13/04/2025
Jongeren onevenredig vaak dakloos: hoe kan dat?
In december 2024 bevestigde de publicatie van de CBS-Monitor Dakloosheid opnieuw een zorgwekkende trend: jongeren verliezen relatief vaker hun dak boven het hoofd dan andere groepen. Regionale cijfers uit 2022 en 2023 laten zien dat vooral 18- tot 27-jarigen oververtegenwoordigd zijn in de statistieken. De stijging onder 18- tot 23-jarigen is zelfs ronduit alarmerend. Maar hoe komt het dat juist zoveel jonge mensen dak- en thuisloos raken?
Uit onderzoek van HHM naar dak- en thuisloosheid in de Achterhoek (januari 2024) blijkt dat financiële problemen, relatieproblemen en psychische klachten de belangrijkste oorzaken zijn. Andere factoren, zoals problematische uitstroom uit de jeugdzorg, familieconflicten en verslaving, spelen ook mee, maar minder vaak.
Bovendien klopt het stereotype beeld van de dakloze — iemand in een versleten slaapzak tussen plastic tasjes en lege blikjes — al lang niet meer. De meeste dak- en thuisloze jongeren slapen bij vrienden of familie op de bank, bivakkeren in een tent, auto, vakantiepark, garage of kraakpand. Ze leven onzichtbaar aan de randen van de samenleving, vaak zonder vaste verblijfplaats, maar niet per se op straat.
Dankzij deelname aan de ETHOS-telling in de Achterhoek was Stichting Jongeren Opvang Doetinchem niet verrast door de cijfers die in 2024 bekend werden: in totaal 423 dak- en thuislozen in de regio, waarvan 276 in Doetinchem. Tel je de 71 minderjarigen mee, dan komt het aantal op 494. Van deze bijna 500 mensen is een kwart jonger dan 27 jaar en ruim een derde vrouw.
De medewerkers van Stichting Jongeren Opvang Doetinchem kennen de verhalen achter deze cijfers maar al te goed. Jongeren die zich melden, dragen vaak een rugzak vol problemen met zich mee. Het kost gemiddeld honderd dagen intensieve begeleiding, doorzettingsvermogen en vertrouwen om samen de eerste stappen naar herstel te zetten. Het wrange is: hoe komt het dat zoveel jongeren onderweg naar zelfstandigheid zoveel obstakels tegenkomen? Die vraag verdient dringend nationaal onderzoek.
Wat in elk geval duidelijk is: het vinden én behouden van een eigen woning is voor jongeren bijzonder lastig. Betaalbare huur- en koopwoningen zijn schaars, en jongeren krijgen voor het eerst in hun leven te maken met tegenslagen en onvoorziene problemen. Als hun sociale netwerk dan niet toereikend of betrouwbaar blijkt, staan ze er plotseling alleen voor.
Achter elke telling, monitor en statistiek gaat een persoonlijk drama schuil. Niemand kiest er vrijwillig voor om de hoofdrol te spelen in dit verhaal. Toch is er hoop: de Gemeente Doetinchem wil tot en met 2030 minimaal 2.470 woningen toevoegen in de regio, zodat er meer passende woonplekken komen voor álle doelgroepen. Een belangrijk en noodzakelijk streven om te zorgen dat jongeren straks niet langer buiten de boot vallen.
