24/05/2026
๐๐๐ฅ๐๐ฉ๐๐๐ฃ ๐๐๐๐๐ง๐๐ฉ ๐๐๐๐๐๐๐จ ๐๐ค๐๐๐๐ข๐, ๐ข๐๐ง๐๐ฉ๐๐๐ข๐ ๐จ๐ฅ๐๐ก ๐ซ๐๐ฃ ๐๐ ๐๐ง๐๐๐จ๐ ๐ผ๐๐ข๐๐ง๐๐ก๐๐ฉ๐๐๐ฉ
Tijdens Keningsdei 2026 bracht koning Willem-Alexander een bezoek aan Dokkum. De admiraliteits- en vestingstad kende rond 1600 een bruisend maritiem leven. Minder bekend, maar minstens zo intrigerend, is de rol van de Dokkumer kapitein Tiaerdt Tiebbes Hobbema, die in deze periode een sleutelpositie innam binnen de Friese marine en militaire organisatie. Hij correspondeerde zelfs met stadhouder Willem Lodewijk, โรบs Heitโ.
Tiaerdt Tiebbes Hobbema, geboren rond 1550, was een ervaren zeeofficier tijdens de Opstand tegen Spanje. Al in 1583 benoemden de Friese Staten hem tot kapitein op een oorlogsschip. In Dokkum kocht hij in 1589 het oude raadhuis.Daarmee stond Hobbema letterlijk en figuurlijk centraal in het maritieme bolwerk Dokkum.
Vanaf de oprichting van de Friese Admiraliteit in 1596 speelde Hobbema een prominente rol. In het bewaard gebleven resolutieboek van 1599 komt zijn naam tientallen keren voor. Hij voerde expedities uit, onder meer met het schip De Blaue Clocke, en hield zich bezig met het begeleiden van koopvaardij en het handhaven van blokkades. Zo kreeg hij in 1599 opdracht om schepen veilig naar de Weser en de Eems te escorteren, en om bij Bomsterzijl te verhinderen dat graan naar vijandelijk gebied werd vervoerd.
Zijn nauwe band met het bestuur blijkt ook uit correspondentie met de Friese stadhouder Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg. In een brief uit 1594 rapporteert Hobbema over een konvooireis en vraagt hij om verdere instructies en formele monstering door de Staten-Generaal. Dit toont hem als daadkrachtig praktijkman en een schakel tussen het lokale en centrale gezag.
Hoewel veel archieven van de Admiraliteit verloren gingen door twee branden, geven bewaard gebleven notulen- en resolutieboeken, DTB en notariรซle archieven bij Tresoar en het Nationaal Archief (Den Haag) een duidelijk beeld van zijn activiteiten. Daaruit komt Hobbema naar voren als een doortastende kapitein die betrokken was bij zowel militaire operaties als de logistieke organisatie.
Hij woonde in Dokkum, pachtte land dat eerder tot de abdij behoorde, en bezat daarnaast een huis in Leeuwarden. Bij zijn overlijden in januari 1605 wordt hij vermeld als hopman onder het Friese regimentโeen bevestiging van zijn status binnen zowel de zee- als landmacht.
Mogelijk heeft hij ook familiebanden met de bekende landschapschilder Meindert Hobbema, die rechtstreeks afstamt van de uit Oudwoude afkomstige Tiebbe Buwes Hobbema, geboren rond 1548. In het nabijgelegen Ee lag ook het familiebezit Hobbema sathe.
Door zijn inzet, ondernemerschap en directe lijnen met het bestuur stond Tiaerdt Tiebbes Hobbema centraal in de ontwikkeling van Dokkum als admiraliteitsstad. Zijn verhaal belicht niet alleen de maritieme geschiedenis van Friesland, maar ook de mensen die deze geschiedenis vormgaven.
Kijk voor zijn genealogie op ๐https://ap.lc/ufIzc
Auteur: Hans Zijlstra, redacteur en webmaster Historische Vereniging Noordoost-Friesland.
Bij de afbeelding: Verzoekschrift Tjaerd Tjebbes aan Willem Lodewijk 1586.
