Huygens Instituut

23/04/2026

📢 Open Call: Thijssen-Schoute Fellowship 2027

The Dr. C. Louise Thijssen-Schoute Foundation, in collaboration with the Knowledge and Art Practices research group at the Huygens Institute, invites applications for the Thijssen-Schoute Fellowship 2027.

This fellowship supports young researchers working on the history of science, art and ideas, with a focus on the seventeenth century and the Dutch Republic. The selected fellow will work in an inspiring environment at the Huygens Institute in Amsterdam, focusing broadly on knowledge and art practices in texts, objects and collaborations.

🔹 What we offer
• €2,000 per month for 3 months
• Research period: 2027
• Workplace: Huygens Institute (min. 3 days/week on site)

🔹 Who can apply
• PhD students at an advanced stage
• Recent PhD graduates (PhD defence no more than 3 years ago)

📅 Deadline: 15 May 2026

🔗 More info & application details 👉 https://www.huygens.knaw.nl/en/open-call-thijssen-schoute-fellowship-2027/

📸 Image: Louise Thijssen-Schoute in 1950.

16/04/2026

🎶 Componerend op zijn paard om de verveling te verdrijven. Een kaartspel van Koning James onderbroken om beter te luisteren naar een twintigjarige Huygens. En een jonge man die in Venetië Claudio Monteverdi ziet dirigeren, met, zo schreef hij in een brief, vier theorbe-spelers en een contrabas van ‘monsterachtige grootte’.

Muziek was, zo blijkt uit zijn brieven, een rode draad door het leven van Constantijn Huygens (1596–1687). Hij bespeelde vijf instrumenten, begon op zijn 76e nog met de barokgitaar en componeerde naar eigen zeggen meer dan 800 werken, waarvan er nog geen vijftig bewaard zijn gebleven.

Maar muziek was slechts één van zijn talenten. Huygens was niet alleen diplomaat en secretaris van drie stadhouders, maar ook dichter, kunstkenner, architect, wetenschapper én parfumeur. Zo’n 150 parfumrecepten van zijn hand liggen in de Koninklijke Bibliotheek, waarvan er twee zijn nagemaakt in samenwerking met het Jonge Akademie-project ‘Geheugen van Geur’.

Om de voltooiing van de Huygens-brieven-editie te vieren, zocht Huygens-onderzoeker Ineke Huysman enkele jaren geleden contact met dirigent en luitspeler Mike Fentross. Sindsdien brengen zij samen met barokensemble La Sfera Armoniosa het leven van deze alleskunner tot leven, in woord, beeld en geur.

In een interview op onze website vertellen Huysman en Fentross over hun samenwerking, de inzichten uit de brieven en de voorstelling op 25 april in De Waalse Kerk 👇

👉 https://www.huygens.knaw.nl/constantijn-huygens-prikkelde-alle-zintuigen/

14/04/2026

🌊 Symposium: Binnenvaart tussen erfgoed en toekomst | 8 mei, Sneek

Wees welkom op het twintigste symposium van het Maritiem Portal van Nederland / de Nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland, met lezingen over onder meer het zeilend binnenvaartschip Helena en schippersvrouwen in het verleden.

⚓️ Huygens-onderzoeker Gerhard de Kok geeft een update over het Netwerk Maritieme Bronnen: een samenwerkingsverband waarin maritieme erfgoedinstellingen werken aan één gezamenlijk collectieportaal.
Zo wordt het in de toekomst mogelijk om via één plek meerdere maritieme collecties te doorzoeken.

Met verder:
Hester Postma (Fries Scheepvaart Museum), Fiona Oomen (Koninklijke Binnenvaart Nederland), Gerben Nab (Reederij ‘Oosterschelde’), Alice Booij (Fries Scheepvaart Museum), Bart Verkade (Erfgoedhavens Rotterdam) en middagvoorzitter Henk Dessens (redactie NMGN).

👤 Voor onderzoekers en iedereen met interesse in maritieme geschiedenis.

📅 Vrijdag 8 mei 2026
🕐 13.00 - 17.45
📍 Fries Scheepvaart Museum, Sneek
Met afsluitende borrel

🔗 Aanmelden en meer informatie 👉 https://www.huygens.knaw.nl/evenementen/symposium-binnenvaart-tussen-erfgoed-en-toekomst/
🗓️ Aanmelden vóór 30 april

🖼️ Schepen onder de kust (ca. 1652), Jacob Gerritz. Loef (Rijksmuseum, SK-A-1383)

09/04/2026

📢 Hoe voorspelde men vroeger de toekomst?

Stond het in de sterren geschreven, in de loop van de maan of in de lijnen van je handpalm? Huygens-onderzoekers Tamara Kiewiet en Bram van den Berg laten zien hoe men in verschillende periodes de toekomst probeerde te voorspellen tijdens de publiekslezing 'Voorspellen met boeken' op vrijdag 24 april in de UBLeiden.

De inhoud van voorspellingen verraadt vaak waar mensen zich door de eeuwen heen zorgen over maakten. Kiewiet en Van den Berg zetten in de lezing vroegmiddeleeuwse handschriften en vroegmoderne drukken naast elkaar: bijzondere boeken die laten zien hoe men grip probeerde te krijgen op de toekomst.

🏛️ Na afloop van de lezing is er een pop-up tentoonstelling met een selectie van de besproken handschriften en boeken uit de Bijzondere Collecties.

📅 Vrijdag 24 april 2026
🕜 15.30 - 17.30u 📍
Kartini Auditorium, Universiteitsbibliotheek Leiden
🎟️ Toegang gratis, aanmelden verplicht

🔗 Meer informatie & aanmelden 👉 https://www.huygens.knaw.nl/evenementen/publiekslezing-voorspellen-met-boeken-bijzondere-collecties-in-de-schijnwerpers/

De lezing wordt georganiseerd door de Vrienden van de UB Leiden.

🖼️ Afbeelding: Titelpagina van Ludicrum Chiromanticum Praetorii (1662), het standaardwerk over palmlezen (Leiden, UB, 530 E 1)

02/04/2026

👋 For the past three months, we were delighted to welcome guest researcher Holly Fletcher to Amsterdam.

For her five-year project 'The Fats of Life in the Early Modern World, 1500–1750: Matter in Multispecies Medicine' (University College London, funded by the Wellcome Trust), she delved the VOC archives, digitised and made accessible through GLOBALISE (Huygens Institute & International Institute of Social History).

Her research examines the transformative impact of plant and animal fats in early modern medicine, tracing how new fats such as whale oil and palm oil entered European medicine through colonial encounters and global trade networks. These substances became vital ingredients in therapies ranging from wound care to digestive issues and nervous disorders, shaping new remedies for both humans and animals.

Her aim is to compile an international pharmacopoeia: an overview of historical fats and their properties, such as smell and melting point, which determined their application.

🔗 Read more about Fletcher’s visit and research 👉 https://www.huygens.knaw.nl/en/omega-3-and-palm-fat-have-been-relevant-fo

🖼️ Der Apotecker by Jost Amman, 1568. A central figure of an apothecary grinding ingredients with a mortar and pestle to prepare medicines. Collection National Library of Medicine.

26/03/2026

📢 Open Call: Thijssen-Schoute Fellowship 2027

The Dr. C. Louise Thijssen-Schoute Foundation, in collaboration with the Huygens Institute, invites applications for the Thijssen-Schoute Fellowship 2027.

The fellowship is open to young researchers working on the history of science, art and ideas, with a focus on the seventeenth century and the Dutch Republic. The selected fellow will be based at the Huygens Institute in Amsterdam within the Knowledge and Art Practices research group.

📅 Deadline: 15 May 2026
🔗 More info & application details 👉 https://www.huygens.knaw.nl/en/open-call-thijssen-schoute-fellowship-2027/

📸 Louise Thijssen-Schoute in 1950

25/03/2026

✉ Het Huygens Instituut ontwikkelt een universeel online editieplatform voor het publiceren van brievencollecties van Nederlandse kunstenaars, in samenwerking met de erfgoedinstellingen die de collecties beheren.

In het verleden werden digitale edities vaak als losstaande projecten opgezet met maatwerksoftware, zoals de digitale edities van de brieven van Vincent van Gogh en Piet Mondriaan. Het nadeel? Deze op zichzelf staande systemen zijn op lange termijn moeilijk te onderhouden.

Binnen het project Kunstenaarsbrieven ontwikkelen we daarom een universeel online editieplatform, gebaseerd op de benadering die is ontwikkeld binnen het project eDITem. Deze benadering is gebaseerd op:

🔹 duurzaam bruikbare software
🔹 vaste standaarden
🔹 Linked Open Data

Het platform maakt allereerst de brieven van Vincent van Gogh, Piet Mondriaan en Isaac Israëls toegankelijk. Daarnaast dient het als blauwdruk voor de digitale publicatie van brievencollecties van andere Nederlandse kunstenaars, zodat meer erfgoedinstellingen er gebruik van kunnen maken.

🔗 Lees meer over het project 👉 https://www.huygens.knaw.nl/projecten/kunstenaarsbrieven/

🤝 We werken samen met DI KNAW Humanities Cluster, het RKD - Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis en het Van Gogh Museum.
Subsidieverstrekker: Stichting Pica

🖼 Portret van Jo van Gogh-Bonger schrijvende, Johan Cohen Gosschalk, circa 1902. Collectie: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)

18/03/2026

Vandaag zijn de gemeenteraadsverkiezingen en hebben we een toepasselijke terugleestip voor je! 🗳️

In de de Volkskrant vertelt onderzoeker Margit van der Steen over haar onderzoek naar de eerste 250 vrouwen in de Nederlandse politiek. Hoe zij deze ‘wonderdieren’ in de archieven terugvond via aanduidingen als ‘mejuffrouw’ en ‘mevrouw’, hoe liberalen, socialisten en confessionele partijen naar het vrouwenkiesrecht keken, en over ongelijkheid in de Nederlandse politiek die nog steeds bestaat.

Een verhaal over pioniers die destijds wel gekozen konden worden, maar zelf nog niet mochten stemmen.

🔗 Lees het artikel 👉 https://www.volkskrant.nl/wetenschap/de-eerste-vrouwen-in-gemeenteraden-zijn-eindelijk-in-kaart-gebracht-christelijke-partijen-waren-mordicus-tegen-vrouwenkiesrecht~b096a2a9/ (paywall)

16/03/2026

Terugleestip! In de wetenschapsbijlage van NRC: Hans & Parkie, een kasuaris en een leeuw; 3 van de 6 casestudies in 'Mens-dierrelaties in de vroegmoderne Nederlanden (1500-1850)' (red. Judith Brouwer, djoeke van Netten)
👉 https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/11/na-een-zwaar-leven-dat-reikte-tot-in-de-hoogste-kringen-werden-deze-exotische-dieren-afgedankt-en-vergeten-a4921918 (paywall)

Lees een boekfragment op onze site👇

📚 Van olifanten tot ijsberen in de vroegmoderne Nederlanden

In het nieuwste nummer van Nieuwe Tijdingen staan de relaties tussen mensen en dieren in de Nederlanden tussen 1500 en 1850 centraal. Zes casestudies belichten de olifant, de leeuw, het hert, de kasuaris, de os en de ijsbeer in de vroegmoderne maatschappij.

De redactie is verzorgd door Judith Brouwer, historica en datamanager bij het Huygens Instituut en het Meertens Instituut, en djoeke van Netten van de University of Amsterdam / Universiteit van Amsterdam.
Huygens-onderzoeker Jim van der Meulen is een van de auteurs.

📖 Lees een boekfragment op onze website 👉 https://www.huygens.knaw.nl/stories/vroegmoderne-dieren-in-de-nederlanden-boekfragment/

📸Uitsnede Twee kinderen met een kat, Judith Leyster, ca. 1630. Collectie Rijksmuseum, SK-C-1846)

11/03/2026

💬 "Het heeft me positief verrast hoeveel ambitie en vechtlust deze vrouwen bezaten."

Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen en met Internationale Vrouwendag net achter de rug, blikken we terug op de eerste vrouwen in de Nederlandse politiek.

Begin twintigste eeuw gold politiek als een smerige mannenzaak, te vies voor vrouwen. De eerste vrouwelijke politici dachten daar anders over. Na de invoering van het passief stemrecht in 1917 stelden honderden vrouwen zich verkiesbaar voor de gemeenteraad, de Provinciale Staten en de Staten-Generaal.

Huygens-onderzoeker Margit van der Steen onderzocht deze pioniers: wie waren zij, welke weerstand kregen zij, hoe leerden zij het politieke ambacht en wat veranderde er aan de politieke agenda door hun komst?

📖 Hierover schreef zij het boek 'ware wonderdieren' De eerste vrouwen in de Nederlandse politiek (1917-1927) (Boom Geschiedenis).

🔗 Van der Steen vertelt op onze site meer over het boek en het monnikenwerk dat hieraan voorafging 👉 https://www.huygens.knaw.nl/stories/te-verheven-voor-politieke-spelletjes/

📸 Berendina Stoel-Nieuwhof (1878-1952) werd namens de SDAP gekozen als een van de eerste vrouwelijke leden van de Zwolse gemeenteraad. Ze zat in de commissies openbare bewaarscholen, kindervoeding en woningbouw. Foto uit 1923. Collectie Historisch Centrum Overijssel.

10/03/2026

🌟 Egodocumenten als bron: call for papers KNHG Jaarcongres 2026 👇

Op 5 juni 2026 organiseert het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap (KNHG) het jaarcongres met het thema ‘egodocumenten als bron’. Van de rijke verzameling egodocumenten van Nederlanders geboren voor 1919 in openbare archieven, bibliotheken en musea tot de levensverhalen in The Black Archives , het Moslim Archief , DisPLACE, de oorlogsdagboeken van het NIOD en IHLIA LGBTI Heritage : deze bronnen verruimen onze blik op en kennis van het verleden. Welke nieuwe kennis kunnen we uit deze veelzijdige bronnen halen?

🏛️ Voor wie?
Het KNHG nodigt historici, archiefspecialisten en museale experts uit en in het bijzonder jonge(re) onderzoekers en professionals uit het erfgoedveld, onderwijs en musea om hun onderzoek of ervaringen te delen. Denk aan lezingen, papersessies, workshops of andere activiteiten.

📅 Dien je voorstel in vóór 22 maart 2026
🔗 Meer info 👉
https://www.huygens.knaw.nl/evenementen/knhg-jaarcongres-2026-over-egodocumenten-als-bron/

🖼️ Afbeelding: bandontwerp voor: Erich Kästner, Dagelijkse zorgen. Liedjes en proza 1945-1948 (Der tägliche Kram), 1950 (detail). Collectie Rijksmuseum.

05/03/2026

'Ze had geschreeuwd, zich verzet, nee, ho en stop geroepen. Veel aanklachten volgden hetzelfde patroon, in vergelijkbare formuleringen.'

Huygens-promovendus Marlies Couch onderzocht voor haar afstudeerscriptie de positie van vrouwen in de vroegmoderne tijd op sociaal, medisch en juridisch gebied. Door slim speuren in onder andere de online archieven van de strafrechtbank Old Bailey haalde ze de verhalen van vrouwen én de systemen die hen naar de marges drukten uit de vergetelheid. Zo bracht ze onder meer de rol van vroedvrouwen in de rechtspraak eind 17e en begin 18e eeuw weer in beeld:

'Vroedvrouwen legden getuigenis af als medisch expert: ze onderzochten slachtoffers van zedendelicten en reconstrueerden de mogelijke toedracht.'

Lees meer over Couch en de scriptie die haar maar liefst 3 onderscheidingen opleverde 👉 https://www.huygens.knaw.nl/stories/de-vrouw-moest-haar-onschuld-bewijzen-de-man-ging-meestal-vrijuit/

🖼 Before, William Hogarth, 1730–1731. The J. Paul Getty Museum, Los Angeles.