Huygens Instituut

Startpagina
Nederland
Amsterdam
Huygens Instituut

Contactgegevens, kaart en routebeschrijving, contactformulier, openingstijden, diensten, beoordelingen, foto's, video's en aankondigingen van Huygens Instituut, Non-profitorganisatie, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam.

21/08/2026

Feiten en expertise staan steeds vaker ter discussie. Hoe geven historici en erfgoedprofessionals hun werk effectief en ethisch verantwoord vorm in een tijd van crisis en politieke polarisatie? Zijn onze codes en richtlijnen hier wel op toegesneden?

Tijdens de participatieve workshop Omgaan met het verleden in crisistijd gaan collega Helmer Helmers, Petra Links (Gelders Archief ) en Coen Wilders (Rijksmuseum ) met bezoekers hierover in gesprek.

Geïnspireerd door de principes van Deep Democracy onderzoeken zij samen met het publiek hoe om te gaan met de nieuwe spanningen en dilemma’s in deze vakgebieden.

📅 27 augustus 2026
🕘 11.30 - 13.30
📍 Lipsius 1.13, Universiteit Leiden

🔗 Meer info 👉 https://www.huygens.knaw.nl/evenementen/historicidagen-2026-de-toekomst-van-de-geschiedenis/

De Historicidagen zijn een initiatief van KNHG en worden dit keer samen met de Universiteit Leiden / Leiden University georganiseerd.

Let op: de kaartverkoop voor de Historicidagen 2026 is gesloten.

Grafiek: Academic Freedom Index, CC BY 4.0

19/08/2026

🌍 Experiment with a beta version of the GLOBALISE research portal during a hands-on workshop at the Historicidagen 2026!

Explore research tools developed within the GLOBALISE (Huygens Institute, International Institute of Social History ) project to explore the archives of the Dutch East India Company (VOC). Participants will experiment with a beta version of the GLOBALISE research portal, engage in hands-on exercises, and reflect on the opportunities and limitations of AI in historical research.

🎤 Colleagues Lodewijk Petram, Kay Pepping and Melinda Susanto will lead the workshop.

The session is open to a broad audience and requires no prior experience. Participation from non-Dutch speakers is explicitly encouraged, as one of the aims of GLOBALISE is to enhance the accessibility of the VOC archives for an international audience. The workshop will be conducted in English if non-Dutch-speaking participants are present. However, for some interactive components, a basic knowledge of Dutch may be required.

📅 29 August 2026
🕘 9:00 - 10:30
📍 Lipsius 1.18, Leiden University

🔗 More info 👉 https://www.huygens.knaw.nl/en/evenementen/historicidagen-2026-the-future-of-history/

Please note: the Historicidagen 2026 (organized by KNHG and Leiden University / Universiteit Leiden) is completely sold out.

12/08/2026

🎧 Terugluistertip! 70 jaar geleden werd de handelingsonbekwaamheid van gehuwde vrouwen afgeschaft. Onderzoeker Margit van der Steen vertelde in De Rode Draad (NPO Radio 1 ) over Hilda Verwey-Jonker, die zich hiervoor hard maakte, en over haar werk rond de begrippen 'verzorgingsstaat' en 'armoedegrens' 👉 https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-rode-draad/019f8532-efda-700e-ae8c-9df06e907f3d/2026-07-20-marga-klompe-wie-waren-haar-politieke-opvolgers

21/07/2026

‘want daar valt reegen genoeg van den heemel’
Nederland kampt momenteel met een feitelijk watertekort. Ook in het vroegmoderne Amsterdam waren watertekorten een terugkerend probleem, al lag de oorzaak toen niet in droge zomers, maar in strenge winters, wanneer zelfs ijsbrekers de vaarwegen niet meer open konden houden om vers water van elders aan te voeren.

Huygens-onderzoeker Milja van Tielhof, gespecialiseerd in de geschiedenis van waterbeheer, onderzocht in het NWO-project Omgaan met droogte de gevolgen van watertekorten voor de drinkwatervoorziening in vroegmoderne Nederlandse steden. Ze laat zien welke oorzaken hieraan ten grondslag lagen, welke maatschappelijke onrust watertekorten konden veroorzaken en welke maatregelen er werden genomen om toekomstige tekorten te beperken: na een inventarisatie van het stadsbestuur gingen instellingen als kerken, gast- en weeshuizen op grote schaal waterkelders aanleggen om regenwater uit natte perioden te bewaren voor tijden van schaarste.

🔗 Lees meer in haar artikel in Ons Amsterdam 👉 https://onsamsterdam.nl/artikelen/er-valt-regen-genoeg-uit-de-hemel

🖼️ Waterlooplein 67 (na 1983 nr. 211), Oudezijds Huiszittenhuis (rechts), 1765 t/m 1770 (Stadsarchief Amsterdam)

10/07/2026

📚 Hoe schreef Willem Frederik Hermans zijn romans?

Huygens-onderzoeker Peter Kegel promoveerde op 12 juni aan de UAntwerpen op zijn driedelige proefschrift over het schrijverschap van Willem Frederik Hermans.

Kegel was eerder projectleider en bezorger van de 24-delige Volledige Werken van Hermans (2005–2022). Voor zijn proefschrift onderzocht hij tientallen ongepubliceerde notitieboekjes, manuscripten, typoscripten en brieven. Daarmee laat hij zien hoe Hermans ideeën verzamelde, zijn teksten schreef en herschreef en literaire voorbeelden verwerkte tot romans die tot de hoogtepunten van de Nederlandse literatuur behoren.

💬 "Hermans was van jongs af aan gefascineerd door literatuur. Hij was een gretig lezer en alles wat hij las, kon hij gebruiken voor zijn eigen werk."

🔗 Lees meer 👉 https://www.huygens.knaw.nl/nieuw-onderzoek-onthult-hoe-willem-frederik-hermans-zijn-romans-schreef/

📸 Ingrid Claassen

30/06/2026

🎉 Art historian Henrike Scholten receives the Thijssen-Schoute Fellowship 2027!
During her fellowship at the Huygens Institute, she will investigate how eighteenth-century miniature painter Jacob Berents (before 1679-c. 1747) positioned himself as both an artist and a 'mathematicus'.

Her research centres on a remarkable manuscript, written in a mixture of German and Dutch, containing technical instructions, recipes and lists and summaries of printed books featuring names such as Erasmus, Athanasius Kircher and Anthonie van Leeuwenhoek.

The manuscript offers insight not only into Berents' working practices, but also into the dissemination and circulation of knowledge in the early modern period.

🔗 Read more 👉 https://www.huygens.knaw.nl/en/henrike-scholten-receives-thijssen-schoute-fellowship-2027/

11/06/2026

The Dutch are known for their expertise in water management. But in the Early Modern Period, they had to cope not only with too much water, but also with too little.

In her new open access paper, Huygens researcher Milja van Tielhof examines drinking-water scarcity in Amsterdam during the Little Ice Age. When frozen waterways blocked shipments of fresh water and local surface and groundwater were brackish and polluted, drinking-water shortages affected only the city's poor, who depended on purchased barge water and small shared rainwater tanks.

The paper traces the different strategies developed to secure drinking water, from icebreakers financed by Amsterdam's brewers to large underground cisterns that collected and stored rainwater, and the long and painful road from private initiatives to public responsibility for this vital resource. Marked by repeated crises, a badly functioning city government and a persistent lack of consensus over who should take responsibility for the water supply, this process culminated in a sudden policy shift in 1789, when the fear of popular revolt prompted the city authorities to take structural action.

The article was written as part of the project Coping with Drought. An environmental history of drinking water and climate adaptation in the Netherlands, which investigated how historical responses to drinking-water scarcity can inform our understanding of climate adaptation today.

🔗 Read Building Cisterns to Buffer Water Scarcity. The Road to Public Responsibility for Drinking Water in Amsterdam, 1670–1790 (open access) 👉 https://liverpooluniversitypress.co.uk/doi/10.3828/whpeh.63861480345920

🖼️ A woman carrying two buckets of drinking water in a poor neighbourhood, the Jordaan. She may have bought the water from a seller of barge-water or from the church visible in the background (the Westerkerk) which sold rainwater by the bucket. Detail from a drawing by J. Backer, 1783. Amsterdam City Archives, Image library no. 010097016419, public domain.

04/06/2026

🎉 NWO-subsidie voor toegankelijk maken van historische tabellen met open-source technologie.

Het Huygens Instituut is partner in FORTES (Framework for Open Research on Trade and Economic Sources), een onderzoeksproject dat subsidie ontvangt binnen de TDCC 2025-call van NWO. Huygens-onderzoekers Gerhard de Kok en Lodewijk Petram maken deel uit van het projectteam.

FORTES ontwikkelt open-source methoden waarmee handgeschreven historische tabellen automatisch kunnen worden omgezet naar gestructureerde en analyseerbare data.

Eeuwenoude grootboeken, handelsregisters en rekeningen bevatten grote hoeveelheden informatie over handel, economie en het dagelijks leven. Hoewel veel van deze archiefstukken zijn gedigitaliseerd, zijn ze nog nauwelijks doorzoekbaar: tabellen en complexe lay-outs vormen een groot probleem voor bestaande AI- en transcriptiesoftware.

Binnen FORTES wordt onder meer gewerkt met de boeken van de Amsterdamse Wisselbank en de administratie van de Middelburgse Commercie Compagnie. Deze collecties zijn van groot belang voor de economische en sociale geschiedenis van Nederland en zijn handelsnetwerken in Europa en daarbuiten.

Met de nieuwe methoden kunnen onderzoekers in de toekomst:

🔹 historische transacties op grote schaal analyseren
🔹 handelsnetwerken reconstrueren
🔹 economische ontwikkelingen over lange perioden bestuderen

De technieken worden daarnaast getest op uiteenlopende andere bronnen, zoals:

🔹 bevolkingsregisters
🔹 patiëntendossiers
🔹 kadastrale tabellen
🔹 historische weergegevens

Zo zijn de technieken breed toepasbaar, zodat erfgoedinstellingen ze kunnen gebruiken om hun collecties beter toegankelijk te maken voor onderzoekers, studenten en het brede publiek.

Alle software, modellen en datasets worden open beschikbaar gemaakt. Daarnaast organiseert FORTES trainingen, workshops en praktische handleidingen voor onderzoekers en erfgoedprofessionals.

🔗 Meer over het project 👉 https://www.huygens.knaw.nl/nwo-subsidie-voor-fortes-project-dat-historische-tabellen-transcribeert/

🤝 Partners zijn onder meer: Maastricht University, Radboud University, Universität Regensburg, Erasmus University Rotterdam, Stadsarchief Amsterdam en Zeeuws Archief. Subsidieverstrekker: NWO (TDCC 2025-call)

Projectteam: Sabine Go (VU Amsterdam / IISG), Gerhard de Kok en Lodewijk Petram (Huygens Instituut), Leon van Wissen (UvA) en Christiaan van Bochove (UU).

29/05/2026

“Bij mij neemt de weerzin tegen het kerkelijke gedurig toe en treedt het sociale meer op den voorgrond.”

Zo schreef Allard Pierson (1831-1896) aan zijn orthodox-christelijke vader, toen hij hem liet weten de kerk te willen verlaten.

Op 27 mei was het precies 130 jaar geleden dat deze veelzijdige denker overleed. Pierson was predikant, theoloog, kunsthistoricus én taalkundige, en een fervent brievenschrijver: hij liet meer dan tweeduizend brieven na aan tijdgenoten als theologen, schrijvers en politici.

Ter gelegenheid van zijn sterfdag was senior onderzoeker Ton van Kalmthout te gast in Villa VdB, waar hij met Jurgen van den Berg sprak over Piersons leven en gedachtegoed. De brieven geven een unieke inkijk in de mens achter de denker: “Wat je heel goed aan dit soort brievencollecties kan zien is dat mensen heel vertrouwelijk kunnen schrijven, wat de buitenwereld nooit te zien krijgt eigenlijk.”

Dankzij het Allard Pierson Project is inmiddels ongeveer tweederde van de brieven digitaal doorzoekbaar.

📻 Luister het fragment terug 👉 https://www.nporadio1.nl/fragmenten/villa-vdb/019e68ba-308d-7064-ba5c-f7c89b0bfe14/2026-05-27-terug-naar-toen-allard-pierson-in-1896-overleden

✉️ Lees de brief aan zijn ‘Lieve Papa’ via het Allard Pierson Project 👉 https://allard-pierson-project.huygens.knaw.nl/edition/entry/35536/diplomatic

28/05/2026

📢 9 juni: Verhalen uit het Archief

Op de Internationale Dag van het Archief kijken we met GLOBALISE-projectleider Matthias van Rossum en Kamel Essabane en Mirjam Shatanawi (Moslim Archief) naar de mogelijkheden en uitdagingen rondom het bewaren en beschikbaar maken van historisch materiaal.

🔹 GLOBALISE (Huygens Instituut & International Institute of Social History) - Van Rossum vertelt over dit door NWO gefinancierde project dat met nieuwe middelen ongekende toegang biedt tot VOC-documenten en licht werpt op de geschiedenis van samenlevingen in het vroegmoderne Azië, Afrika en Australië.

🔹Moslim Archief - Essabane en Shatanawi delen de achtergrond en opgaven van dit jonge archief dat zich richt op het verzamelen, bewaren en ontsluiten van persoonlijke verhalen en cultureel-religieus erfgoed.

📅 9 juni 2026
🕢 19:30 - 21:00
📍 KNAW Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, Amsterdam

🔗 Meer informatie en aanmelden 👉 https://www.huygens.knaw.nl/evenementen/verhalen-uit-het-archief/

Adres

Oudezijds Achterburgwal 185
Amsterdam
1012DK

Website

https://www.huygens.knaw.nl/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Huygens Instituut nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact De Organisatie

Stuur een bericht naar Huygens Instituut: