Thompson & Thompson Legal Translation, English Training Center

26/08/2026

11/06/2026

Сүүлийн үед "Хуц гэсийн би" гэх үг хэллэг олон нийтийн сүлжээгээр давалгаалж, хүмүүс хөгжилтэй байдлаар хүлээж авч байна.

Харилцааны сэтгэл зүйгээр бакалавр, магистрын судалгааны ажлаа хийж, харилцааны ном бичсэн хүний хувьд өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлье.

"хуц" гэдэг үг нь монгол хэлний хамгийн бүдүүлэг, доромж утгатай хараалын үгсийн нэг. Олны танил хүмүүс, нөлөө бүхий хүмүүс энэ үгийг хошигнол болгон түгээх нь хүүхэд залуусын харилцаанд хэвийн мэт ойлголт төрүүлэх эрсдэлтэй.

Хошигнол хийх эрх хүн бүрт бий. Гэхдээ бид ямар үгийг түгээж, ямар соёлыг бий болгож байгаагаа бас бодох хэрэгтэй. Хэл бол соёлын толь. Бүдүүлэг үгийг нийтээрээ давтаж, хэвийн зүйл мэт түгээх нь харилцааны соёлыг дээшлүүлэхгүй.

Инээх зүйл олон бий. Харин бусдыг үл хүндэтгэсэн, хараалын өнгө аяс агуулсан үгийг моод болгох нь сайн үлгэр дууриал биш гэж бодож байна.

Хамгийн харамсалтай нь бага ангийн охид хүртэл гудамжны үг хэллэгээр хоорондоо харилцаж, хараалын үгийг энгийн зүйл мэт хэрэглэдэг болж байна.

Сургууль бүр ёс зүйн дүрэмтэй. Гэвч тэр дүрэм зөвхөн цаасан дээр бус, өдөр тутмын амьдралд хэрэгждэг баймаар байна. Ирэх хичээлийн жилээс сурагчид бүдүүлэг үг хэллэг хэрэглэхийг хоригломоор байна. Гэр бүлийн орчиндоо бас гудамжны үг хэлмээргүй байна.

Хараалын үг бол үгийн сангийн ядуурал, харилцааны соёлын доройтлыг илтгэдэг. Амнаас нь бүдүүлэг үг урсаж байгаа хүнээс ухаалаг, урам зориг өгөх үг гарах нь юу л бол. Үг бол хүний амьдралын чанарт нөлөөлдөг маш хүчтэй эрчим энерги. Монголчууд амны билгээс ашдын билэг гэж ярьдаг даа.

Хүүхдүүд бидний хэлж буй үгийг сонсож, биднийг дуурайж өсдөг. Тиймээс соёлтой үг хэллэгээр ярьж, хүндэтгэлтэй харилцааг түгээцгээе.

Сэтгэл зүйч Ц.Шинэдолгор