Оюуны Бэрхшээлтэй Хайрын бурхад ТББ

24/04/2026

Аутизмтай хүүхдэд илрэх хачирхалтай шинж тэмдгүүд ба тэдгээрийн үндсэн шалтгаанууд

-Учир шалтгаангүй инээх – мөөгөнцрийн хэт өсөлт
-Уур бухимдал, түрэмгийлэл – шимэгч хорхой, хүнд металл, өтгөн хаталт
-Стиминг (өөрийгөө өдөөх давтагдах хөдөлгөөн) – глютаматын илүүдэл, симпатик мэдрэлийн тогтолцооны идэвхжил
-Унтаж амрахад хүндрэл гарах – шимэгч хорхой, мөөгөнцрийн хэт өсөлт, глютаматын илүүдэл
-Юм бүхнийг амандаа хийх – цайрын дутагдал болон эрдэс бодисын дутагдал

Аутизмтай хүүхдүүдийн хувьд глютаматын хэмжээг зохицуулах нь тархины хэт цочролыг бууруулах, анхаарал төвлөрөлтийг сайжруулах болон мэдрэхүйн хэт мэдрэг байдлыг намдаахад тустай байдаг.

Хоол хүнсний зохицуулалт -дэглэм
Аутизмтай хүүхдүүдэд "чөлөөт глютамат" багатай хоолны дэглэм барихыг мэргэжилтнүүд зөвлөдөг.

🚫Зайлсхийх хүнс:
⛔️MSG болон амтлагчууд: Бэлэн гоймон, чипс, төрөл бүрийн бэлэн соус (цуу гэх мэт), хоол амтлагч
⛔️лаазалсан, урьдчилж бэлтгэсэн хоол, хиам гм
⛔️Улаан буудай (гурил) болон сүү, сүүн бүтээгдэхүүн нь глютамины хүчлээр баялаг тул хязгаарлах нь зүйтэй.
⛔️Шар буурцаг: Бүх төрлийн шар буурцагны бүтээгдэхүүн.
⛔️Удаан чанасан шөл: Ясны шөлийг 4-өөс дээш цаг чанахад чөлөөт глютамат ихээр ялгардаг тул богино хугацаанд чанаж хэрэглэх.
⛔️чихэриын хэрэглээг хасах

✅Идэж болох хүнс:
Шинэ мах, хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ.
Цагаан будаа, квиноа (quinoa) зэрэг глютенгүй үр тариа.

💊Шаардлагатай нэмэлт бүтээгдэхүүнүүд (Кофакторууд)
Глютаматыг тайвшруулах үйлчилгээтэй дараах бодисууд тусалдаг:

👍Магни (Magnesium): Мэдрэлийн эсийн хэт хөөрлийг хааж, тайвшруулах үйлчилгээ үзүүлдэг. (Магнийн треонат эсвэл глицинат хэлбэр нь илүү тохиромжтой).
👍 Витамин B6 (P5P хэлбэр): Глютаматыг ГАМК болгож хувиргах үндсэн "түлхүүр" болдог.
👍 NAC (N-Acetylcysteine): Тархины глютаматын тэнцвэрийг хангаж, исэлдэлтийн эсрэг үйлчилгээ үзүүлнэ.
👍 L-Теанин: Ногоон цайнд байдаг энэхүү амин хүчил нь хүүхдийг тайвшруулж, анхаарал төвлөрөлтийг дэмждэг.

‼️Анхаарах зүйлс
Цусны сахар: Хүүхдийн цусны сахар хэт унах үед тархи хамгаалалтын механизм болгож глютаматыг ихээр ялгаруулдаг. Тиймээс хүүхдийг өлсгөхгүй, тогтмол цагт тэжээллэг хоол өгөх нь чухал.
Дэлгэцийн хамаарал: Утас, зурагт их үзэх нь тархины глютаматыг ихэсгэж, хүүхдийг хэт хөөрөлд оруулдаг тул дэлгэцийн цагийг хязгаарлах хэрэгтэй.

20/04/2026

Хөгжүүлэх тоглоом, үйл ажиллагаа

Хооллолтоос гадна мэдрэхүйг хөгжүүлэх, жижиг булчинг ажиллуулах үйл ажиллагаанууд тархины идэвхжлийг нэмэгдүүлдэг:

Жижиг булчин хөгжүүлэх: Баримлын шавраар тоглох, зурах, товч товчлох, үдээс үдэх нь хэл ярианы төвтэй шууд холбогддог.

Мэдрэхүйн тоглоом: Элс, ус, янз бүрийн бүтэцтэй материалтай харьцах (Sand box, sensory bins).

Хөгжим ба хөдөлгөөн: Хөгжмийн аянд бүжиглэх, хэмнэлтэй хөдөлгөөн хийх нь тархины баруун, зүүн тархийг тэнцвэржүүлнэ.

Чухал санамж: Хүүхдэд ямар нэгэн витамин, нэмэлт бүтээгдэхүүн (витамин, загасны тос гэх мэт) өгөхөөсөө өмнө заавал мэргэжлийн эмчид хандаж, зөвлөгөө авах шаардлагатай. Хүүхдийн биеийн онцлогоос хамаарч тун хэмжээ өөр өөр байдаг.

20/04/2026

Тархины үйл ажиллагааг дэмжих хоол хүнс

Хүүхдийн өдөр тутмын хоолонд тархины эсийг тэтгэх, ой тогтоолтыг сайжруулах дараах хүнсийг түлхүү хэрэглэх шаардлагатай:

Загас (Омега-3): Тархины мэдрэлийн эсийн бүрхүүлийг бүрдүүлэгч гол бодис.

Өндөг: Лецитин, холин агуулдаг тул мэдээлэл дамжуулалтыг сайжруулна.

Самар, үр тариа: Магни, цинк, витамин Е-ээр баялаг тул тархийг хамгаална.

Ногоон навчит ногоо: Витамин В, фолийн хүчил ($B_9$) нь мэдрэлийн системийг тэтгэнэ.

Жимс (нэрс, гүзээлзгэнэ): Антиоксидант ихтэй тул тархины эсийг гэмтэхээс сэргийлнэ.

20/04/2026

Оюуны бэрхшээлтэй хүүхдийн хөгжил нь байнгын асаргаа, сургалтын тусгай арга барил болон зөв хооллолтын цогц нэгдэл юм. Тархины үйл ажиллагааг дэмжих, хүүхдийг хөгжүүлэх үндсэн чиглэлүүдийг доор тоймлон харууллаа.

07/04/2026

06/04/2026

“ОРД ЭРХ” КИБЕР СУРГУУЛЬ
Дараах 4 үндсэн чиглэлээр боловсролын бат бөх суурийг тавина.
1. Шинжлэх ухааны хэл (Logical & Scientific Thinking)
2. Харилцааны хэл (Communication Languages)
3. Дижитал хэл (Digital Literacy)
4. Хүн байхуй (Human & Life Skills)

05/04/2026

Улаанбаатар цахилгаан түгээх сүлжээ ТӨХК-аас өнөөдөр /2026.04.05/ цахилгааны шугам сүлжээнд хийх засварын хуваарийг танилцууллаа. Тодруулбал, зургаан дүүргийн 14 байрш....

04/04/2026

#хурдансурах Юуг ч маш хурдан сурах Faster аргаF - ForgetA - ActiveS - StateT - TeachE - EnterR - ReviewBattsetseg BookTuber Subscribe: ...

04/04/2026

Build a strongly knitted community of CxOs across Asia and Global be a powerful force for change through meaningful business and social relationships

04/04/2026

МӨНГӨ ҮРЭХЭЭСЭЭ ӨМНӨ ГАЛ ТОГООГОО НЭГЭЭД ҮЗ! 🤔🍶"
Гар хөл бадайрах, нуруугаар хатгуулах, байнгын чилж өвдөх... Энэ бол зөвхөн ядралт биш. Энэ бол таны мэдрэлийн эсийн хамгаалалт буюу Миелин бүрхүүл нимгэрч, ил задгай утас шиг болсны шинж юм. 🔬🛑
Судлаачдын үзэж байгаагаар мэдрэлийн гэмтлийн суурь шалтгаан болох Үрэвсэл болон Шим тэжээлийн дутагдлыг нөхөх 4 хүчирхэг үр таны гал тогоонд байж магадгүй.
🧪 МЭДРЭЛИЙН ЭСИЙГ ЗАСВАРЛАХ 4 ҮР:
1. 🌻 Наранцэцгийн үр (Витамин Е): Мэдрэлийн эсийг исэлдэлтээс хамгаалах хүчтэй антиоксидант. Энэ нь миелин бүрхүүлийг зэврэлтээс хамгаална.
2. 🎃 Хулууны үр (Магнийн уурхай): Мэдрэлийн дохио дамжуулалтыг тогтворжуулж, булчингийн таталт, бадайрлыг намдаана.
3. 🌱 Маалингын үр (Omega-3 ALA): Мэдрэлийн эсийн үрэвслийг үндсээр нь дарагч Байгалийн тос. Заавал нунтаглаж идэх ёстойг санаарай!
4. 🖤 Хар гүнжид (кальц, цайр: Мэдрэлийн эсийн нөхөн төлжилтөд шаардлагатай микро элементүүдээр баялаг. Энэ 4 үрийг ямар тунгаар, хэзээ хэрэглэвэл мэдрэлийн бадайрал 21 хоногийн дотор намдах тухай Мэдрэлийн Био-протокол-ыг бэлдсэн.
👉 Доор "NERVE" гэж бичээрэй. #МэдрэлийнЭрүүлМэнд #Бадайрал #Биохакинг #Миелин #БиоКод #Залуужилт