18/07/2026
Van ervaring naar verandering: samen leren over armoede
Gisteren heb ik met Jacqueline van den Bergh vanuit Huis van Actief Burgerschap Dordrecht tijdens Centrum van actief burgerschap in Doorn een bijzondere workshop gegeven over . De groep bestond uit een mooie mix van ambtenaren, professionals en actieve bewoners. Juist die diversiteit maakte de gesprekken waardevol.
We begonnen niet met cijfers, beleid of regels, maar met een persoonlijke vraag:
"Welke ervaring met armoede of financiële onzekerheid heeft jou geraakt, en wat deed dat met je?"
Dat zorgde direct voor openheid. Er werden persoonlijke verhalen gedeeld over schaamte, afhankelijkheid, stress en onmacht, maar ook over veerkracht, solidariteit en hoop. Niet de functie, maar de mens stond centraal.
Vanuit die ervaringen gingen we, geïnspireerd door het gedachtegoed van Paulo Freire, samen op onderzoek uit. Met echte praktijkcasussen keken we niet alleen naar wat mensen meemaken in hun leefwereld, maar ook naar de systeemwereld die daar vaak onbedoeld dwars doorheen loopt.
Samen brachten we in kaart welke regels en structuren mensen belemmeren. We kwamen steeds weer uit bij dezelfde onderliggende oorzaken: ongelijkheid, bestaanszekerheid, de wooncrisis, het stapelen van regelingen, ingewikkelde procedures en uitsluiting.
De vraag veranderde daardoor van: "Hoe helpen we deze inwoner?"
naar:
"Wat moeten wij veranderen, zodat inwoners minder obstakels tegenkomen?"
Het mooiste moment van de workshop was misschien wel de gezamenlijke actie die ontstond. De deelnemers kwamen met een concreet voorstel om het loketlabyrint toegankelijker te maken. Niet langer verschillende afdelingen die ieder vanuit hun eigen regeling werken, maar samen naar de situatie van een inwoner kijken en gezamenlijk tot één passende oplossing komen.
De sleutelwoorden van de middag waren helder: eenvoudige communicatie, direct contact, vertrouwen en samenwerken vanuit de mens in plaats van vanuit de regeling.
Dat is voor mij de kracht van ervaringsleren. Niet alleen praten over armoede, maar samen ontdekken wat er moet veranderen. Niet het individu aanpassen aan het systeem, maar het systeem beter laten aansluiten op de leefwereld van mensen.
Dank aan alle deelnemers voor hun openheid, nieuwsgierigheid en bereidheid om samen te leren. Zo bouwen we stap voor stap aan een samenleving waarin gemeenschapskracht, vertrouwen en bestaanszekerheid centraal staan.
In een wereld vol tegenstellingen zoeken wij verbondenheid. Dat was voelbaar tijdens deze workshop. En dat geeft vertrouwen voor de toekomst.
