Vereniging Nederlands Cultuurlandschap

16/06/2026

𝗕𝗼𝗲𝗿𝗲𝗻𝗡𝗮𝘁𝘂𝘂𝗿 𝗭𝗼𝗺𝗲𝗿𝘄𝗲𝗸𝗲𝗻: 𝗼𝗻𝘁𝗱𝗲𝗸 𝗱𝗲 𝗲𝗲𝘂𝘄𝗲𝗻𝗼𝘂𝗱𝗲 𝗠𝗮𝗮𝘀𝗵𝗲𝗴𝗴𝗲𝗻 𝗺𝗲𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝘀𝗽𝗲𝗰𝗶𝗮𝗹𝗲 𝗳𝗶𝗲𝘁𝘀𝗿𝗼𝘂𝘁𝗲

Van 17 juni t/m 17 juli vinden de BoerenNatuur Zomerweken plaats. Tijdens deze maand organiseren de agrarische collectieven door heel Nederland leuke activiteiten om bezoekers kennis te laten maken met het mooie boerenlandschap. Het Collectief Deltaplan Landschap (waarvan de VNC medeoprichter is) heeft een speciale fietsroute ontwikkeld om het eeuwenoude Maasheggenlandschap te ontdekken.

De zes kilometer lange fietsroute voert langs bijzondere landschappelijke elementen in het Maasheggengebied. De route begint bij De Schutkooi (Veerweg 3 in Vortum-Mullum) en eindigt bij de boerderij Weistraten in Vierlingsbeek. Onderweg ontdek je verschillende soorten heggen zoals struweelheggen, knip- en scheerheggen en gevlochten heggen die dit unieke landschap vormen en waarin allerlei planten en dieren hun thuis vinden. Ook leer je wat boeren hier doen aan agrarisch natuurbeheer om het landschap te behouden en te versterken. Routeboekjes zijn o.a. verkrijgbaar bij het startpunt De Schutkooi en bij camping De Brembroeken in Vortum-Mullum.

Klik op de link hieronder voor meer informatie en om de route te downloaden.

Het Collectief Deltaplan Landschap heeft een fietsroute ontwikkeld. Deze route gaat dwars door de Maasheggen. Op eigen gelegenheid kunt u door dit gebied fietsen en wandelen. In de bijlage staat de fietsroute die loopt van De Schutkooi in Vortum-Mullem tot aan de boerderij Weistraten in Vierlingsbee...

12/06/2026

Onlangs verscheen in het Vakblad Natuur Bos Landschap een pleidooi om te stoppen met cultuurhistorisch hakhoutbeheer. Het zou te duur zijn en te weinig opleveren voor de biodiversiteit.

In een ingezonden reactie legt VNC-directeur Gertjan Sengers uit waarom dit pleidooi de plank volledig misslaat, en waarom hakhoutbeheer juist cruciaal is voor behoud van onze cultuurhistorisch waardevolle houtwallen en de vele bijzondere soorten die erop voorkomen.

Lees het artikel hier of in de nieuwste editie van het Vakblad.

29/05/2026

𝗚𝗿𝗼𝗼𝘁 𝘀𝘂𝗰𝗰𝗲𝘀 𝗲𝗶𝗸𝗲𝗻𝘇𝗮𝗻𝗱𝗯𝗶𝗷

Nadat vorig jaar de eikenzandbij na jaren afwezigheid weer was teruggekeerd in de gemeente Berg en Dal, is deze uiterst zeldzame bijensoort dit jaar in buitengewoon grote aantallen waargenomen. Onderzoekers van EIS-Kenniscentrum Insecten troffen recent meer dan honderd eikenzandbijen aan in de zogenaamde ‘eikenzandbijwei’, waarmee dit kleine gebiedje van 1,2 hectare opnieuw de grootste Nederlandse (en wellicht Europese) populatie herbergt van deze inheemse bijensoort. Ook de gele wespbij, de parasiet van de eikenzandbij en dus nog zeldzamer, is inmiddels aangetroffen.

Met steun van de provincie Gelderland en het Collectief Rivierenland beheert de VNC de eikenzandbijwei al sinds 2020. Door gericht maaibeheer en het verwijderen van overwoekeraars hebben wij het gebied weer geschikt gemaakt voor de bijzondere inheemse eikenzandbij en allerlei andere zeldzame insecten. Zo werden vorig jaar al 120 soorten bijen waargenomen (één derde van alle bijensoorten in Nederland), waaronder maar liefst 23 Rode Lijstsoorten.

Later dit jaar volgen meer unieke beelden!

11/05/2026

𝗞𝗼𝗺 𝗻𝗮𝗮𝗿 𝗱𝗲 𝗸𝗶𝗰𝗸-𝗼𝗳𝗳 𝗦𝘁𝗲𝗱𝗲𝗻𝗱𝗿𝗶𝗲𝗵𝗼𝗲𝗸 𝟮.𝟬!
𝘓𝘦𝘵 𝘰𝘱: 𝘢𝘢𝘯𝘨𝘦𝘱𝘢𝘴𝘵𝘦 𝘥𝘢𝘵𝘶𝘮

Eind vorig jaar hebben we maar liefst 23 kilometer nieuwe heggen aangelegd in de zuidelijke Stedendriehoek rondom Brummen. Een groot succes dat mogelijk was dankzij een goede samenwerking met de boeren en andere grondeigenaren, gebiedspartners en financiers zoals Vandebron, het ministerie van LVVN en a.s.r.

Nu is het tijd voor de volgende stap. We gaan dit jaar aan de slag om ook de gemeente Voorst een landschappelijke impuls te geven met de grootschalige aanleg van landschapselementen.

Om het project toe te lichten organiseren we op maandag 8 juni een informatieavond in het Dorpshuis Voorst. Hier vertellen we over wat we gaan doen, hoe je kunt aanhaken en wat daarvoor de mogelijkheden voor financiering zijn. We sluiten af met een gezellige borrel.

We hopen dat zoveel mogelijk boeren en andere betrokkenen uit de regio Voorst langskomen, maar iedereen met interesse is welkom, dus kom vooral langs! Kijk voor meer informatie op onze website: https://www.nederlandscultuurlandschap.nl/kick-off-stedendriehoek-2-0/

𝘐𝘯 𝘦𝘦𝘯 𝘦𝘦𝘳𝘥𝘦𝘳𝘦 𝘷𝘦𝘳𝘴𝘪𝘦 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘪𝘵 𝘣𝘦𝘳𝘪𝘤𝘩𝘵 𝘴𝘵𝘰𝘯𝘥 𝘥𝘦 𝘥𝘢𝘵𝘶𝘮 𝘷𝘢𝘯 18 𝘮𝘦𝘪 𝘷𝘦𝘳𝘮𝘦𝘭𝘥, 𝘮𝘢𝘢𝘳 𝘥𝘦 𝘢𝘷𝘰𝘯𝘥 𝘪𝘴 𝘷𝘦𝘳𝘱𝘭𝘢𝘢𝘵𝘴𝘵 𝘯𝘢𝘢𝘳 8 𝘫𝘶𝘯𝘪.

28/04/2026

𝟮.𝟬𝟳𝟬 𝘀𝗼𝗼𝗿𝘁𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝟴𝟱 𝗺𝗲𝘁𝗲𝗿 𝗵𝗲𝗴

Vandaag in de Volkskrant een prachtig artikel van Caspar Janssen. Hij ging op pad met beroemde Engelse heggenonderzoeker Rob Wolton om diens bekendste heg te bezoeken. 'Hedge 2070' ontleent zijn naam aan de 2.070 soorten die voorkomen in de 85 meter lange heg.

Met het juiste beheer kunnen heggen dus een enorme bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Naast de soorten die leven, broeden en schuilen in de heg, bieden heggen ook beschutting voor vee en vormen ze natuurlijke verbindingen voor dieren om zich in te verplaatsen. Bovendien kunnen ze de gevolgen van klimaatverandering vertragen, bijvoorbeeld door het tegenhouden van stofstormen en het vasthouden van koolstof.

Sinds jaar en dag zet de VNC zich met hart en ziel in voor het herstel van heggen en andere karakteristieke landschapselementen in Nederland. En we laten zien dat het kan! Alleen al het afgelopen jaar kwamen er weer tientallen kilometers heggen en andere elementen bij op verschillende plekken in Nederland. Samen met boeren en andere grondeigenaren brengen we het landschap stap voor stap weer tot leven. We herstellen niet alleen wat verloren is gegaan, maar bouwen actief aan een rijker, gevarieerder en aantrekkelijker buitengebied. Zo krijgt het Nederlandse landschap zijn groene karakter weer terug, meter voor meter.

Lees hier het artikel van Caspar Janssen:

De interesse in heggen, extreem belangrijk voor de biodiversiteit, groeit en groeit. Twee jaar lang legde de Engelse ecoloog Robert Wolton alle 2.070 soorten beestjes, planten en insecten vast in één van de heggen rond zijn boerderij in Devon. Nu is er een boek.

20/04/2026

𝗟𝗶𝗺𝗯𝘂𝗿𝗴𝘀𝗲 𝗠𝗮𝗮𝘀𝗵𝗲𝗴𝗴𝗲𝗻 𝗼𝗽 𝘁𝘃

Afgelopen weekend mooie aandacht voor de Limburgse Maasheggen bij de regionale omroep L1. Het programma Natuur en Zo bezocht de Maasheggen zowel aan de Brabantse als aan de Limburgse kant van de Maas. Na het succes van de Brabantse Maasheggen werken we nu ook aan de Limburgse zijde aan grootschalig landschapsherstel.

Door de aanplant van nieuwe heggen en het opvullen van gaten in bestaande heggen wordt de komende jaren 𝗯𝗶𝗷𝗻𝗮 𝟭𝟬𝟬 𝗸𝗶𝗹𝗼𝗺𝗲𝘁𝗲𝗿 aan Limburgse Maasheggen hersteld. De VNC werkt hiervoor in opdracht van Gemeente Bergen, Gemeente Gennep en Gemeente Mook en Middelaar en de Provincie Limburg en werkt samen met grondeigenaren zoals het Het Limburgs Landschap. Die laatste had overigens in de nieuwste editie van haar kwartaalblad ook een mooi stuk over de Maasheggen en het heggenvlechten.

Bekijk hier de uitzending van Natuur en Zo over de Maasheggen: https://www.l1.nl/nieuws/3144826/maasheggen-eeuwenoude-gevlochten-heggen-in-noord-limburg

En lees hier het artikel in het kwartaalblad van het Limburgs Landschap: https://www.limburgs-landschap.nl/kwartaalblad/ -maasheggen/1/

𝘍𝘰𝘵𝘰: 𝘓𝘪𝘮𝘣𝘶𝘳𝘨𝘴𝘦 𝘔𝘢𝘢𝘴𝘩𝘦𝘨𝘨𝘦𝘯 𝘪𝘯 𝘎𝘦𝘯𝘯𝘦𝘱 (𝘭𝘪𝘯𝘬𝘴). 𝘈𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘢𝘯𝘥𝘦𝘳𝘦 𝘬𝘢𝘯𝘵 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘔𝘢𝘢𝘴 𝘭𝘪𝘨𝘨𝘦𝘯 𝘥𝘦 𝘉𝘳𝘢𝘣𝘢𝘯𝘵𝘴𝘦 𝘔𝘢𝘢𝘴𝘩𝘦𝘨𝘨𝘦𝘯 𝘷𝘢𝘯 𝘖𝘦𝘧𝘧𝘦𝘭𝘵.

15/04/2026

Vandaag waren we op bezoek bij Hogeschool Van Hall Larenstein en Yuverta om 20 exemplaren te overhandigen van het boek ‘Landschappen van Nederland’ van Theo Spek. De boeken zullen worden uitgereikt aan studenten met veelbelovende afstudeeronderzoeken op het gebied van landschap(sgeschiedenis) en gebruikt worden voor schoolopdrachten.

Wij vinden het belangrijk en zijn verheugd dat er op de groene onderwijsinstellingen aandacht is voor de ontstaansgeschiedenis van ons (cultuur)landschap. Dit boek draagt daar op een belangrijke manier aan bij. De studenten van de twee scholen krijgen hiermee een stevige basis en mooie stimulans voor het begin van hun carrière.

Foto: VNC-directeur Gertjan Sengers overhandigt de boeken aan John Raggers, locatiedirecteur van van Hall Larenstein en praat met studenten van Yuverta samen met Bas Wrekenhorst, kerndocent bos- en natuurbeheer. Ook vestigingsmanager Maurice Koster en opleidingsmanager Lotte Finke namen een boek in ontvangst namens Yuverta.

10/04/2026

𝗠𝗲𝗲𝗿 𝗹𝗮𝗻𝗱𝘀𝗰𝗵𝗮𝗽, 𝗺𝗲𝗲𝗿 𝗶𝗻𝘀𝗲𝗰𝘁𝗲𝗻

Onlangs verschenen twee wetenschappelijke studies over de aantallen insecten in landbouwgebieden. Wat blijkt? Op plekken waar landschapselementen liggen zoals heggen of bloemranden, komen meer insecten voor dan op plekken waar die elementen er niet zijn. Dit is onderzocht in de Ooijpolder en het Buijtenland van Rhoon, twee gebieden waar de VNC actief is en veel nieuwe landschapselementen heeft gerealiseerd.

Robin Lexmond onderzocht namens de Radboud Universiteit – in het kader van het Living Lab Ooijpolder – drie jaar lang de hoeveelheden insecten die voorkwamen op landbouwgronden in de Ooijpolder en de Duffelt. Daaruit bleek dat bij heggen maar liefst twee keer zoveel insecten voorkwamen als bij percelen zonder heggen. De omgeving rondom de heg is daarbij minder bepalend voor het aantal insecten; vooral de aanwezigheid van de heg zelf is cruciaal. Robin Lexmond concludeert dan ook: elke extra meter heg telt.

Iryna Litovska promoveerde aan de Wageningen Universiteit met een onderzoek naar natuurinclusieve landbouw in het Buijtenland van Rhoon. Zij ontdekte onder meer dat in extensieve graslanden, natuurvriendelijke oevers en kruidenrijke randen meer bijen voorkomen dan op dijken en in perceelsranden zonder deze elementen. Ook bleek dat meer geleedpotigen voorkomen in natuurinclusieve landbouw dan in gangbare landbouw, zonder dat dat ten koste gaat van de opbrengst van de gewassen.

De bevindingen uit de twee onderzoeken zijn zeer hoopgevend. Ze onderschrijven het belang van een natuurrijk cultuurlandschap voor de biodiversiteit en in het bijzonder voor de noodlijdende insecten. Bovendien tonen de studies nog maar eens aan dat het werk van de VNC in de onderzochte gebieden ook echt concrete resultaten oplevert, en dat landschapsherstel dus een beproefd middel is om de biodiversiteit te versterken.

03/04/2026

De voorjaarseditie 2026 van het VNC-ledenblad de Landschappelijk is uit. In dit nummer nieuw landschap in de Stedendriehoek, een nieuw Icoonlandschap, een column van directeur Gertjan Sengers over natuurbelang in oorlogstijd, en meer!

Download de Landschappelijk gratis op onze website: https://www.nederlandscultuurlandschap.nl/landschappelijk-voorjaar-2026/

18/03/2026

𝗦𝗹𝗼𝘁𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗵𝗼𝘂𝘁𝘄𝗮𝗹𝗹𝗲𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗱𝘄𝗶𝗷𝗻𝗲𝗻 𝗼𝗽 𝗴𝗿𝗼𝘁𝗲 𝘀𝗰𝗵𝗮𝗮𝗹; 𝘄𝗼𝗿𝗱𝘁 𝗡𝗲𝗱𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱 𝗴𝗿𝗼𝗲𝗻𝗯𝗹𝗮𝘂𝘄 𝗼𝗻𝘁𝗮𝗱𝗲𝗿𝗱?

Uit recente berichtgeving van de Volkskrant en Follow the Money blijken zowel sloten als houtige landschapselementen op grote schaal uit het landschap te verdwijnen, vaak illegaal. In heel Nederland verdwenen tussen 2017 en 2024 meer dan dertigduizend sloten, en alleen al in de provincie Overijssel verdwenen tussen 2012 en 2022 118 duizend bomen en vierduizend elementen zoals struiken en houtwallen. Ronduit ontluisterende ontwikkelingen die onze diepgewortelde cultuurhistorie uitwissen, onze biodiversiteit de nek omdraaien en het goede werk van de VNC en andere natuur- en landschapspartijen tenietdoen.

Uiteraard gaat onze strijd voor het landschap gewoon door. Sterker nog, die is alleen maar belangrijker geworden. De VNC zal zich onverminderd blijven inzetten voor een rijker landschap. Door zelf meters te maken, door anderen aan te sporen dat ook te doen en door overheden en andere gebiedspartijen te betrekken en waar nodig bij de les te houden.

Het is evident dat landschapsherstel werkt. Recent nog hebben wij een groot project gerealiseerd in de Zuidelijke Stedendriehoek nabij Zutphen. Daar hebben wij in samenspraak met 17 boeren en andere grondeigenaren in korte tijd 23 kilometer nieuwe heggen kunnen aanleggen, die belangrijke ecologische verbindingen zullen vormen voor de omliggende Natura 2000-gebieden in de directe omgeving. Door een combinatie van privaat en publiek geld konden wij gebiedspartijen samenbrengen en boeren actief betrekken en compleet ontzorgen bij de landschappelijke aankleding van hun land.

Het kan dus wél. Met die boodschap heeft de VNC gisteren dan ook een brief gestuurd aan de minister van LVVN en hem daarin een handreiking geboden om samen op te trekken voor een sterker landschap. Want succesvolle landschapsprojecten vergen en verdienen navolging.

Lees de rest van dit artikel op onze website: https://www.nederlandscultuurlandschap.nl/sloten-en-houtwallen-verdwijnen-op-grote-schaal-wordt-nederland-groenblauw-ontaderd/

𝘈𝘧𝘣𝘦𝘦𝘭𝘥𝘪𝘯𝘨: 𝘋𝘦 𝘰𝘶𝘥𝘦 𝘣𝘰𝘦𝘳𝘦𝘯𝘴𝘭𝘰𝘰𝘵 𝘷𝘢𝘯 𝘔.𝘈. 𝘒𝘰𝘦𝘬𝘬𝘰𝘦𝘬 𝘪𝘴 𝘩𝘦𝘭𝘢𝘢𝘴 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘮𝘦𝘦𝘳 𝘻𝘰 𝘨𝘦𝘸𝘰𝘰𝘯, 𝘮𝘢𝘢𝘳 𝘴𝘭𝘰𝘵𝘦𝘯 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘯𝘰𝘨 𝘴𝘵𝘦𝘦𝘥𝘴 𝘣𝘦𝘭𝘢𝘯𝘨𝘳𝘪𝘫𝘬 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘥𝘦 𝘣𝘪𝘰𝘥𝘪𝘷𝘦𝘳𝘴𝘪𝘵𝘦𝘪𝘵.