25/08/2026
APA YANG RASULULLAH SAW AJARKAN TENTANG KESIHATAN?
Bersempena sambutan Maulidur Rasul, umat Islam bukan sahaja diajak mengenang kelahiran Nabi Muhammad SAW, malah meneladani panduan Baginda dalam membina kehidupan yang sejahtera. Ajaran Baginda memperlihatkan bahawa kesihatan bukan sekadar ketiadaan penyakit, tetapi merangkumi kesejahteraan fizikal, mental, sosial dan spiritual.
1. KESIHATAN ADALAH AMANAH
Islam mengajar bahawa tubuh badan merupakan amanah daripada Allah SWT. Oleh itu, menjaga kesihatan bukan hanya untuk kepentingan diri, tetapi sebahagian daripada tanggungjawab agama. Nabi Muhammad SAW bersabda:
“Sesungguhnya tubuh badanmu mempunyai hak ke atasmu.”
— Riwayat al-Bukhari
Hadis ini mengingatkan kita supaya tidak mengabaikan keperluan tubuh akibat pekerjaan, ibadah, atau gaya hidup yang tidak seimbang. Rehat yang mencukupi, pemakanan yang baik, aktiviti fizikal dan pemeriksaan kesihatan merupakan antara usaha untuk menunaikan hak tubuh.
2. MENCEGAH SEBELUM MERAWAT
Banyak panduan Nabi Muhammad SAW selari dengan asas kesihatan awam moden. Baginda menekankan kebersihan diri, kebersihan persekitaran dan pencegahan penyebaran penyakit.
Dalam menghadapi wabak, Baginda bersabda:
“Apabila kamu mendengar wabak berlaku di sesuatu tempat, janganlah kamu memasukinya. Jika ia berlaku di tempat kamu berada, janganlah kamu keluar daripadanya.”
— Riwayat al-Bukhari dan Muslim
Panduan ini menggambarkan prinsip kawalan pergerakan dan pengasingan bagi mengurangkan penularan penyakit. Ia menunjukkan bahawa usaha melindungi masyarakat daripada jangkitan mempunyai tempat yang penting dalam ajaran Islam.
3. KESEDERHANAAN DALAM PEMAKANAN
Nabi Muhammad SAW mendidik umatnya agar tidak berlebihan ketika makan dan minum. Baginda mengingatkan bahawa manusia tidak memenuhi bekas yang lebih buruk daripada perutnya. Jika perlu, sebahagian ruang diperuntukkan untuk makanan, minuman dan udara.
Prinsip kesederhanaan ini amat relevan ketika masyarakat berhadapan peningkatan obesiti, diabetes, hipertensi dan penyakit kardiovaskular. Hadis mempunyai mesej yang jelas: kawal pengambilan, elakkan pembaziran dan jangan menjadikan makanan sebagai punca kemudaratan.
4. MENDAPATKAN RAWATAN IALAH SEBAHAGIAN DARIPADA IKHTIAR
Nabi Muhammad SAW menggalakkan umatnya mendapatkan rawatan:
“Berubatlah, kerana sesungguhnya Allah tidak menurunkan sesuatu penyakit melainkan Dia juga menyediakan penawarnya.”
— Riwayat Abu Dawud dan al-Tirmizi
Tawakal tidak bermaksud menolak rawatan atau mengabaikan nasihat profesional kesihatan. Penggunaan ubat yang dipreskripsikan, vaksinasi, pembedahan, rehabilitasi dan intervensi kesihatan mental merupakan sebahagian daripada ikhtiar yang dibenarkan.
Sebarang amalan perubatan tradisional atau makanan yang dikaitkan dengan sunnah juga perlu difahami secara bertanggungjawab. Ia tidak seharusnya dijadikan alasan untuk menghentikan ubat atau menolak rawatan terbukti tanpa penilaian doktor.
5. KESIHATAN MENTAL DAN KEKUATAN EMOSI
Kehidupan Nabi Muhammad SAW tidak terpisah daripada kesedihan dan kehilangan. Baginda kehilangan ibu bapa sejak kecil, menghadapi penolakan masyarakat serta kehilangan insan-insan yang disayangi. Baginda bersedih dan menitiskan air mata, namun tetap memperoleh kekuatan melalui doa, sokongan keluarga, persahabatan, dan hubungan dengan Allah SWT.
Teladan ini menunjukkan bahawa kesedihan bukan tanda kelemahan iman. Individu yang mengalami tekanan emosi, kemurungan atau kebimbangan wajar diberikan ruang untuk berbicara dan mendapatkan bantuan profesional tanpa stigma atau penghukuman.
6. KASIH SAYANG SEBAGAI ASAS PENJAGAAN KESIHATAN
Nabi Muhammad SAW mengajar umatnya agar menziarahi orang sakit, membantu mereka yang lemah dan menjaga maruah setiap manusia. Bagi profesional kesihatan, teladan ini mengingatkan bahawa pesakit bukan sekadar kes, nombor katil atau diagnosis.
Mereka ialah manusia yang mempunyai ketakutan, keluarga, harapan dan hak untuk dilayan dengan hormat. Kemahiran klinikal perlu disertai empati, komunikasi yang baik, kerahsiaan serta layanan yang adil tanpa mengira agama, kaum atau kedudukan sosial.
7. MENELADANI RASULULLAH MELALUI KHIDMAT KESIHATAN
Maulidur Rasul seharusnya menggerakkan kita daripada sekadar mengingati sejarah kepada meneruskan misi rahmah Baginda. Bagi profesional kesihatan, kecintaan kepada Rasulullah SAW boleh diterjemahkan melalui perkhidmatan yang kompeten, beretika, berasaskan bukti dan penuh belas ihsan.
Menjaga kesihatan diri, merawat pesakit dengan ihsan, mendidik masyarakat, mencegah penyakit serta mempertahankan akses kesihatan yang adil ialah sebahagian daripada usaha membawa rahmat kepada manusia.
Semoga kecintaan kita kepada Nabi Muhammad SAW melahirkan masyarakat yang lebih sihat, penyayang dan saling menjaga.
Dr Muhammad Fairuz Azmi
Timbalan Presiden 1
Pertubuhan Amal Perubatan Ibnu Sina Malaysia (PAPISMA)
One Aim, One Mission
![[PERBINCANGAN STRATEGIK: PAPISMA PUSAT × BANK ISLAM]Alhamdulillah, pada 11 Ogos 2026, telah berlangsung satu perbincanga...](https://img5.ngos1.com/946/025/1660324189460254.jpg)
