13/03/2026
Penggali Kubur Berusia 69 Tahun: Kisah Pengabdian Ismail bin Haji Sani Sejak 1980
Di sebalik setiap pengebumian, ada insan yang bekerja dalam diam memastikan urusan terakhir seseorang di dunia ini berjalan dengan sempurna. Bagi Ismail bin Haji Sani, pekerjaan sebagai penggali kubur bukan sekadar tugas fizikal, tetapi satu amanah besar kepada masyarakat.
Ismail bin Haji Sani yang kini berusia 69 tahun berasal dari Kampung Bako, Kuching. Beliau telah lama dikenali dalam kalangan masyarakat setempat sebagai penggali kubur yang setia berkhidmat membantu urusan pengebumian di kawasan tersebut.
Beliau mula terlibat sebagai penggali kubur di Tanah Perkuburan Islam Bako sejak tahun 1980. Pada peringkat awal, penglibatan beliau hanyalah sebagai teman membantu seorang penggali kubur yang dikenali sebagai Pak Harun, yang kini telah meninggal dunia. Dari situlah beliau mula mempelajari selok-belok pekerjaan ini sehingga akhirnya mengambil tanggungjawab tersebut secara penuh.
Sejak lebih empat dekad menjalankan tugas ini, Ismail dianggarkan telah membantu mengebumikan hampir 600 jenazah. Selain di Tanah Perkuburan Islam Bako, beliau juga kini membantu di Tanah Perkuburan Islam Bako Sungai Buda sejak tahun 2022.
Menurut beliau, tugas utama setiap kali ada pengebumian ialah menyediakan liang lahad dengan ukuran yang betul, memastikan keadaan tanah selamat dan sesuai sebelum jenazah dikebumikan. Biasanya proses menggali satu kubur mengambil masa sekitar satu hingga dua jam, bergantung kepada keadaan tanah.
Namun terdapat juga situasi yang lebih mencabar. Antara pengalaman paling sukar yang pernah dialami oleh beliau ialah ketika menyediakan liang lahad bagi jenazah pertama yang dikebumikan di Tanah Perkuburan Islam Bako Sungai Buda pada tahun 2022.
“Ketika itu hujan turun dengan lebat dan tanah menjadi sangat lembik serta mudah runtuh. Kami mengambil masa hampir lima jam untuk menyiapkan liang lahad,” katanya.
Tambah beliau, keadaan menjadi lebih sukar apabila air memenuhi lubang kubur akibat hujan yang berterusan. Bagi mengatasi masalah itu, mereka terpaksa menggunakan enjin pam (pump) untuk mengeluarkan air sebelum kerja dapat diteruskan dengan selamat.
Walaupun berhadapan pelbagai cabaran seperti cuaca hujan, tanah keras dan kerja fizikal yang berat, Ismail tetap meneruskan tugasnya dengan penuh kesabaran. Bagi beliau, pekerjaan ini memberi banyak pengajaran tentang kehidupan.
“Setiap kali melihat keluarga si mati datang memberi penghormatan terakhir, kita dapat merasakan kesedihan mereka. Kadang-kadang kita sendiri turut tersentuh hati. Tetapi pada masa yang sama ia mengingatkan kita bahawa setiap manusia akhirnya akan kembali kepada Allah,” jelasnya.
Beliau juga mengakui bahawa pekerjaan ini memerlukan kekuatan mental dan keikhlasan hati kerana ia berkait rapat dengan urusan terakhir kehidupan seseorang.
Menurut Ismail, antara perkara yang membuatkan beliau terus melakukan pekerjaan ini ialah rasa tanggungjawab kepada masyarakat serta kesedaran bahawa tugas ini sangat penting dalam memastikan urusan pengebumian berjalan lancar.
Di akhir perbualan, beliau berpesan kepada masyarakat agar sentiasa menghargai kehidupan dan melakukan kebaikan selagi masih diberi peluang hidup.
“Melihat begitu banyak pengebumian selama lebih 40 tahun membuatkan saya sedar bahawa kehidupan ini sangat singkat. Kita semua akhirnya akan kembali ke tanah yang sama,” katanya.
Kisah Ismail bin Haji Sani bukan sekadar cerita seorang penggali kubur, tetapi juga kisah tentang pengabdian, keikhlasan dan peringatan bahawa setiap kehidupan pasti akan menemui penghujungnya.
- Cikgu Awg Majeri-
