28/07/2026
Vrijmetselarij en vrouwenemancipatie - in Belgiรซ was dat twee keer strijd met de katholieke kerk!
๐๐๐ฎ๐ฏ๐ฒ๐น๐น๐ฒ ๐๐ฎ๐๐๐ถ ๐ฑ๐ฒ ๐๐ฎ๐บ๐ผ๐ป๐ฑ werd op 28 juli 1839 geboren in Parijs, maar groeide op in Brussel, in een gezin dat doordrenkt was van intellectueel en politiek engagement. Haar vader, Giovanni Gatti, was een Italiaanse liberale revolutionair; haar moeder, Zoรฉ de Gamond, een Belgische schrijfster en feministe.
Ze vertrok naar Polen om als gouvernante te werken. Bij haar terugkeer naar Brussel in 1861 richtte ze ๐ต๐ฒ๐ ๐๐ถ๐ท๐ฑ๐๐ฐ๐ต๐ฟ๐ถ๐ณ๐ ๐โร๐ฑ๐๐ฐ๐ฎ๐๐ถ๐ผ๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐น๐ฎ ๐๐ฒ๐บ๐บ๐ฒ op. Haar levensmissie stond toen al vast: meisjes en vrouwen moesten toegang krijgen tot rationeel, seculier en kwalitatief onderwijs, vrij van kerkelijke dogmaโs.
๐๐ป ๐ญ๐ด๐ฒ๐ฐ ๐๐๐ถ๐ฐ๐ต๐๐๐ฒ ๐๐ฒ ๐ฑ๐ฒ ๐ฒ๐ฒ๐ฟ๐๐๐ฒ ๐๐ฒ๐ฐ๐๐น๐ถ๐ฒ๐ฟ๐ฒ ๐บ๐ถ๐ฑ๐ฑ๐ฒ๐น๐ฏ๐ฎ๐ฟ๐ฒ ๐บ๐ฒ๐ถ๐๐ท๐ฒ๐๐๐ฐ๐ต๐ผ๐ผ๐น ๐ถ๐ป ๐๐ฒ๐น๐ด๐ถรซ. Cours dโรducation pour jeunes filles was een mijlpaal in de Belgische geschiedenis. Voor Gatti de Gamond was onderwijs een instrument van bevrijding. Zonder kennis, zonder kritisch denken en zonder economische zelfstandigheid bleef de vrouw onderworpen aan man en kerk.
Hoewel ze lange tijd samenwerkte met progressieve liberalen, sloot ze zich later aan bij de Belgische Werkliedenpartij (BWP).
Gatti de Gamond was steeds nauw verbonden met de vrijmetselarij. Haar onderwijsproject werd gedragen door prominente vrijmetselaars uit Brusselse werkplaatsen zoals Les Amis Philanthropes en Les Vrais Amis de lโUnion et du Progrรจs Rรฉunis. Omdat Belgische loges vrouwen nog weigerden werd Isabelle ๐ถ๐ป ๐ญ๐ต๐ฌ๐ฏ ๐ถ๐ป๐ด๐ฒ๐๐ถ๐ท๐ฑ ๐ถ๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐น๐ผ๐ด๐ฒ ๐๐ถ๐ฑ๐ฒ๐ฟ๐ผ๐ van de Grande Loge Symbolique รcossaise. Haar scholen en feministische netwerken vormden de intellectuele voedingsbodem voor de introductie van Le Droit Humain in Belgiรซ. ๐ฉ๐ฒ๐น๐ฒ ๐๐ฎ๐ป ๐ต๐ฎ๐ฎ๐ฟ ๐ผ๐๐ฑ-๐น๐ฒ๐ฒ๐ฟ๐น๐ถ๐ป๐ด๐ฒ๐ป ๐๐ผ๐๐ฑ๐ฒ๐ป ๐ผ๐ฝ ๐ฎ๐ญ ๐ป๐ผ๐๐ฒ๐บ๐ฏ๐ฒ๐ฟ ๐ญ๐ต๐ฌ๐ฑ ๐ฑ๐ฒ ๐ฒ๐ฒ๐ฟ๐๐๐ฒ ๐๐ฒ๐น๐ด๐ถ๐๐ฐ๐ต๐ฒ ๐ด๐ฒ๐บ๐ฒ๐ป๐ด๐ฑ๐ฒ ๐น๐ผ๐ด๐ฒ ๐ผ๐ฝ๐ฟ๐ถ๐ฐ๐ต๐๐ฒ๐ป.
Ze overleed op 11 oktober 1905 in Ukkel, na een leven dat onafgebroken in het teken stond van emancipatie, onderwijs en sociale rechtvaardigheid. Madeleine Pelletier sprak een maรงonnieke rouwrede aan haar graf, gekleed in schootsvel en grootlint. Isabelle Gatti de Gamond bracht verlichting niet in de beslotenheid van de tempel, maar in de klaslokalen van jonge meisjes. Grootmeester Nationaal Droit Humain