21/10/2026
Matul il-Baġit, il-Ministru tal-Finanzi x’aktarx ħa jfakkarna kemm l-ekonomija tagħna kibret. Madankollu, filwaqt li huwa minnu li l-ekonomija tagħna kibret b’ritmu mgħaġġel, dan ma jfissirx li dan it-tkabbir qed jissarraf fi kwalità ta’ ħajja aħjar għan-nies fis-soċjetà, speċjalment għall-ħaddiema.
Ekonomija li tikber għall-fini ta’ tkabbir biss tpoġġi aktar pressjoni fuq il-ħaddiema, li ħajjithom tispiċċa ddur madwar il-ħtiġijiet tax-xogħol.
🔴 L-għoli tal-ħajja, is-suq tal-kera u tal-proprjetà bla kontroll, il-pagi baxxi u l-kundizzjonijiet ta’ impjieg prekarji li jesperjenzaw il-ħaddiema f’ċerti setturi, in-numru ta’ karozzi fit-toroq tagħna, u l-politiki insuffiċjenti dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja wasslu biex tiddeterjora, aktar milli titjieb, fil-kwalità tal-ħajja tagħna, minkejja l-isplużjoni ekonomika.
It-tkabbir ekonomiku jeħtieġ ikun akkumpanjat minn politiki soċjali u ekonomiċi li jippermettu lin-nies jgħixu ħajja dinjituża u sodisfaċenti, isibu ħin għall-mistrieħ, iqattgħu ħin mal-familja u l-ħbieb tagħhom, jipparteċipaw fil-komunitajiet tagħhom, u jsegwu interessi lil hinn mir-rutini tax-xogħol tagħhom. Ekonomija tajba għandha tippermetti lin-nies mhux biss li jaqilgħu l-flus, iżda wkoll li jsibu bilanċ fil-ħajja ta’ kuljum tagħhom u jkollhom kontroll fuq il-ħin tagħhom stess.
⚠️ Għal numru ta’ snin, il-Gvern wiegħed miżuri effettivi għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja fil-manifesti elettorali tiegħu. Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ dawn il-wegħdiet hija limitata u diżappuntanti. Jeħtieġ nitbiegħdu minn mudell ekonomiku fejn it-tweġiba għall-għoli tal-ħajja hija li wieħed jaħdem sigħat itwal jew ikollu aktar minn xogħol wieħed; fejn it-tweġiba għall-fatt li l-ġenituri jkollhom iqattgħu aktar ħin fuq ix-xogħol hija aktar childcare; u fejn it-tweġiba għat-traffiku hija li nżidu l-kapaċità tat-toroq.
👉 Jekk il-ħaddiema jkollhom l-għażla li jaħdmu b’mod flessibbli u minn fejn iridu, jista’ jkollhom kontroll akbar fuq ħajjithom filwaqt li jitnaqqas l-ivjaġġar bla bżonn.
👉 Ġimgħa tax-xogħol iqsar tagħti lill-ħaddiema aktar ħin biex iqattgħu mal-familja, jieħdu ħsieb lil ħaddieħor, jipparteċipaw fil-ħajja tal-komunità u jistrieħu.
👉 Leave adegwat għall-ġenituri u għal dawk li għandhom responsabbiltajiet biex jieħdu ħsieb ħaddieħor jippermetti lin-nies iwettqu dawn ir-responsabbiltajiet mingħajr ma jkollhom impatt negattiv fuq id-dħul tagħhom. Dan jista’ wkoll jinkoraġġixxi familji akbar.
👉 Approċċ olistiku għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja għandu jqis ukoll il-ħtiġijiet speċifiċi ta’ persuni b’diżabilità jew b’mard kroniku, sabiex kulħadd ikun jista’ jaqla’ l-għajxien tiegħu mingħajr ma jissagrifika saħħtu, l-indipendenza tiegħu jew il-kwalità tal-ħajja tiegħu.
👉 Il-ħaddiema hemm bżonn ukoll li jkunu jistgħu jaqtgħu mix-xogħol.
L-attività ekonomika għandha tkun organizzata madwar il-ħajja tan-nies, u mhux bil-kontra; l-espansjoni ekonomika għandha tkun ta’ benefiċċju għall-ħaddiema u għall-familji tagħhom, aktar milli għall-interessi kummerċjali b’saħħithom; u t-tkabbir ekonomiku ma jistax jitqies bħala l-unika indikazzjoni tal-progress soċjali.
Read in English in the comments.