Amfibieën & Vissenwerkgroep Gemert-Bakel

Routebeschrijving

Amfibieën & Vissenwerkgroep Gemert-Bakel Welkom op de pagina van de Amfibieën & Vissenwerkgroep IVN Gemert-Bakel.

18/10/2026

𝗔𝗹 𝗮𝗮𝗻𝗴𝗲𝗺𝗲𝗹𝗱 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗱𝗲 𝗡𝗮𝘁𝘂𝘂𝗿𝘄𝗲𝗿𝗸𝗱𝗮𝗴 𝗶𝗻 𝗕𝗮𝗸𝗲𝗹? 🌳
Deze vindt dit jaar op zaterdag 7 november plaats op en rondom 𝙑𝙤𝙜𝙚𝙡𝙠𝙞𝙟𝙠𝙥𝙖𝙙 𝘿𝙚 𝙈𝙞𝙧𝙧𝙚🦉
Voor de grote ontginningen lagen in dit gebied verschillende vennetjes.
Vandaar de naam ´de mirre´ een Brabantse verbastering van
´de meren´.
Het vogelkijkpad met uitzicht op de bolle akkers ligt parallel aan het Geneneind waar het IVN clubgebouw is gevestigd en waar we na de klus gezellig gezamenlijk lunchen.🍞☕🫖🥪
De natuurklus vindt plaats tussen 9 en 13 u, en er is voor ieder wat wils: Van hele lichte klusjes tot lekker flink doorwerken.💪
👉Kinderen zijn van harte welkom om mee te doen, mits begeleid door een volwassene. Voor materialen en handschoenen wordt gezorgd, zorg zelf voor stevige werkschoenen of laarzen. Voor lunch en koffie/thee/water/frisdrank wordt gezorgd.
👉 Let op:𝘼𝙖𝙣𝙢𝙚𝙡𝙙𝙚𝙣 𝙞𝙨 𝙫𝙚𝙧𝙥𝙡𝙞𝙘𝙝𝙩. U kunt zich aanmelden via deze link : https://www.natuurwerkdag.nl/klussen/15989/

18/10/2026

Waarom de vondst van een oude vuursalamander in de Vijlenerbossen blij én verdrietig maakt

Een bijzondere waarneming tijdens verspreidingsonderzoek in de Vijlenerbossen: een mannelijke vuursalamander, op een plek waar deze dieren al jaren nauwelijks meer worden gezien. Het mannetje is naar schatting ruim tien, en misschien wel meer dan twintig jaar oud en wacht waarschijnlijk tevergeefs op een vrouwtje. Bij de onderzoekers van RAVON wisselden blijdschap en verdriet elkaar af.

Wouter Beukema, amfibieën- en reptielenonderzoeker van RAVON: “Tijdens een nachtelijke inventarisatie verscheen het mannetje in het licht van mijn zaklamp. Bijzonder om hem te vinden, maar ook confronterend: mogelijk gaat het om een van de laatste overlevers in het gebied. Met dit onderzoek brengen we de populatie beter in beeld en stellen we via niet-invasieve bemonstering waardevolle genetische informatie veilig.”

“De vuursalamander is in Zuid-Limburg sterk achteruitgegaan door de salamanderschimmel Bsal. Over de populatie in de Vijlenerbossen weten we nog relatief weinig. Daarom onderzoekt RAVON, in opdracht van Provincie Limburg, hoe deze populatie ervoor staat en wat de rol van Bsal is.”

Het mannetje op de foto is zoals gezegd naar schatting ruim tien, en misschien wel meer dan twintigjaar oud. Waarschijnlijk vindt hij geen vrouwtje meer om mee te paren. Dat maakt deze ontmoeting extra aangrijpend: een dier dat al tientallen jaren in dit bos leeft, maar mogelijk niet meer kan bijdragen aan een volgende generatie.

Op deze plek zijn al jaren nauwelijks vuursalamanders waargenomen. RAVON vreest dat de plaatselijke populatie functioneel is uitgestorven: er kunnen dan nog dieren aanwezig zijn, maar er zijn onvoldoende voortplanting en aanwas om de populatie in stand te houden. De vondst van dit mannetje laat zien dat de soort er nog voorkomt. Of de populatie zich kan herstellen, valt daaruit niet af te leiden.

Salamanderschimmel

De vuursalamander hoort bij de vochtige loofbossen en bronbeekjes van Zuid-Limburg. Met zijn zwarte lichaam en gele vlekken is het een opvallende verschijning. Toch krijgen maar weinig mensen hem te zien; de Nederlandse populatie is ten opzichte van 1997 met meer dan 90 procent afgenomen. De belangrijkste oorzaak is de schimmel Batrachochytrium salamandrivorans, kortweg Bsal. Die tast de huid van salamanders aan en kan bij vuursalamanders snel tot sterfte leiden. De soort staat op de Nederlandse Rode Lijst als ‘Ernstig bedreigd’.
Een aanhoudende dreiging

Bsal veroorzaakt niet alleen een eenmalige klap. Ook jaren na een uitbraak kan de schimmel aanwezig blijven. RAVON meldde in juni 2026 dat in het Bunderbos ook in 2025 en 2026 nog dode vuursalamanders met Bsal waren aangetroffen. Van herstel van de landelijke populatie is vooralsnog geen sprake: Bsal is inmiddels op meerdere locaties in Limburg en Gelderland vastgesteld. Ook bij kamsalamanders, Alpenwatersalamanders en kleine watersalamanders zijn besmettingen aangetoond.
Overlevers blijven kwetsbaar

Toch betekent een uitbraak niet altijd dat een populatie volledig verdwijnt. Onderzoek in Nederland en België liet zien dat de meeste onderzochte, door Bsal getroffen vuursalamanderpopulaties, nog aanwezig waren. Wel ging het om zeer kleine aantallen.
Die overblijvende populaties zijn bijzonder kwetsbaar. Naast de schimmel vormen aantasting van het leefgebied en klimaatextremen extra bedreigingen. Dat er nog dieren worden gevonden, is dus waardevol, maar betekent niet vanzelf dat de soort zich herstelt.
Vervolgonderzoek

RAVON blijft de resterende populaties volgen en onderzoekt de schimmel en mogelijke beschermingsmaatregelen. Ook bescherming en herstel van het leefgebied blijven nodig. Het verspreidingsonderzoek in de Vijlenerbossen helpt om vast te stellen waar nog vuursalamanders voorkomen. Iedere vondst levert daarbij belangrijke informatie op.

Wie met amfibieën in het veld werkt, kan helpen verdere verspreiding van ziekteverwekkers te voorkomen door het hygiëneprotocol van RAVON te volgen. Zieke of dode salamanders kunnen worden gemeld bij het meldpunt van RAVON:
https://www.ravon.nl/thema/onderzoek/dierziekten/
Zulke meldingen helpen om ziekte en sterfte tijdig in beeld te krijgen.

Bron: https://www.ravon.nl/nieuws/waarom-de-vondst-van-een-oude-vuursalamander-in-de-vijlenerbossen-blij-en-verdrietig-maakt/

Lees ook:
Dodelijke salamanderschimmel rukt op en zet amfibieën onder druk | https://www.naturetoday.com/nl/nl/nature-reports/message/?msg=35442
De vuursalamander: een decennium van volharding na de ‘salamanderplaag’ | https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=31360
https://www.ravon.nl/publicaties/hygieneprotocol/

Foto van de oude vuursalamanderman: Wouter Beukema

15/10/2026

𝗥𝗔𝗩𝗢𝗡 𝘅 𝗩𝗿𝗼𝗲𝗴𝗲 𝗩𝗼𝗴𝗲𝗹𝘀

Afgelopen zondag waren Maarten Bruns van RAVON en Sander Turnhout van SoortenNL te gast Vroege Vogels Radio. Hier bespraken ze de 'kikker van 8 miljoen' die onlangs door ProRail onder de aandacht werd gebracht.

Benieuwd naar het gesprek? Luister de aflevering terug via Vroege Vogels Gemist!

17/09/2026

Een kikker kost geen acht miljoen. Een project waarin pas laat rekening wordt gehouden met die kikker, misschien wel.

ProRail gebruikte onlangs de ‘kikker van acht miljoen’ als voorbeeld van mogelijk doorgeschoten natuurbescherming. Maar het dier leefde daar waarschijnlijk al voordat het ontwerp en de planning werden gemaakt.

Wordt een beschermde soort pas ontdekt als aannemers zijn ingepland en de werkzaamheden bijna beginnen, dan kan iedere aanpassing extreem duur worden.

De oplossing? Niet minder aandacht voor natuur, maar eerder onderzoeken wat er leeft en daar vanaf het begin slim rekening mee houden. ProRail laat met onder meer faunapassages en aangepast bermbeheer zelf al zien dat dit kan.

Lees ons artikel op Nature Today via de link in de comments 👇

07/02/2026

THE BUCKET OF DEATH. WHY 'RESCUING' SPAWN KILLS IT. 🐸🪣

It’s late February. The jelly has appeared. You see a clump in a shallow puddle that looks like it might dry up. You think: "I'll move it to my nice deep pond. It's safer there." Stop. You aren't saving them. You are subjecting them to a lethal shock.

The Science of the Transfer: 1. The Thermal Shock (The Greenhouse Effect) 🌡️ Frogspawn jelly is not just packaging; it is a Solar Collector. In a shallow puddle, the sun heats the jelly to 5-10°C warmer than the surrounding water. Your deep garden pond is a "heat sink"—it is massive and stays freezing cold at the bottom. The Shock: If you move embryos from a 15°C puddle to a 4°C pond, the metabolic machinery crashes. The sudden drop causes Cytoskeletal Collapse in the dividing cells. The eggs turn white and die.

2. The Chemical Wall (Osmotic Stress) 🧪 Every pond has a unique "Chemical Fingerprint" (pH, Nitrates, Dissolved Oxygen). The spawn has acclimatized to the specific chemistry of its birth water since the moment of fertilization. Moving it to "Tap Water" (chlorine) or a pond with different acidity creates Osmotic Shock. The delicate membrane of the egg cannot handle the pressure change, leading to embryonic failure.

3. The Invisible Plague (Ranavirus) 🦠 This is the big one. The UK is fighting a severe outbreak of Ranavirus and Chytrid Fungus. These pathogens can wipe out an entire population of frogs in days. They are often symptomless in the spawn stage. By moving spawn from Pond A to Pond B, you act as a "Biological Vector." You might inadvertently introduce a plague that kills every amphibian in your postcode.

The Verdict: LEAVE IT ALONE. Nature takes risks.

If it's in a puddle: 90% might die, but the strong will survive. If you move them, 100% might die from shock.

If you want frogs: Build a pond and wait. They will find you. If you build it, they will come. Do not import them.



Quick FAQ

Q: But the puddle is definitely going to dry up! A: The "Bucket Bunker." 💧 If—and only if—desiccation is guaranteed within 24 hours: Do not take them to a new pond. Scoop them up with the original water. Put them in a washing-up bowl (no chemicals). Place the bowl in the shade next to the puddle. When it rains and the puddle refills, tip them back in. Keep them in their own postcode/water chemistry.

Q: Can I buy spawn online? A: ILLEGAL/UNETHICAL. 🚫 In the UK, selling wild animals (including spawn) is illegal under the Wildlife and Countryside Act 1981. Do not buy "mail order" tadpoles. You are shipping disease.

Q: Why do my fish eat them? A: They are snacks. 🐟 Goldfish are voracious predators. If you want frogs, you need a "Wildlife Pond" (no fish). You cannot have a Koi carp collection and a thriving frog colony in the same small space. The fish will eat the spawn before it even hatches.

Adres

Bakel

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Amfibieën & Vissenwerkgroep Gemert-Bakel nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen

Categorie