Стратеги Академи

Home
Mongolia
Ulaanbaatar
Стратеги Академи

Монгол Улсын үндэсний хэмжээний ууган бодлогын судалгааны хүрээлэн.

Стратеги Академи нь 1955 онд МАХН-ын төв хорооны дэргэд Намын түүхийн институт нэртэйгээр байгуулагдаж байсан ба 2014 оноос хойш сургалт, судалгаа, эрдэм шинжилгээний Стратеги Академи нэртэйгээр мэргэжлийн, шинжлэх ухааны, нээлттэй, ил тод, хараат бус, бие даасан үйл ажиллагааны зарчим дээр өнөөг хүртэл үйл ажиллагаагаа тогтмол явуулж байгаа Монголын ууган тинк-танк байгууллага юм.
“Cтратеги” Акад

еми нь орчин үеийн улс төрийн болон нийгмийн тулгамдсан асуудлууд, түүний дотор нам судлал, бодлого судлал, ардчилал, засаглал, сонгууль, сонгуулийн технологи, иргэний нийгмийн байгууллагууд мөн түүнчлэн хүн ам дахь ажил эрхлэлт, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний хүртээмж, боловсрол чанар зэрэг чиглэлүүдээр онол арга зүйн түвшинд судалгаа шинжилгээ хийж, сургалт мэдээллийн ажил эрхэлж, хөгжлийн бодлого боловсруулах, сурталчлах, хэрэгжилтийн явцад дүн шинжилгээ хийж, хөндлөнгийн үнэлгээ өгөх, зөвлөмж гаргадаг, шинжлэх ухааны мэргэшсэн байгууллага юм.

10/06/2026

УРСГАЛЫН ОНОЛ (Flow Theory) нь позитив сэтгэл судлалын суурь ойлголтын нэг юм. Урсгал гэдэг нь тухайн үйл ажиллагаанд хүн бүрэн дүрэлзсэн, өөрийн үйлдэл болон ухамсар нэгдсэн төлөвийг хэлнэ. Энэ төлөвт цаг хугацааны мэдрэмж алдагдаж, эго бүдгэрч, дотоод сэтгэл ханамж тэргүүлдэг.

Урсгалын онолын анхны албан ёсны танилцуулга нь 1975 онд Михай Чиксентмихайлийн “Beyond Boredom and Anxiety”(Уйдал ба түгшүүрээс цааш) номд хэвлэгдсэнээр эхэлсэн. Чиксентмихайлийн энэхүү үзэл баримтлалыг дэлхий дахинд алдаршуулсан нь 1990 онд хэвлэгдсэн "Flow: The Psychology of Optimal Experience" (Урсгал: Онцгой туршлагын сэтгэл зүй) ном байсан юм.

Урсгалын үндсэн санаа нь ажил олгогчоос ажилтанд өгч буй үүрэг даалгавар ба хувь хүний ур чадварын хоорондын тэнцвэр юм. Хэт амархан ажил уйтгар төрүүлж, хэт хэцүү ажил түгшүүр бий болгодог бол урсгал нь яг эдгээрийн зааг дээр, тухайн хүний ур чадварт тохирсон сорилт байх үед үүсдэг. Урсгалд нийцүүлэхэд өгөгдөж буй үүрэг даалгавар нь тодорхой зорилго, шуурхай хариу үйлдэл, гүнзгий төвлөрөл зэрэг нь зайлшгүй шаардлагатай юм байна.

Энэхүү онол нь боловсрол, хөдөлмөрийн сэтгэл зүй, спортын сурган хүмүүжүүлэлт, дижитал орчны дизайн зэрэг олон салбарт өргөн хэрэглэгддэг. Урсгалд хүрэх нөхцөлийг бүрдүүлснээр хүмүүсийн бүтээмж, сурах үйл ажиллагааны үр дүн, сэтгэл зүйн сайн сайхан байдлыг дээшлүүлэх боломжтой гэж тодорхойлсон.

Нийтэлсэн: Донторын Цогт

09/06/2026

БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин 2026 оны 6 дугаар сарын 08-ны өдөр БНАСАУ-д төрийн айлчлал хийж, Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жон Унтай Пхеньян хотноо дээд хэмжээний уулзалт хийж байна.

Энэхүү уулзалтын геополитикийн гол ач холбогдол нь олон улсын нөхцөл байдал хэрхэн өөрчлөгдөхөөс үл хамааран хоёр орны уламжлалт найрсаг харилцаа, стратегийн тогтвортой байдал нь цаашид ч тууштай хадгалагдана гэдгийг нотолсонд оршиж байна. Талууд Ази тивийг “Хамтын гэр” хэмээн тодорхойлж, бүс нутгийн энх тайван, аюулгүй байдлыг хангахын тулд стратегийн зохицуулалтаа гүнзгийрүүлэх, улс орнуудын тусгаар тогтнол, хөгжлийн ашиг сонирхлыг хамтран хамгаалахаар тохиролцов. Мөн БНАСАУ-ын зүгээс "Нэг Хятад" зарчмыг тууштай дэмжиж, БНХАУ-ын дэвшүүлсэн дэлхийн аюулгүй байдал, хөгжлийн санаачилгуудыг дэмжихээ илэрхийлсэн юм.

Мөн Найрамдал, хамтын ажиллагааны гэрээний 65 жилийн ойн хүрээнд хил дамнасан тээвэр, иргэний нисэх, соёлын солилцоог бүрэн сэргээж, эдийн засаг, технологийн бодит хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхээр болсон талаар албан эх сурвалжаас мэдээлэв.

Нийтэлсэн: Донторын Цогт

05/06/2026

Монгол Улсад 107.9 мянган хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн бүртгэлтэй байгаагаас 89.6 мянга нь хөдөлмөрийн насныхан байна. Гэвч эдгээр иргэдийн зөвхөн 18.1 хувь буюу 16.2 мянган хүн хөдөлмөр эрхэлж байгаа нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшин харьцангуй доогуур байгааг харуулж байна.

Энэ үзүүлэлт нь хөдөлмөрийн зах зээлд оролцох боломж хязгаарлагдмал, ажлын байрны хүртээмж хангалтгүй, ажил олгогчдын хандлага болон хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлогын хэрэгжилтэд тодорхой хүндрэл байгааг илтгэж байна. Иймээс хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөдөлмөр эрхлэлтийг нэмэгдүүлэх, тэдний ур чадварыг хөгжүүлэх, ажлын байрны хүртээмжийг сайжруулах чиглэлээр бодлогын дэмжлэгийг эрчимжүүлэх шаардлагатай байна.

04/06/2026

Стратеги академийн номын сангийн сан хөмрөгөөс онцлох ном хэвлэлийг цувралаар хүргэж байна.

Энэ онд Монгол Улсын Судар бичгийн хүрээлэн байгуулагдсаны 105 жил, Шинжлэх Ухааны Академи байгуулагдсаны түүхт 65 жилийн ой тохиож буй бөгөөд Шинжлэх Ухааны Академийн анхны тогтмол хэвлэл болох улс төр, эдийн засаг, түүх, утга зохиолын хялбарчилсан “Шинэ толь” сэтгүүлийг энэ удаад онцоллоо.

Тус сэтгүүл нь 1935 оноос 1940 он хүртэл “Шинэ толь” нэрээр, 1941 оноос "Шинжлэх ухаан", 1957 оноос "Шинжлэх ухаан, техник", 1960 оноос "Шинжлэх ухаан", 1965 оноос "Шинжлэх ухаан амьдрал" нэртэйгээр өнөөг хүртэл нийтлэгдэж байна.

03/06/2026

ХАЯГДАЛ ДУЛААНЫГ АШИГЛАХ ШИНЭ НЭЭЛТ

Бирмингемийн их сургуулийн судлаачид устөрөгчийн үйлдвэрлэлийн зардал, температурын шаардлагыг эрс бууруулсан шинэ технологийг нээсэн нь хүнд үйлдвэр, салхин болон нарны цахилгаан станцуудад хаягдал дулаанаа үнэ цэнтэй эрчим хүч болгон хувиргах боломжийг нээж өглөө.

Устөрөгч нь шатахад зөвхөн ус, дулаан ялгаруулдаг, нүүрстөрөгчийн ялгаралгүй цэвэр эрчим хүчний эх үүсвэр болох юм. Гэвч өнөөдөр үйлдвэрлэгддэг устөрөгчийн 95% нь чулуужсан түлшнээс гаргаж авдаг (ихэвчлэн уурын риформинг аргаар). Ялгаатай нь энэ нь CO₂ ялгаруулдаг байна.

Усыг задалж устөрөгч гаргах термохимийн арга нь цэвэр боловч одоогийн технологид 700-1500°C хэмийн өндөр температурыг шаарддаг. Энэ нь маш их эрчим хүч зарцуулж, өртгийг өсгөдөг юм байна.

Бирмингемийн их сургуулийн Химийн инженерийн сургуулийн профессор Юлонг Дингийн удирдсан судалгааны баг эдгээр температурыг перовскит катализатор ашиглан эрс бууруулж болохыг харуулсан.

“International Journal of Hydrogen Energy” сэтгүүлд нийтлэгдсэн дүгнэлтүүдийн дагуу, шинэ катализатор нь 150-500°C-ийн температурт их хэмжээний устөрөгч үйлдвэрлэсэн. Мөн энэ нь одоогийн аргуудаас ойролцоогоор 500°C-ээр бага буюу 700-1000°C-ийн температурт сэргээгдэх боломжтой болсон.

Энэхүү “BNCF100” нэртэй катализатор нь 10 хүртэлх үйлдвэрлэлийн мөчлөгт тогтвортой ажилласан бөгөөд рентген туяаны дифракцийн шинжилгээгээр бүтцийн өөрчлөлт маш бага гарч, өндөр тогтвортой байдлыг харуулсан.

Профессор Дин тайлбарлахдаа "Ган, цемент, шил, химийн үйлдвэр зэрэг салбарууд их хэмжээний хаягдал дулаан гаргадаг. Үүнийг бага температурын устөрөгч үйлдвэрлэлийн дулааны эх үүсвэр болгон ашиглаж болно. Хэрэв устөрөгчийг орон нутагт ашиглавал хадгалалт, тээвэрлэлтийн зардал гарахгүй" гэжээ.
Жишээ нь, Гангийн үйлдвэрийн хаягдал дулааныг ашиглан тэр газартаа устөрөгч үйлдвэрлэж, тэр устөрөгчөөрөө ачааны машинаа явуулах, цахилгаан үйлдвэрлэх боломжтой.

Судлаачдын хийсэн эдийн засгийн урьдчилсан шинжилгээгээр:
• Шинэ технологи – Ногоон устөрөгч (электролиз) болон хөх устөрөгч (метанаас CO₂ барьж авах)–өөс хямд өртөгтэй
• Ялангуяа нар, салхины цахилгаан хямд орнуудад (Австрали гэх мэт) илүү хэмнэлттэй

Перовскит материалууд нь тор төстэй бүтэцтэй тул хүчилтөрөгчийг шингээх чадвартай. BNCF бүлгийн перовскитууд нь:
• Байгальд элбэг;
• Нарийн төвөгтэй үйлдвэрлэл шаарддаггүй;
• Хортой бодис агуулдаггүй байна.

Бирмингемийн их сургуулийн арилжааны хэлтэс нь энэхүү технологийн патентаа бүртгүүлж, Их Британи болон Европт хамтран хөгжүүлэх түншүүдийг хайж байна.

Энэхүү судалгааны үр дүн “International Journal of Hydrogen Energy” сэтгүүлд нийтлэгдсэн (DOI: 10.1016/j.ijhydene.2025.152637).

Нийтэлсэн: Донторын Цогт
Эх сурвалж: https://unescoarabsciencepodium.org/inventions/transportation/

02/06/2026

ПАКИСТАНД ҮЗҮҮЛЖ БУЙ ИРАНЫ ДАЙНЫ НӨЛӨӨ

Пакистан: Зуучлалаас олсон амжилтууд ба дотоод бодлогын эрсдэлүүд
АНУ ба Ираны хооронд явагдсан хэлэлцээр ямар үр дүнд хүрснээс үл хамааран Исламабад дахь засгийн газар хэлэлцээрт зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэснээ гадаад бодлогын том амжилтад тооцож байна. Зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэснээрээ Пакистаны дэлхий дахинд сайнаасаа муу нь илүү имижээ сайжруулж, Энэтхэгийн Пакистаныг олон улсад тусгаарлахын төлөө гаргаж буй хүчин чармайлтыг хүчгүйдүүлж чадлаа. Пакистан зөрчилдөөний бүх талуудтай сайн харилцаатай байдаг нь зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэх боломжийг олгосон. Ийм ч учраас Пакистан олон жилийн өмнөөс Вашингтонд Тегераны ашиг сонирхлыг хамгаалсаар ирсэн. Өнгөрсөн жилд Исламабад дах засгийн газар Саудын Арабтай батлан хамгаалахын хэлэлцээр байгуулсан.

Пакистан ба АНУ хоорондын харилцаа Трампын хоёрдох сонгуульт хугацаа эхэлснээс хойш хүлээлтээс өндөр хэмжээнд сайжирсан. АНУ-ын ерөнхийлөгч 2025 оны 5 дугаар сард Энэтхэг-Пакистаны хооронд болсон “Дөрвөн өдрийн дайн”-ыг таслан зогсоосных нь төлөө Пакистан улс Нобелийн энх тайвны шагналд нэрийг нь дэвшүүлж, түүний байгуулсан энх тайвны зөвлөлд гишүүнээр элссэн. Түүнээс гадна Пакистанд зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэх боломж олгоход дайн өргөжсөн нөхцөлд тус улсын дотоод бодлогын томоохон хэмжээний эрсдэл дагуулах тул дайны талаар тодорхой байр суурь илэрхийлээгүй байсан нь нөлөөлсөн.

Газрын тос ба байгалийн хийн импорт буурснаар дайнтай дайнгүй сул байгаа эдийн засгийн өсөлтийг нь улам бууруулж байгаа. Дайн урт хугацаанд үргэлжлэх нөхцөлд булангийн орнуудад ажилладаг Пакистаны 5.5 сая цагаач ажилчдын эх орон руугаа шилжүүлдэг мөнгөний хэмжээнд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй.

Ираны шашны дээд удирдагч Хаменеигийн амь насыг хороосны дараагаар Пакистанд хүн амынх нь 15-20 хувийг эзэлдэг шитүүдийн хүч хэрэглэсэн бослого гарсан. Улмаар цэрэгжсэн бүлгүүдэд Пакистаны Балочистан мужид дараагийн бослогуудыг гаргах сэдлийг өгч болзошгүй юм. Балочистан нь Пакистаны хамгийн том, газрын баялгаар хамгийн баян муж бөгөөд тэнд олон жилийн өмнөөс зэвсэглэсэн бүлгүүд хараат бус байдал тогтоохын төлөө тэмцэж байгаа юм. Балочистан дах нөхцөл байдал хурцадсан тохиолдолд Пакистаны баруун хилийн дагуу тогтворгүй байдал үүсэх аюултай. Хэдэн сарын өмнөөс Афганистан-Пакистаны хилийн дагуу тэмцэл явагдаж байна. Пакистан энэ тэмцлээр олон удаа халдлага үйлдсэн Талибаны Афганистан дах ар талыг сүйтгэхийг зорьж байна.

Пакистан нь Ираны дайныг гадаад бодлогын зорилтуудаа хэрэгжүүлэхэд ашиглаж болох юм байна гэдгийг овжиноор олж харсан. Тус улсын зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэхийн төлөө гаргасан хичээл зүтгэл нь олон улсад имижийг сайжруулж Энэтхэгийн төлөвлөгөөг тасалдуулж, Ираны дайны болзошгүй үр дагаврыг урьдчилсан байдлаар зөөллөж, АНУ-тай харилцах харилцааг улам бэхжүүлсэн. Исламабад дах засгийн газар шинээр олсон нэр хүндээ ирээдүйд Энэтхэг ба Афганистантай үүссэн зөрчилдөөнийг шийдвэрлэхэд ашиглахыг оролдох нь лавтай.

Германы шинжлэх ухаан ба улс төр сангийн "Шокийн давлагаа зүүн чиглэлд: Ираны дайн азийн улс төрийн орчин нөхцөлийг хэрхэн өөрчилж байна вэ? өгүүллээс орчуулсан Чогдонгийн Оюунгэрэл

01/06/2026

Хүүхдийн төлөө “ЗА” гэсэн бол ЗААВАЛ үйлдэл хийцгээе!

Олон улсын хүүхдийн эрхийг хамгаалах өдрийг тохиолдуулан Стратеги академи хүүхдийн эрхийг хамгаалах зорилготой “Хамтдаа хамгаалъя” аяныг 2020 оноос хойш уламжлал болгон зохион байгуулж ирсэн билээ.

Энэ жил бид Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ням-Осорын Учралын дэвшүүлж буй “Хүүхдийн төлөө ЗА гэсэн бол заавал хийе!” үндэсний хөдөлгөөнд нэгдэж байна.

Таны эргэн тойронд хүүхдийн эрүүл мэнд, амь нас, аюулгүй байдалд эрсдэл учруулж болзошгүй орчин байгаа бол энэ талаарх мэдээллийг E-Mongolia платформын E-Kids цэсээр дамжуулан Засгийн газарт мэдээлээрэй.

Иргэн бүр хүүхэд хамгаалагч байя!
Иргэн бүр хүүхдийн төлөө үйлдэл хийе!

Та бүхэндээ Олон улсын хүүхдийн эрхийг хамгаалах өдрийн мэндийг хүргэе!

29/05/2026

ШОКИЙН ДАВЛАГАА ЗҮҮН ТИЙШЭЭ ТАРХАЖ БАЙНА: ИРАНЫ ДАЙНЫ ЯПОН УЛСАД ҮЗҮҮЛЖ БУЙ НӨЛӨӨ

Ираны дайн нь Такаичигийн засгийн газрын хөтөлбөрийн эдийн засгийн бодлогод сөрсөн салхи мэт, аюулгүй байдлын бодлогод аясын салхи мэт нөлөө үзүүлж байна.

Дундад Дорнодод болж буй дайн ба Ормузын хоолойд үндсэндээ хаалт тавьчхаад байгаа нь Японд шууд нөлөөлж байна. Тус улс түүхий нефтийнхээ 90 гаруй хувийг импортолдог, импортолсон нефтээ бараг бүгдийг нь энэ стратегийн нарийвчаар тээвэрлэдэг. Дайны үр дагавар мэдрэгдэж байна. Дайнтай дайнгүй суларчхаад байсан Иений ханш улам суларч инфляц нэмэгдэх бий гэдэг айдас айл өрхүүд, компаниудад ачаалал болж, Токиогийн биржүүд ихээхэн хэмжээний алдагдал хүлээгээд байна. Гэсэн хэдий ч Токио хангамжийн ноцтой хомсдолд ороогүй байгаа нь тус улсын асар их хэмжээний буюу 250 өдрийн хэрэглээг хангах хүчин чадалтай газрын тосны нөөцийн ач тус юм. Дээрээс нь засгийн газраас их хэмжээний татаас олгож шатах, тослох материалын үнийн нэмэгдлийг сааруулж байна. Дэлхий дахины эрчим хүчний хямрал Японд юуны өмнө Зүүн Өмнөд Азиар дамждаг нийлүүлэлтийн сүлжээнүүдээр дамжин мөн шууд бусаар нөлөөлж байна. Зүүн Өмнөд Азийн бүс нутаг нь эрт үеэс Японы үйлдвэрлэлийн үндсэн байршил нь болсон бөгөөд эдийн засгаа солонгоруулахын төлөө гаргаж буй идэвх чармайлтын хүрээнд ач холбогдол нь өссөөр байна.

Тус бүс нутгийн орнууд газрын тосны стратегийн нөөц бараг байхгүй тул ноцтой хомсдолд ороод байна. Энэ хомсдолоос үүдэлтэй савлагаа Японд нөлөөлж болзошгүй юм. Мөн Япон улс тус бүс нутгаас импортолдог гарын бээлий, диализийн тоног хэрэгсэл зэрэг эмнэлгийн хэрэгслүүдийн нийлүүлэлт тасалдаж болзошгүй байна. Токио тэр даруйд нь бүс нутгийн орнуудад зориулан 10 тэрбум ам. долларын тусламжийн багц гаргах шийдвэрийг гаргаж хариу арга хэмжээ авсан. Энэ тусламжийн багцыг гаргаснаараа Япон түнш орнууддаа түүхий нефть, нефтийн бүтээгдэхүүнүүдийн нөөцөө бүрдүүлэхэд туслахын зэрэгцээ өөрийнхөө хангамжийн сүлжээгээ баталгаажуулсан.

2026 оны хоёрдугаар сард болсон сонгуулиар улс төрийн хүчирхэг мандатын эзэн болсон, сонгуульт ажлаа хүлээн аваад зургаан сар гаруй болж буй Японы ерөнхий сайд Такаичигийн хувьд энэ хямрал цагаа олоогүй хямрал юм. Түүний засгийн газрын Японы эдийн засгийг стратегийн хөрөнгө оруулалтаар дахин сэргээх амбицтай хөтөлбөр болон аюулгүй байдал-батлан хамгаалахын салбаруудаа бэхжүүлэх зорилтуудаа хэрэгжүүлэхэд санхүүгийн тоглолт хийх орон зай, цаг хугацаа хэрэгтэй байгаа юм. Гэвч ханш нь суларсаар байгаа японы үндэсний мөнгөн тэмдэгт Иен, улам нэмэгдэж буй инфляц, төрийн татаас энэхүү цаг хугацаа ба орон зайг хумих аюул нүүрлээд байна. Гэвч нөгөө талд чухам энэ дайн Такаичигийн хөтөлбөрийг нэн даруй хэрэгжүүлэх шаардлагатай гэдгийг тодотгон харууллаа. Ираны дайнаар Америкийн анхаарал ба цэргийн хүчин чадал өөр газарт төвлөрөөд байгаа энэ цаг үе Япон улсад батлан хамгаалахын чадамжаа дээшлүүлж үзэл санаа нэгтэй түншүүдтэйгээ хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэх нь чухал гэдгийг урьд урьдынхаас илүү тодорхой харууллаа. Токиогийн хувьд Хятад улсад өөрийн зорилгодоо ашиглах боломжтой эрх мэдлийн вакум орон зайг Энэтхэг-Номхон далайн бүсэд бий болгоход нь саад болох чухал юм. Дээрээс нь энэ дайн Япон улс стратегийн хараат байдлаа бууруулах, хямралд тэсвэртэй байдлаа хангах ёстой, ийнхүү хангах явцдаа өөрийн улсын ази тивийн түншүүдтэйгээ хамтрах ёстой гэдгийг тодоос тод харууллаа.

Германы шинжлэх ухаан ба улс төр сангийн "Шокийн давлагаа зүүн чиглэлд: Ираны дайн азийн улс төрийн орчин нөхцөлийг хэрхэн өөрчилж байна вэ? өгүүллээс орчуулсан Чогдонгийн Оюунгэрэл

28/05/2026

ӨМНӨД СОЛОНГОСЫН БОЛОВСРОЛЫН САЛБАР ДАХ ӨРСӨЛДӨӨН БА ЯЛГААТАЙ БАЙДАЛ

Сүүлийн хэдэн арван жилийн хугацаанд БНСУ (Өмнөд Солонгос улс) нь боловсролд тулгуурласан хөгжлийн бодлогоороо дэлхийд онцгой амжилт үзүүлсэн улс болж чадсан. 1960-аад онд нэг хүнд ногдох ДНБ нь Африкийн буурай орнуудын түвшинд байсан тус улс өнөөдөр дэлхийн өндөр хөгжилтэй эдийн засгийн нэг болсон нь боловсролын бодлоготой шууд холбоотой гэж судлаачид үздэг.

Боловсролын амжилтын үзүүлэлтүүд
Өмнөд Солонгосын боловсролын түвшин дэлхийд дээгүүрт тооцогддог. Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага болох “Organisation for Economic Co-operation and Development”-ын “PISA” үнэлгээнд Солонгосын сурагчид математик, шинжлэх ухаан, унших чадвараараа тогтмол тэргүүлэх бүлэгт ордог. 2022 оны “PISA” үнэлгээгээр Өмнөд Солонгосын сурагчид математик болон шинжлэх ухааны үзүүлэлтээр “OECD”-ийн дунджаас мэдэгдэхүйц өндөр үнэлгээ авч байжээ. “OECD”-ийн үнэлгээ 3 жилд нэг удаа гардаг тул 2026 оны үзүүлэлтүүд хүлээгдэж байна.
Мөн тус улсын 25-34 насны залуусын дээд боловсрол эзэмшсэн хувь 70 орчим хувьд хүрсэн нь “OECD”-ийн орнуудын хамгийн өндөр түвшний нэг юм. Энэ нь боловсролыг гэр бүл, нийгмийн үнэт зүйлсийн төвд байрлуулдагтай холбоотой.

Хувийн сургалтын зах зээл ба өрсөлдөөний дарамт
Өмнөд Солонгост “Хагвон” буюу хувийн сургалтын төвүүд асар өргөн тархсан. 2024 оны байдлаар сурагчдын 75 гаруй хувь нь сургуулиас гадуурх хувийн сургалтад хамрагдаж байгаа талаар “Statistics Korea” мэдээлсэн байна. Өрхүүдийн боловсролд зарцуулж буй дундаж зардал сар бүр хэдэн зуун ам.долларт хүрдэг бөгөөд өндөр орлоготой өрхүүдийн хувьд энэ хэмжээ бүр өндөр байдаг.
Тухайлбал хичээлээс гадуурх давтлагын төвүүд болон багш нар их эрэлттэй байдаг бөгөөд үүний нэг жишээ нь Hyun Woo-jin математикийн багш бөгөөд жилийн орлого нь 14,000,000 ам.долларт хүрдэг байна. Бэлтгэн гаргасан ном нь жилд нэг сая хувь борлуулагддаг байна. Хувийн сургалтад жилд нийт 29.4 их наяд вон зарцуулагддаг байна.
Энэ нь боловсролын хүртээмжид ялгаа бий болгож байна. Өндөр орлоготой айлын хүүхдүүд чанартай нэмэлт сургалт авах боломжтой байхад бага орлоготой өрхийн хүүхдүүд ижил түвшний бэлтгэл хангах боломж хязгаарлагдмал байдаг. Иймээс боловсрол нь нийгмийн хөдөлгөөнт байдлыг дэмжихээс гадна зарим талаар орлогын ялгааг улам бататгах механизм болж байна гэсэн шүүмжлэл гардаг.

Сэтгэлзүйн дарамт ба нийгмийн асуудал
Өндөр өрсөлдөөн нь сурагчдын сэтгэлзүйд хүчтэй нөлөөлдөг байна. “OECD”-ийн судалгаагаар Өмнөд Солонгосын өсвөр үеийнхэн академик дарамт хамгийн өндөр мэдрэгддэг бүлгийн нэгт багтдаг. Их, дээд сургуульд элсэх шалгалт болох “CSAT” буюу “College Scholastic Ability Test”-ийн өмнөхөн сурагчид өдөрт 12-16 цаг хүртэл хичээллэх тохиолдол энгийн үзэгдэл болоод байна.
Мөн тус улс өсвөр үеийн амиа хорлолтын түвшнээр “OECD”-ийн орнуудад өндөр үзүүлэлттэйд тооцогддог бөгөөд боловсролын дарамт үүнд нөлөөлдөг гол хүчин зүйлсийн нэг гэж сэтгэлзүйчид үздэг.

“SKY” их сургуулийн үзэгдэл
Өмнөд Солонгост “Seoul National University”, “Korea University”, “Yonsei University” гэсэн гурван их сургуулийг нэгтгэн “SKY” хэмээн нэрлэдэг. Эдгээр сургуульд элсэх нь зөвхөн боловсролын амжилт бус, ирээдүйн ажил мэргэжил, орлого, нийгмийн статусыг тодорхойлох хэмжээнд үнэлэгддэг. Энэхүү сургуулиудад элсэлтийн шалгалт амжилттай өгсөн сурагчдын зөвхөн нэг хувь нь элсэн орж чаддаг байна.
Солонгосын томоохон корпорацууд болох “Samsung”, “Hyundai”, “Sky” зэрэг үндэсний хэмжээний корпорацуудын удирдах болон бусад түвшний ажилтнуудын томоохон хувь нь эдгээр сургуулийн төгсөгчид байдаг талаар олон судалгаа дурдсан байдаг. Энэ нь боловсрол ба элит давхаргын уялдаа холбоог улам бататгаж байна. Нийт Өмнөд Солонгосын ажлын байрны 10 хувь нь эдгээр корпорацуудад хамаардаг бөгөөд 80 нь жижиг дунд үйлдвэрлэл бөгөөд тэдгээр нь мөн уг үндэсний хэмжээний хэдэн томоохон компаниудад туслан гүйцэтгэгчийн үүрэг гүйцэтгэдэг байна.
Өмнөд Солонгосын туршлага нь боловсрол улс орны хөгжлийг хурдасгах хамгийн хүчирхэг хэрэгсэл болохыг харуулсан. Гэвч зөвхөн шалгалт, өрсөлдөөнд төвлөрсөн тогтолцоо нь нийгмийн дарамт, тэгш бус байдал, сэтгэлзүйн эрсдэлийг дагуулж болдгийг мөн тодорхой харуулж байна.
Иймээс орчин үеийн боловсролын бодлого нь зөвхөн өндөр оноо, академик амжилтыг бус, хүний хөгжлийг бүхэлд нь дэмжих, тэгш боломжийг хангах, сэтгэлзүйн эрүүл мэндийг хамгаалах зарчимд тулгуурлах шаардлагатай болж байна.

Нийтэлсэн: Донторын Цогт

27/05/2026

Стратеги академийн номын сан нь 35 хүний суудалтай уншлагын танхим, 25,000 гаруй номын сан хөмрөгтэйгөөр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

2021 онд ХБНГУ-ын Фридрих Эбертийн сангийн дэмжлэгтэйгээр технологийн шинэчлэл хийж, номын сангийн “Koha” программын цахим каталогийг үйл ажиллагаандаа нэвтрүүлж, уншигчид номын сангийн ном хэвлэл, мэдээллийг цаг хугацаа, орон зайнаас үл хамааран интернэтээр хайх, ашиглах боломжтой болов. Цахим каталогийг олон улсын стандартын “MARC21”-ийн дагуу “RDA”-ийн дүрмийн бичилтүүд, “NAR” (нэрийн баталгаажуулсан бүртгэл) хийгдэж байна.

Address

Independence Palace
Ulaanbaatar
14201

Telephone

+97677444182

Website

http://strategy-academy.mn/

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Стратеги Академи posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Стратеги Академи:

Shortcuts

Want your organization to be the top-listed Non Profit Organization in Ulaanbaatar?