfamilies.nl/detail.php?id=19725&nav_id=9-1&index=0

'๐‡๐ž๐ญ ๐๐จ๐ญ, ๐๐ž ๐๐จ๐ญ๐ฌ๐ฐ๐ž๐ข๐๐ž ๐ž๐ง ๐๐ž ๐จ๐จ๐ซ๐ฌ๐ฉ๐ซ๐จ๐ง๐  ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐ฏ๐จ๐ž๐ญ๐›๐š๐ฅ ๐ข๐ง ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž'- - - - - - - - - - - - โ€œ๐™‰๐™– ๐™๐™š๐™ฉ ๐˜ผ๐™ข๐™š๐™ก๐™ž๐™ฃ๐™  ๐™๐™š๐™—๐™—๐™š๐™ฃ ๐™ฌ๐™š ๐™ฃ๐™ค๐™œ...
12/05/2026

'๐‡๐ž๐ญ ๐๐จ๐ญ, ๐๐ž ๐๐จ๐ญ๐ฌ๐ฐ๐ž๐ข๐๐ž ๐ž๐ง ๐๐ž ๐จ๐จ๐ซ๐ฌ๐ฉ๐ซ๐จ๐ง๐  ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐ฏ๐จ๐ž๐ญ๐›๐š๐ฅ ๐ข๐ง ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž'
- - - - - - - - - - - -
โ€œ๐™‰๐™– ๐™๐™š๐™ฉ ๐˜ผ๐™ข๐™š๐™ก๐™ž๐™ฃ๐™  ๐™๐™š๐™—๐™—๐™š๐™ฃ ๐™ฌ๐™š ๐™ฃ๐™ค๐™œ ๐™œ๐™š๐™จ๐™ฅ๐™š๐™š๐™ก๐™™ ๐™ž๐™ฃ ๐™™๐™š ๐™ฏ๐™ค๐™œ๐™š๐™ฃ๐™–๐™–๐™ข๐™™๐™š ๐™‹๐™ค๐™ฉ๐™จ๐™ฌ๐™š๐™ž๐™™๐™š ๐™—๐™ž๐™Ÿ ๐™๐™š๐™ฉ ๐™—๐™ช๐™ž๐™ฉ๐™š๐™ฃ๐™œ๐™ค๐™š๐™™ ๐™ƒ๐™š๐™ฉ ๐™‹๐™ค๐™ฉ ๐™š๐™ฃ ๐™™๐™–๐™–๐™ง๐™ฃ๐™– ๐™ค๐™ฅ ๐™š๐™š๐™ฃ ๐™™๐™š๐™ง ๐™œ๐™ง๐™–๐™จ๐™ฅ๐™š๐™ง๐™ ๐™š๐™ฃ ๐™ซ๐™–๐™ฃ ๐™๐™š๐™ฉ ๐™‘๐™ค๐™ก๐™ ๐™จ๐™ฅ๐™–๐™ง๐™ , ๐™™๐™–๐™ฉ ๐™ค๐™ค๐™  ๐™ซ๐™ค๐™ค๐™ง ๐™ค๐™š๐™›๐™š๐™ฃ๐™ž๐™ฃ๐™œ ๐™™๐™š๐™ง ๐™จ๐™˜๐™๐™ช๐™ฉ๐™ฉ๐™š๐™ง๐™ž๐™Ÿ ๐™ฌ๐™š๐™ง๐™™ ๐™œ๐™š๐™—๐™ง๐™ช๐™ž๐™ ๐™ฉ.โ€

๐ƒ๐ข๐ญ ๐ฌ๐œ๐ก๐ซ๐ž๐ž๐Ÿ ๐๐ž ๐›๐ž๐ค๐ž๐ง๐๐ž ๐“๐ฐ๐ž๐ง๐ญ๐ฌ๐ž ๐ก๐ข๐ฌ๐ญ๐จ๐ซ๐ข๐œ๐ฎ๐ฌ ๐ž๐ง ๐ฏ๐จ๐ž๐ญ๐›๐š๐ฅ๐ฅ๐ž๐ซ ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐ž๐ž๐ซ๐ฌ๐ญ๐ž ๐ฎ๐ฎ๐ซ ๐‰.๐‰. ๐ฏ๐š๐ง ๐ƒ๐ž๐ข๐ง๐ฌ๐ž ๐ข๐ง ๐Ÿ๐Ÿ—๐Ÿ‘๐Ÿ“ ๐ข๐ง ๐๐ž ๐ฃ๐ฎ๐›๐ข๐ฅ๐ž๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ข๐ญ๐ ๐š๐ฏ๐ž ๐ฏ๐š๐ง ๐ฏ๐จ๐ž๐ญ๐›๐š๐ฅ๐ฏ๐ž๐ซ๐ž๐ง๐ข๐ ๐ข๐ง๐  ๐๐ซ๐ข๐ง๐ฌ๐ž๐ฌ ๐–๐ข๐ฅ๐ก๐ž๐ฅ๐ฆ๐ข๐ง๐š ๐จ๐ฏ๐ž๐ซ ๐๐ž ๐›๐ž๐ ๐ข๐ง๐ฃ๐š๐ซ๐ž๐ง ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐ฏ๐จ๐ž๐ญ๐›๐š๐ฅ ๐ข๐ง ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž. ๐•๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐€๐ฆ๐ž๐ฅ๐ข๐ง๐ค ๐ž๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐•๐จ๐ฅ๐ค๐ฌ๐ฉ๐š๐ซ๐ค ๐ข๐ฌ ๐›๐ž๐ค๐ž๐ง๐ ๐ฐ๐š๐š๐ซ ๐๐ž๐ณ๐ž ๐ฌ๐ฉ๐ž๐ž๐ฅ๐ฉ๐ฅ๐ž๐ค๐ค๐ž๐ง ๐ณ๐ข๐œ๐ก ๐›๐ž๐ฏ๐จ๐ง๐๐ž๐ง ๐ž๐ง ๐ฐ๐š๐š๐ซ๐จ๐ฆ ๐๐š๐š๐ซ ๐๐ž ๐ž๐ž๐ซ๐ฌ๐ญ๐ž ๐ฌ๐œ๐ก๐ซ๐ž๐๐ž๐ง ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐ž๐ญ ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž๐ฌ๐ž ๐ฏ๐จ๐ž๐ญ๐›๐š๐ฅ ๐ฐ๐ž๐ซ๐๐ž๐ง ๐ ๐ž๐ณ๐ž๐ญ.

๐Ž๐ฏ๐ž๐ซ ๐๐ž ๐›๐ฎ๐ข๐ญ๐ž๐ง๐ฉ๐ฅ๐š๐š๐ญ๐ฌ ๐‡๐ž๐ญ ๐๐จ๐ญ ๐ž๐ง ๐๐ž ๐๐จ๐ญ๐ฌ๐ฐ๐ž๐ข๐๐ž, ๐ ๐ž๐ฅ๐ž๐ ๐ž๐ง ๐ข๐ง ๐๐ž ๐ญ๐จ๐ž๐ง๐ฆ๐š๐ฅ๐ข๐ ๐ž ๐ ๐ž๐ฆ๐ž๐ž๐ง๐ญ๐ž ๐‹๐จ๐ง๐ง๐ž๐ค๐ž๐ซ ๐ฆ๐š๐š๐ซ ๐จ๐ฉ ๐ฅ๐จ๐จ๐ฉ๐š๐Ÿ๐ฌ๐ญ๐š๐ง๐ ๐ฏ๐š๐ง ๐„๐ง๐ฌ๐œ๐ก๐ž๐๐ž, ๐ข๐ฌ ๐ฆ๐ข๐ง๐๐ž๐ซ ๐›๐ž๐ค๐ž๐ง๐. ๐–๐š๐š๐ซ ๐ฅ๐š๐  ๐๐ž ๐ณ๐จ๐ ๐ž๐ก๐ž๐ญ๐ž๐ง ๐๐จ๐ญ๐ฌ๐ฐ๐ž๐ข๐๐ž, ๐ฐ๐š๐š๐ซ๐จ๐ฆ ๐ฐ๐ž๐ซ๐ ๐ฃ๐ฎ๐ข๐ฌ๐ญ ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐๐ž๐ณ๐ž ๐ฅ๐จ๐œ๐š๐ญ๐ข๐ž ๐ ๐ž๐ค๐จ๐ณ๐ž๐ง ๐ž๐ง ๐ฐ๐š๐š๐ซ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐ฐ๐จ๐ซ๐๐ญ ๐๐ž๐ณ๐ž ๐ฉ๐ฅ๐ž๐ค ๐ญ๐ž๐ ๐ž๐ง๐ฐ๐จ๐จ๐ซ๐๐ข๐  ๐ ๐ž๐›๐ซ๐ฎ๐ข๐ค๐ญ?

Bernard van Heek (1863-1923) bracht in 1885 het voetbal vanuit Engeland naar Nederland. De bal rolde voor het eerst over een weide op landgoed Het Amelink. In datzelfde jaar werd ook een officiรซle voetbalclub opgericht: de Enschedesche Football Club (EFC), een van de eerste voetbalverenigingen van Nederland. Kort daarna volgde Football Club Prinses Wilhelmina (PW). In 1888 werd besloten tot een fusie.

In welke periode EFC-Prinses Wilhelmina, zoals de vereniging na de fusie heette, precies gebruikmaakte van de buitenplaats Het Pot en de Potsweide, is niet bekend. Op basis van wedstrijdverslagen uit onder meer De Athleet, Nederlandsche Sport en Tubantia kan in ieder geval worden vastgesteld dat dit tussen 1893 en 1896 het geval was. Gedurende deze periode werden op Het Pot, met publiek en wisselend succes, verschillende wedstrijden gespeeld tegen clubs als Go Ahead Wageningen, Zutphania, Vitesse en het elftal van de Handelsschule Osnabruฬˆck.

Enkele passages uit de wedstrijdverslagen:

โ€œ๐˜›๐˜ฆ ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ณ ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ญ๐˜ง ๐˜ฅ๐˜ณ๐˜ช๐˜ฆ ๐˜ถ๐˜ถ๐˜ณ ๐˜ด๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ท๐˜ฐ๐˜ญ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ง๐˜ต๐˜ข๐˜ญ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ฏ [๐˜—.๐˜ž. ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜œ๐˜ต๐˜ช๐˜ญ๐˜ฆ ๐˜‹๐˜ถ๐˜ญ๐˜ค๐˜ช] ๐˜ฐ๐˜ฑ ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ต ๐˜ด๐˜ค๐˜ฉ๐˜ช๐˜ญ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ข๐˜ค๐˜ฉ๐˜ต๐˜ช๐˜จ ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ต๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ช๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜ข๐˜ฃ๐˜ช๐˜ซ ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ต ๐˜ฃ๐˜ถ๐˜ช๐˜ต๐˜ฆ๐˜ฏ โ€ž๐˜—๐˜ฐ๐˜ต" ๐˜ต๐˜ฆ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฌ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ณ, ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ณ ๐˜ฉ๐˜ฐ๐˜ฆ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ท๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ณ ๐˜ž๐˜ข๐˜ณ๐˜ฏ๐˜ฆ๐˜ณ.โ€ (๐˜‹๐˜ฆ ๐˜ˆ๐˜ต๐˜ฉ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ต, 5 ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ค๐˜ฆ๐˜ฎ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ณ 1894)

โ€œ๐˜ก๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ข๐˜จ ๐˜ซ๐˜ญ. ๐˜ด๐˜ฑ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜Œ๐˜ฏ๐˜ด๐˜ค๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ด๐˜ค๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ต๐˜ฃ๐˜ข๐˜ญ๐˜ญ ๐˜ค๐˜ญ๐˜ถ๐˜ฃ โ€บ๐˜—๐˜ณ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ด๐˜ฆ๐˜ด ๐˜ž๐˜ช๐˜ญ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฎ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ข" ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ณ๐˜ฆ ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ด๐˜ต๐˜ฆ ๐˜ค๐˜ฐ๐˜ฎ๐˜ฑ๐˜ฆ๐˜ต๐˜ช๐˜ต๐˜ช๐˜ฆ ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ต๐˜ค๐˜ฉ ๐˜ฐ๐˜ฑ '๐˜ต ๐˜—๐˜ฐ๐˜ต ๐˜ต๐˜ฆ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ก๐˜ถ๐˜ต๐˜ฑ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ด๐˜ค๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜. ๐˜Š. ยป๐˜ก๐˜ถ๐˜ต๐˜ฑ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ช๐˜ข" ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ธ๐˜ฐ๐˜ฏ ๐˜ฎ๐˜ฆ๐˜ต 10 ๐˜ต๐˜ฆ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ 0 ๐˜จ๐˜ฐ๐˜ข๐˜ญ๐˜ด. ๐˜Œ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ต๐˜ข๐˜ญ๐˜ณ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฌ ๐˜ฑ๐˜ถ๐˜ฃ๐˜ญ๐˜ช๐˜ฆ๐˜ฌ ๐˜ธ๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ธ๐˜ฆ๐˜ฅ๐˜ด๐˜ต๐˜ณ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฅ ๐˜ฃ๐˜ช๐˜ซ.โ€
(๐˜›๐˜ถ๐˜ฃ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ต๐˜ช๐˜ข, 6 ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ฎ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ณ 1895)

โ€œ๐˜‹๐˜ฆ ๐˜ท๐˜ฐ๐˜ญ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ง๐˜ต๐˜ข๐˜ญ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ฏ [๐˜—.๐˜ž. ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜๐˜ช๐˜ต๐˜ฆ๐˜ด๐˜ด๐˜ฆ] ๐˜ด๐˜ต๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ป๐˜ช๐˜ค๐˜ฉ ๐˜ฑ๐˜ญ. ๐˜ฎ. 12 ๐˜ถ๐˜ถ๐˜ณ ๐˜ฐ๐˜ฑ, ๐˜ฐ๐˜ฑ '๐˜ต ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฅ ๐˜ช๐˜ฏ ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ต ๐˜—๐˜ฐ๐˜ต ๐˜ฃ๐˜ช๐˜ซ ๐˜Œ๐˜ฏ๐˜ด๐˜ค๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ฅ๐˜ฆ. [โ€ฆ] ๐˜๐˜ฆ๐˜ต ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฅ ๐˜ธ๐˜ข๐˜ด ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ณ๐˜ฅ ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ท๐˜ณ๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ต๐˜ข๐˜ฎ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฌ ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฆ๐˜ง๐˜ฆ๐˜ฏ, ๐˜ป๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ต ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ด๐˜ฑ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ด ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ข๐˜ญ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฌ ๐˜ท๐˜ช๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ป๐˜ช๐˜ค๐˜ฉ ๐˜ฏ๐˜ถ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ง๐˜ญ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ฌ ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ป๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ฏ.โ€
(๐˜•๐˜ฆ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ด๐˜ค๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜š๐˜ฑ๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ต, 5 ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ค๐˜ฆ๐˜ฎ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ณ 1896)

Het Pot besloeg in die tijd ongeveer 18 hectare. Volgens de topografische kaart (Bonnekaart) van circa 1900 bestond het westelijke deel van het buitengoed uit relatief hooggelegen bouwland, met ten zuiden van de huidige Potsweg weiden die grensden aan de Roombeek. Het oostelijke deel bestond uit weiden aan weerszijden van de Oldenzaalsestraat.

Op de overgang tussen het oostelijke en westelijke deel lagen de villa met tuin, een boomgaard, een moestuin, een boerderij en diverse bospercelen. Zie ook de bijgevoegde uitsnede, waarop de begrenzing van Het Pot op basis van kadastraal onderzoek in rood is aangegeven.

Alle percelen die op de topografische kaart als weide zijn aangeduid, zouden in principe qua afmetingen geschikt zijn geweest als voetbalveld. Van Deinse noemt echter specifiek de Potsweide. Deze naam is, voor zover bekend, niet terug te vinden op historische kaarten. Ook in archieven duikt de naam nauwelijks op. Een verkoopadvertentie in de Tubantia uit 1925 biedt echter meer duidelijkheid:

โ€œ(โ€ฆ) ๐š๐šŽ ๐š‹๐š’๐š“๐šฃ๐š˜๐š—๐š๐šŽ๐š› ๐š–๐š˜๐š˜๐š’๐šŽ, ๐š๐š›๐š˜๐š˜๐š๐šŽ ๐š†๐™ด๐™ธ๐™ณ๐™ด ๐š๐šŽ๐š—๐šŠ๐šŠ๐š–๐š "๐™ฟ๐™พ๐šƒ๐š‚๐š†๐™ด๐™ธ๐™ณ๐™ด", ๐š๐šŽ๐š•๐šŽ๐š๐šŽ๐š— ๐š˜๐š™ ๐šŽ๐šŽ๐š— ๐š๐šŽ๐š› ๐š–๐š˜๐š˜๐š’๐šœ๐š๐šŽ ๐š™๐šž๐š—๐š๐šŽ๐š— ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐š๐šŽ ๐™พ๐š•๐š๐šŽ๐š—๐šฃ๐šŠ๐šŠ๐š•๐šœ๐šŒ๐š‘๐šŽ๐šœ๐š๐š›๐šŠ๐šŠ๐š ๐š๐šŽ๐š๐šŽ๐š—๐š˜๐šŸ๐šŽ๐š› ๐š‘๐šŽ๐š ๐š‹๐šž๐š’๐š๐šŽ๐š—๐š๐š˜๐šŽ๐š โ€ž๐™ท๐™ด๐šƒ ๐™ฟ๐™พ๐šƒ" ๐š—๐šŠ๐š‹๐š’๐š“ ๐š๐šŽ ๐š๐š›๐šŽ๐š—๐šœ ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐™ด๐š—๐šœ๐šŒ๐š‘๐šŽ๐š๐šŽ ๐š˜๐š—๐š๐šŽ๐š› ๐™ป๐š˜๐š—๐š—๐šŽ๐š”๐šŽ๐š›, ๐š๐š˜๐š๐šŠ๐šŠ๐š• ๐š๐š›๐š˜๐š˜๐š ๐Ÿน.๐Ÿฝ๐Ÿบ.๐Ÿฝ๐Ÿถ ๐™ท.๐™ฐ., ๐š๐š’๐šŽ ๐š๐šŽ๐šŸ๐šŽ๐š’๐š•๐š ๐šฃ๐šŠ๐š• ๐š ๐š˜๐š›๐š๐šŽ๐š— ๐š’๐š— ๐Ÿธ๐Ÿธ ๐š™๐šŽ๐š›๐šŒ๐šŽ๐šŽ๐š•๐šŽ๐š— ๐šŠ๐š•๐šœ ๐š”๐šŽ๐š—๐š‹๐šŠ๐šŠ๐š› ๐š˜๐š™ ๐š‘๐šŽ๐š ๐š๐šŽ๐š›๐š›๐šŽ๐š’๐š— ๐šŠ๐šŠ๐š—๐š๐šŽ๐š๐šŽ๐šŸ๐šŽ๐š—. ๐™ณ๐šŽ ๐š ๐šŽ๐š’๐š๐šŽ ๐š’๐šœ ๐š๐š˜๐š˜๐š› ๐šฃ๐š’๐š“๐š— ๐š๐š›๐š˜๐š˜๐š๐šŽ ๐š˜๐š™๐š™๐šŽ๐š›๐šŸ๐š•๐šŠ๐š”๐š๐šŽ ๐šŽ๐š— ๐š๐šž๐š—๐šœ๐š๐š๐šŽ ๐š•๐š’๐š๐š๐š’๐š—๐š ๐š–๐šŽ๐š๐šŽ ๐šŠ๐šŠ๐š— ๐š๐šŽ๐š— ๐š๐š›๐š˜๐š˜๐š๐šŽ๐š— ๐šŸ๐šŽ๐š›๐š”๐šŽ๐šŽ๐š›๐šœ๐š ๐šŽ๐š ๐šŽ๐š— ๐š–๐š˜๐š˜๐š’๐šŽ ๐šž๐š’๐š๐šฃ๐š’๐šŒ๐š‘๐š๐šŽ๐š— ๐š‹๐š’๐š“ ๐šž๐š’๐š๐š—๐šŽ๐š–๐šŽ๐š—๐š๐š‘๐šŽ๐š’๐š ๐š๐šŽ๐šœ๐šŒ๐š‘๐š’๐š”๐š ๐š๐š˜๐š ๐š‘๐šŽ๐š ๐šœ๐š๐š’๐šŒ๐š‘๐š๐šŽ๐š— ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐šŽ๐šŽ๐š— ๐š‹๐šž๐š’๐š๐šŽ๐š—๐šŸ๐šŽ๐š›๐š‹๐š•๐š’๐š“๐š, ๐š‘๐šŽ๐š ๐š‹๐š˜๐šž๐š ๐šŽ๐š— ๐šŸ๐šŠ๐š— ๐šŸ๐š’๐š•๐š•๐šŠ'๐šœ, ๐š‹๐šŽ๐š—๐šŽ๐šŸ๐šŽ๐š—๐šœ ๐š‘๐šŽ๐šŽ๐š›๐šŽ๐š—๐š‘๐šž๐š’๐šฃ๐šŽ๐š— ๐šŽ๐š—๐šฃ., ๐šŠ๐š•๐šœ๐š–๐šŽ๐š๐šŽ ๐šŸ๐š˜๐š˜๐š› ๐šŽ๐šŽ๐š— ๐š๐š›๐š˜๐š˜๐š ๐š ๐š˜๐š—๐š’๐š—๐š๐šŒ๐š˜๐š–๐š™๐š•๐šŽ๐šก ๐šŠ๐š•๐šœ ๐šŠ๐š—๐š๐šŽ๐š›๐šœ๐šฃ๐š’๐š—๐šœ.โ€

Op basis van kadastrale gegevens blijkt dat het gaat om de percelen van Het Pot aan de oostzijde van de Oldenzaalsestraat. Met een oppervlakte van bijna vier hectare, gelegen langs de doorgaande weg en op enige afstand van de villa, vormden deze percelen een zeer geschikte locatie voor voetbalwedstrijden met publiek. Daarmee is het, in combinatie met de verkoopadvertentie, aannemelijk dat de wedstrijden in de genoemde periode in dit deel van Het Pot plaatsvonden.

De in de advertentie voorgestelde bebouwing kwam er echter niet. Het terrein bleef onbebouwd en in gebruik als weiland en werd uiteindelijk onderdeel van sportpark Schreurserve. Hier biedt de voormalige Potsweide tegenwoordig ruimte aan twee voetbalvelden. Daarmee blijft deze historische plek uit de beginjaren van het voetbal in Twente behouden voor nieuwe sportieve prestaties.

Dan blijft, naast de gunstige ligging, de vraag waarom juist voor Het Pot werd gekozen.

Hierbij speelden naar alle waarschijnlijkheid vooral familiebanden een rol. Eigenares van de buitenplaats in deze periode was namelijk Mienken Stroink-van Heek (1822-1902). Zij was de tante van voetbalpionier Bernard van Heek. Ook was zij de grootmoeder van de PW-spelers uit die tijd Ru van Rossum (1875-1938) en Herbert Stroink (1880-1965). Een van de topspelers, Gijs Jannink (1876-1936), zou niet veel later trouwen met haar kleindochter Minie ter Kuile (1876-1959).

Dat zij haar jonge familieleden graag iets gunde, blijkt wel uit wat haar nicht Mietje Jannink-Ledeboer (1850-1930) bij het overlijden van Mienken in haar gedenkboek optekende:

โ€œ๐˜›๐˜ข๐˜ฏ๐˜ต๐˜ฆ ๐˜”๐˜ช๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ฌ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฐ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ฏ. ๐˜ก๐˜ฆ ๐˜ธ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฅ ๐˜ฅ๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ณ ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ณ๐˜ฆ ๐˜ฌ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฏ, ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ข๐˜ณ ๐˜ท๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ข๐˜ญ ๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ฌ ๐˜ฅ๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ณ ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ณ๐˜ฆ ๐˜ฏ๐˜ฆ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜ช๐˜ค๐˜ฉ๐˜ต๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฐ๐˜ฑ๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ค๐˜ฉ๐˜ต ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ต๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ถ๐˜ณ๐˜ฅ. ๐˜ก๐˜ฆ ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ง๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ฐ๐˜ฎ ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ฆ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ต๐˜ฆ ๐˜ฅ๐˜ฐ๐˜ฆ๐˜ฏ. ๐˜ก๐˜ฆ ๐˜ธ๐˜ข๐˜ด ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ช๐˜ต ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ถ๐˜ฌ๐˜ฌ๐˜ช๐˜จ๐˜ฆ๐˜ณ ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฅ๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ณ ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฌ๐˜ณ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ท๐˜ณ๐˜ฐ๐˜ญ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฌ๐˜ฆ, ๐˜ฐ๐˜ฑ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ธ๐˜ฆ๐˜ฌ๐˜ต๐˜ฆ ๐˜ซ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ถ๐˜ช. ๐˜ก๐˜ฆ ๐˜ธ๐˜ข๐˜ด ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฆ๐˜ท๐˜ญ๐˜ถ๐˜จ๐˜ต ๐˜ท๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ณ ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ญ๐˜ช๐˜ฆ๐˜ง๐˜ฅ๐˜ฆ๐˜ฏ.โ€

- - - - - - - - - -

โ€“ De beginjaren (1885-1900) van het voetbal in Twente worden ook uitvoerig beschreven in het in 2025 verschenen boek Textielvoetbal, de vlegeljaren van Jan Luitzen en Wim Zonneveld. Voor dit zeer informatieve boek hebben de auteurs onder meer gebruikgemaakt van documenten uit het ATT.
โ€“ De Potsweide werd in 1925 voor f. 47.300 verkocht aan H. Breunis. Waarschijnlijk is dit Hermannus Breunis (1871โ€“1933), destijds eigenaar van een botelarij aan de Borneostraat in Enschede. Hij leverde onder andere het bronwater Drachen-Quelle. Mogelijk wilde hij het gebied gebruiken voor de winning van eigen bronwater, waarvoor het terrein zeer geschikt bleek. Onder meer bierbrouwer Grolsch zou later in de omgeving van de huidige sportvelden water winnen.
โ€“ In het gedenkboek van M.G. Jannink-Ledeboer (1850-1930) noteerde zij herinneringen aan bijzondere gebeurtenissen. Zij ontving dit boek in 1888 als verjaardagsgeschenk van haar broer A. Ledeboer. Het boek is in het ATT digitaal opgenomen in het Register van Familie-erfstukken (toegangsnummer 34, inventarisnummer 19).

๐๐ซ๐จ๐ง๐ง๐ž๐ง:
โ€“ Gedenkboek M.G. Jannink-Ledeboer (1850-1930) (Archief Twentse Textielfamilies, Enschede; toegangsnummer 34, inventarisnummer 19)
โ€“ Topotijdreis.nl
โ€“ Krantendatabase Delpher (Tubantia, Nederlandsche Sport en Athleet)
โ€“ Jan Luitzen en Wim Zonneveld, 'Textielvoetbal: E.F.C. Prinses Wilhelmina. De vlegeljaren 1885-1900', 2025
โ€“ 'Enschedesche Football-, cricket en hockey-club Prinses Wilhelmina, Jubileumboek uitgegeven ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan, 1885-1935', 1935
โ€“ Archiefviewer (met dank aan Derk Jordaan)

๐€๐ฎ๐ญ๐ž๐ฎ๐ซ: ๐Œ๐š๐ซ๐ญ๐ข๐ฃ๐ง ๐†๐ž๐ซ๐ซ๐ข๐ญ๐ฌ๐ž๐ง

Adres

Zonnebeekweg 114
Enschede
7546RH

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Archief Twentse Textielfamilies nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact De Organisatie

Stuur een bericht naar Archief Twentse Textielfamilies:

Snelkoppelingen

Delen