12/05/2026
Ada ibu ayah yang simpan kad G6PD anak dalam dompet bertahun-tahun, tapi masih tak pasti apa sebenarnya yang perlu dielakkan.
Ada yang ingat kekurangan enzim G6PD ini alahan biasa.
Padahal bukan.
G6PD deficiency ialah keadaan apabila badan kekurangan enzim G6PD yang berfungsi melindungi sel darah merah. Bila seseorang yang ada G6PD terdedah kepada pencetus tertentu, sel darah merah boleh menjadi rapuh dan pecah lebih cepat. Keadaan ini dipanggil hemolisis.
Bila sel darah merah pecah, badan boleh mula menunjukkan tanda-tanda seperti pucat, kuning pada mata atau kulit, cepat letih, sesak nafas, jantung berdebar, dan air kencing menjadi gelap seperti teh pekat.
Sebab itu orang yang ada G6PD tidak boleh ambil mudah dengan makanan, ubat atau bahan tertentu.
Antara 7 perkara yang perlu dielakkan atau dibincang dahulu dengan doktor ialah:
1. Kacang parang atau fava beans
Ini antara pencetus paling terkenal untuk pesakit G6PD. Dalam sesetengah individu, kacang parang boleh mencetuskan hemolisis yang serius. Jangan anggap semua kacang sama, tetapi kacang parang memang perlu dielakkan.
2. Ubat sulfa tertentu
Sesetengah antibiotik dalam kumpulan sulfa boleh menjadi pencetus kepada sel darah merah pecah. Contohnya co-trimoxazole. Jangan ambil antibiotik lama yang ada di rumah tanpa nasihat doktor.
3. Ubat malaria tertentu
Ada ubat malaria seperti primaquine yang boleh menyebabkan masalah kepada individu G6PD. Sebab itu status G6PD penting dimaklumkan sebelum rawatan tertentu diberikan.
4. Dapsone
Ubat ini boleh digunakan untuk beberapa keadaan kulit atau jangkitan tertentu. Namun bagi pesakit G6PD, ia boleh menjadi berisiko dan perlu dielakkan kecuali atas arahan serta pemantauan doktor.
5. Nitrofurantoin
Ini antara ubat yang kadang-kadang digunakan untuk jangkitan saluran kencing. Bagi individu G6PD, penggunaannya perlu dinilai oleh doktor kerana ada risiko hemolisis.
6. Ubat gegat atau mothballs
Ramai tak sangka benda kecil dalam almari pun boleh jadi bahaya. Ubat gegat yang mengandungi naftalena boleh mencetuskan hemolisis, terutama kepada bayi dan kanak-kanak kecil yang ada G6PD.
7. Methylene blue
Bahan ini boleh digunakan dalam keadaan rawatan tertentu, tetapi boleh menjadi berbahaya kepada pesakit G6PD. Sebab itu maklumat G6PD perlu diberitahu kepada anggota kesihatan sebelum apa-apa rawatan diberikan.
Yang penting, G6PD bukan bermaksud anak tidak boleh hidup normal.
Mereka boleh membesar, makan dengan baik, bermain dan menjalani kehidupan seperti biasa. Cuma mereka perlukan perlindungan daripada pencetus tertentu.
Ibu ayah jangan panik, tetapi jangan juga terlalu sambil lewa.
Simpan maklumat G6PD anak. Maklumkan kepada doktor, jururawat, ahli farmasi, pengasuh, guru taska dan ahli keluarga yang menjaga anak.
Jika selepas makan sesuatu, mengambil ubat, atau terdedah kepada bahan tertentu anak kelihatan pucat, kuning, sangat lemah, sesak nafas, atau air kencing menjadi gelap, jangan tunggu lama.
Bawa segera untuk pemeriksaan.
Kadang-kadang perlindungan paling besar untuk anak bermula daripada satu perkara kecil.
Iaitu ibu ayah tahu apa yang perlu dielakkan.
