14/08/2026
KERAKUSAN, BUKAN PERKAUMAN, YANG MENYEBABKAN KETIDAKSTABILAN DAN BEBANAN RAKYAT MALAYSIA
Sejarah telah menunjukkan bahawa masalah terbesar sesebuah negara tidak semestinya datang daripada perbezaan kaum, bahasa atau agama. Dalam banyak keadaan, negara menjadi tidak stabil apabila kuasa politik bertukar menjadi rebutan kepentingan peribadi, apabila jawatan menjadi sumber kekayaan, dan apabila politik tidak lagi dilihat sebagai amanah untuk mengurus negara tetapi sebagai medan untuk menguasai negara.
Malaysia tidak terkecuali.
Kita terlalu kerap diberitahu bahawa masalah negara hari ini berpunca daripada perpecahan Melayu. Lalu penyelesaiannya dikemukakan dengan mudah: satukan orang Melayu, kukuhkan kuasa politik Melayu, dan kestabilan negara kononnya akan kembali.
Tetapi persoalannya: benarkah begitu?
Atau naratif “perpaduan Melayu” itu sendiri kadang-kadang digunakan sebagai strategi “wag the dog” mengalihkan perhatian rakyat daripada persoalan yang lebih besar dan lebih tidak selesa: siapa yang berebut kuasa, siapa yang mendapat manfaat daripada kuasa itu, bagaimana kekayaan negara diagihkan, dan mengapa rakyat terus menanggung beban walaupun negara telah diperintah selama berdekad-dekad oleh pelbagai kelompok dan gabungan politik?
Perpaduan sesuatu kaum tidak secara automatik menghasilkan kerajaan yang baik. Begitu juga majoriti politik sesuatu kaum tidak menjamin integriti, kecekapan atau kesejahteraan rakyat.
Masalahnya bukan Melayu.
Masalahnya ialah kerakusan manusia apabila kuasa tidak lagi dilihat sebagai amanah.
Sejarah sendiri menyangkal mitos bahawa “bersatu” sahaja membawa kestabilan
Jika perpaduan etnik, bahasa dan budaya merupakan jaminan kestabilan, sejarah dunia sepatutnya penuh dengan negara-negara yang tidak pernah berpecah.
Tetapi sejarah membuktikan sebaliknya.
Lihat sahaja Somalia. Masyarakatnya sangat rapat dari segi bahasa, agama dan identiti etnik berbanding banyak negara lain. Namun keseragaman identiti tidak menghalang negara itu daripada mengalami keruntuhan institusi, perebutan kuasa dan konflik bersenjata selepas kejatuhan pemerintahan Siad Barre. Kesamaan identiti tidak dapat menyelamatkan sesebuah negara apabila institusi lemah dan kuasa menjadi rebutan.
Lihat p**a Yugoslavia. Bangsa-bangsa di dalamnya mempunyai akar sejarah dan bahasa yang saling berkait serta pernah hidup di bawah satu negara. Namun apabila sistem politik dan ekonomi mengalami krisis, apabila elit politik memainkan sentimen identiti untuk mengukuhkan kedudukan masing-masing, dan apabila perebutan kuasa menjadi semakin tajam, negara itu akhirnya berkecai.
Korea Utara dan Korea Selatan p**a berkongsi sejarah, bahasa dan akar budaya yang sama. Namun satu bangsa boleh terpisah menjadi dua negara yang berbeza akibat pertarungan kuasa dan geopolitik.
Maka, persamaan bangsa tidak menjamin kestabilan. Perbezaan bangsa p**a tidak semestinya menyebabkan kehancuran.
Yang menentukan nasib negara ialah kualiti institusi, kepimpinan, keadilan, pengagihan ekonomi, budaya politik beramanah dan sejauh mana kuasa dapat dikawal oleh undang-undang.
Malah sejarah Melayu sendiri penuh dengan perebutan kuasa dari dalam
Kita tidak perlu pergi jauh ke luar negara untuk mencari contoh.
Sejarah Alam Melayu sendiri menunjukkan bahawa konflik politik tidak semestinya berlaku kerana orang Melayu berhadapan dengan bangsa lain. Banyak konflik berlaku sesama sendiri akibat perebutan takhta, persaingan pembesar, pertikaian warisan, kepentingan ekonomi dan perebutan pengaruh.
Dalam sejarah Melaka, Johor-Riau dan negeri-negeri Melayu yang lain, persoalan siapa berhak memerintah, siapa menjadi pembesar, siapa menguasai perdagangan dan siapa mempunyai pengaruh di istana bukanlah perkara asing.
Maknanya, orang Melayu tidak menjadi stabil hanya kerana mereka Melayu.
Mereka stabil apabila terdapat kepimpinan yang mempunyai legitimasi, institusi yang berfungsi, keseimbangan kuasa dan pemimpin yang mampu meletakkan kepentingan negeri mengatasi kepentingan diri.
Begitu juga politik moden.
Sejarah politik Malaysia menunjukkan bahawa parti-parti Melayu sendiri tidak pernah benar-benar bebas daripada perpecahan. UMNO pernah berpecah. Pemimpin Melayu pernah bertembung sesama sendiri. Parti-parti Melayu pernah lahir daripada serpihan parti Melayu yang terdahulu. Tokoh yang pernah berada di bawah payung politik yang sama akhirnya menjadi musuh politik.
Maka apabila rakyat diberitahu bahawa “perpaduan Melayu” ialah kunci mutlak kepada kestabilan, kita wajar bertanya:
Perpaduan yang mana satu?
Perpaduan rakyat Melayu?
Atau perpaduan elit Melayu untuk mempertahankan kuasa politik?
Kedua-duanya bukan perkara yang sama.
Rakyat tidak hidup daripada slogan perpaduan
Rakyat mahu harga barang yang munasabah.
Rakyat mahu pekerjaan yang baik.
Rakyat mahu gaji yang meningkat seiring dengan kos sara hidup.
Rakyat mahu pendidikan yang berkualiti.
Rakyat mahu perkhidmatan kesihatan yang boleh diharap.
Rakyat mahu pengangkutan awam yang baik.
Rakyat mahu rumah yang mampu dimiliki.
Dan yang paling penting, rakyat mahu melihat bahawa pemimpin yang mengurus wang dan kekayaan negara beramanah dan hidup dengan standard integriti yang sama seperti yang mereka tuntut daripada rakyat biasa. Kalau Tabung Haji pun tidak bebas dan rugi sebab salah kuasa, apa lagi?
Jika semua masalah itu boleh diselesaikan hanya dengan menyatukan orang Melayu, maka persoalannya mudah:
Mengapa selepas puluhan tahun politik Melayu mendominasi pemerintahan negara, masalah-masalah asas ini masih terus menghantui rakyat?
Jawapannya tidak boleh semudah menyalahkan kaum lain.
Kerana dalam politik, orang yang mempunyai kuasa paling besar juga mempunyai tanggungjawab paling besar.
Perpecahan Melayu bukan semestinya berpunca daripada orang lain
Ada satu kecenderungan dalam politik kita untuk menggambarkan Melayu sebagai mangsa yang sentiasa diancam dari luar.
Naratif seperti ini sangat mudah dijual kerana ia membangkitkan rasa takut.
Apabila rakyat takut, mereka lebih mudah disatukan di belakang seorang pemimpin.
Apabila rakyat percaya bahawa ancaman terbesar datang daripada “orang lain”, mereka kurang bertanya tentang apa yang berlaku di dalam rumah sendiri.
Siapa yang menguasai kontrak?
Siapa yang menguasai lesen?
Siapa yang mendapat projek?
Siapa yang mendapat konsesi?
Siapa yang menjadi kaya selepas mendapat kuasa?
Siapa yang menentukan dasar?
Siapa yang membayar harga apabila dasar gagal?
Dan siapa p**a yang akhirnya menanggung hutang, cukai dan kos sara hidup?
Inilah soalan yang lebih penting daripada sekadar bertanya sama ada Melayu sudah cukup bersatu.
Kerana Melayu boleh bersatu secara politik, tetapi jika pemimpin yang menguasai perpaduan itu masih rakus, rasuah dan tidak bertanggungjawab, rakyat Melayu juga tetap menjadi mangsa.
Begitu juga rakyat bukan Melayu.
Kerakusan tidak mengenal bangsa.
Ketamakan tidak mempunyai warna kulit.
Rasuah tidak mempunyai agama.
Penyalahgunaan kuasa tidak mempunyai kaum.
Politik identiti boleh menjadi alat untuk mengelakkan pertanggungjawaban
Itulah sebabnya kita perlu berhati-hati apabila isu identiti digunakan sebagai jawapan kepada semua masalah.
Tidak salah mempertahankan kepentingan Melayu. Tidak salah mempertahankan bahasa, agama dan budaya. Bahkan semua komuniti mempunyai hak untuk mempertahankan identiti dan kepentingan mereka dalam kerangka Perlembagaan.
Tetapi apabila identiti digunakan untuk menutup kegagalan pentadbiran, ia menjadi masalah.
Apabila setiap kritikan terhadap kerajaan dilabel sebagai ancaman kepada Melayu, itu masalah.
Apabila setiap tuntutan untuk ketelusan dianggap sebagai serangan terhadap bangsa, itu masalah.
Apabila rakyat diminta bersatu tetapi tidak dibenarkan bertanya ke mana wang negara pergi, itu masalah.
Dan apabila pemimpin yang berkuasa selama bertahun-tahun masih boleh berkata bahawa masalah negara berpunca daripada “perpecahan rakyat”, sedangkan mereka sendiri bertelagah, bertukar kem, mencantas rakan dan membina gabungan politik baharu untuk mempertahankan kedudukan, kita berhak bertanya:
Siapakah sebenarnya yang berpecah? Rakyat atau elit politik?
Perpaduan sebenar bukan perpaduan mengelilingi seorang pemimpin
Perpaduan yang diperlukan Malaysia bukanlah perpaduan membuta tuli.
Bukan perpaduan kerana takut.
Bukan perpaduan kerana kaum.
Bukan perpaduan untuk memenangkan parti.
Dan bukan perpaduan untuk memastikan seseorang individu terus berkuasa.
Perpaduan yang sebenar ialah kesepakatan terhadap prinsip.
Bahawa wang negara mesti diurus dengan amanah.
Bahawa undang-undang mesti terpakai kepada semua.
Bahawa institusi negara tidak boleh diperalatkan untuk kepentingan politik.
Bahawa kontrak dan kekayaan negara tidak boleh menjadi hadiah kepada kroni.
Bahawa pemimpin mesti boleh dikritik.
Bahawa rakyat mempunyai hak untuk bertanya.
Bahawa kerajaan yang gagal mesti boleh diganti secara demokratik.
Dan bahawa bangsa, agama serta identiti tidak boleh dijadikan perisai untuk melindungi individu daripada pertanggungjawaban.
Itulah perpaduan yang lebih sukar tetapi jauh lebih bermakna.
Malaysia tidak memerlukan “penyelamat bangsa”; Malaysia memerlukan penyelamatan institusi
Selepas era Tunku Abdul Rahman, Tun Abdul Razak dan Tun Hussein Onn, politik Malaysia semakin lama semakin memperlihatkan bagaimana kuasa boleh menjadi terlalu berpusat pada individu, kem, jaringan kepentingan dan perebutan pengaruh.
Nama dan parti boleh berubah.
Kem boleh bertukar.
Kawan boleh menjadi lawan.
Lawan boleh menjadi kawan.
Tetapi satu perkara yang tidak berubah ialah godaan kuasa.
Sebab itu kita tidak seharusnya terlalu mudah percaya kepada mana-mana pemimpin yang mendakwa hanya mereka mampu “menyelamatkan bangsa”.
Bangsa tidak memerlukan penyelamat yang tidak boleh dipersoalkan.
Bangsa memerlukan institusi yang tidak boleh dipermainkan.
Negara tidak memerlukan pemimpin yang paling pandai membangkitkan ketakutan.
Negara memerlukan pemimpin yang paling mampu mengawal dirinya sendiri apabila diberikan kuasa.
Kesimp**annya
Mitos bahawa “perpaduan Melayu akan mengembalikan kestabilan Malaysia” perlu diuji dengan sejarah, bukan diterima sebagai dogma.
Jika benar kesatuan bangsa merupakan ubat kepada ketidakstabilan, maka negara-negara yang mempunyai satu bahasa, satu budaya dan identiti yang hampir seragam sepatutnya tidak pernah berpecah.
Tetapi sejarah membuktikan bahawa mereka juga boleh runtuh.
Begitu juga sejarah kita sendiri membuktikan bahawa perpecahan Melayu tidak semestinya datang daripada kaum lain. Melayu boleh berpecah kerana kuasa. Kerana takhta. Kerana pengaruh. Kerana harta. Kerana hasad dengki. Kerana kepentingan kelompok. Dan kerana manusia yang diberikan kuasa akhirnya lebih mencintai kuasa daripada amanah.
Jadi, mungkin sudah tiba masanya kita berhenti bertanya:
“Bagaimana hendak menyatukan orang Melayu?”
Dan mula bertanya:
“Bagaimana hendak memastikan sesiapa sahaja yang memerintah mahupun Melayu, Cina, India, atau sesiapa pun tidak boleh menggunakan kuasa untuk memperkayakan diri, keluarga dan kelompoknya dengan mengorbankan kepentingan ?”
Kerana kestabilan negara tidak lahir daripada satu kaum yang menguasai politik.
Kestabilan lahir apabila rakyat percaya kepada institusi, undang-undang dihormati, ekonomi diurus dengan amanah, kuasa mempunyai batas, dan pemimpin tahu bahawa jawatan bukan hak milik peribadi.
Perpaduan tanpa integriti hanyalah kesatuan untuk menguatkan kuasa.
Majoriti tanpa akauntabiliti boleh menjadi alat penindasan.
Dan politik tanpa batas akhirnya akan melahirkan perkara yang sama berulang kali:
kerakusan kuasa, ketamakan harta dan rakyat yang akhirnya membayar harganya.
Maka musuh sebenar kestabilan Malaysia bukanlah perbezaan Melayu dan bukan Melayu semata-mata.
Musuh sebenar ialah kerakusan yang tidak mengenal sempadan, kuasa yang tidak mengenal pertanggungjawaban, dan budaya politik yang menjadikan negara sebagai milik mereka yang sedang berkuasa.
Selagi penyakit itu tidak dirawat, menyuruh rakyat “bersatu” hanya akan menutup simptom tanpa menyembuhkan penyakit.
Dan jika sejarah mempunyai satu pengajaran yang paling jelas, ia adalah ini:
Sebuah negara tidak hancur kerana rakyatnya berbeza. Negara hancur apabila mereka yang memegang kuasa lupa bahawa kuasa itu bukan milik mereka tetapi amanah rakyat.
