18/06/2026
๐ก ๐๐๐ ๐ข๐ง ๐๐ ๐ฉ๐ซ๐๐ค๐ญ๐ข๐ฃ๐ค: ๐ญ๐ข๐ฉ ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ ๐ง๐ข๐๐ฎ๐ฐ๐ค๐จ๐ฆ๐๐ซ๐ฌ๐จ๐ง๐๐๐ซ๐ฐ๐ข๐ฃ๐ฌ
Benut deze inhoudelijke tip en pas hem direct toe in jouw klas.
๐๐ข๐ฉ ๐: ๐๐๐๐ซ๐ฎ๐ข๐ค ๐ค๐ฅ๐๐ง๐ค๐ ๐๐๐๐ซ๐๐ง ๐๐ข๐ฃ ๐ก๐๐ญ ๐๐๐ง๐ฅ๐๐ซ๐๐ง ๐ฏ๐๐ง ๐ฅ๐๐ญ๐ญ๐๐ซ๐ฌ.
Het onderwijs in klanken is de basis voor het correct leren uitspreken en lezen van het Nederlands. Leerlingen moeten de klanken eerst goed leren onderscheiden om verwarring te voorkomen, bijvoorbeeld bij de woorden โbotโ en โbootโ. Voor nieuwkomers- en NT2-leerlingen is dit extra belangrijk. In hun thuistaal is vaak sprake van andere klanken en soms een ander schrift, waardoor Nederlandse klanken en letters niet vanzelfsprekend zijn. Talen kunnen dezelfde klank gebruiken, maar deze met andere letters of lettercombinaties noteren, denk aan de klank โieโ in woorden zoals โbabyโ of โmerciโ. Leerlingen die al geletterd zijn in hun eigen taal beschikken over fonemisch bewustzijn, maar moeten dus nog wel leren welke klanken het Nederlands heeft en hoe die worden weergegeven met letters. Het aanbieden van klankonderwijs blijft daarom van belang voor de meeste leerlingen die Nederlands gaan leren, ongeacht de leeftijd van de leerling.
๐๐ฅ๐๐ง๐ค๐ ๐๐๐๐ซ๐๐ง ๐๐ข๐๐๐๐ง ๐๐๐ง ๐ค๐ซ๐๐๐ก๐ญ๐ข๐ ๐ ๐จ๐ง๐๐๐ซ๐ฌ๐ญ๐๐ฎ๐ง๐ข๐ง๐ ๐๐ข๐ฃ ๐ก๐๐ญ ๐๐๐ง๐๐ข๐๐๐๐ง ๐ฏ๐๐ง ๐ค๐ฅ๐๐ง๐ค๐๐ง ๐๐ง ๐ฅ๐๐ญ๐ญ๐๐ซ๐ฌ. Leerlingen leren dan niet alleen de klank en het teken van een letter, maar ook een bijbehorend klankgebaar dat past bij de vorm van de letter en de uitspraak van de klank. Bijvoorbeeld door de โsโ te maken met een slingerende beweging van de vinger of een openende hand bij een plofklank zoals de โbโ. Klanken en letters worden hierdoor herkenbaarder en makkelijker te onthouden en uit te spreken.
Bij het inzetten van klankgebaren is het volgende belangrijk:
โ๏ธ Sta als leraar frontaal tegenover je leerlingen en biedt de gebaren in spiegelbeeld aan. Zo kunnen ze de juiste beweging overnemen.
โ๏ธ Laat leerlingen het klankgebaar maken met hun linkerhand, zodat ze later bij het schrijven kunnen afkijken en gebruik zelf je rechterhand als model. Tweetekenklanken en lange klanken beeld je uit met beide handen.
โ๏ธ Gebruik altijd de klanknaam in plaats van de alfabetnaam, dus โsssโ in plaats van โesโ en โmmmโ in plaats van โemโ.
๐ Wil je hiermee aan de slag in je eigen klas? De leergang โOnderwijs aan nieuwkomers / NT2โ sluit er direct op aan. Start is op 11 november (Amersfoort) of 18 november (Zwolle) 2026. ๐ https://expertis.nl/academie/leergang-onderwijs-aan-nieuwkomers-in-het-po/
