Стратеги Академи

14/08/2026

Стратеги академи болон Фридрих-Эбертийн сангийн хамтран бэлтгэсэн Социал демократ үзэл баримтлалыг таниулах цуврал видео бичлэгийг Та бүхэнд хүргүүлж байна.

12/08/2026

Эв санааны нэгдэл нь нийгмийн эв нэгдлийн гагнаас юм.

Эв санааны нэгдэл нь социал демократ үзэл баримтлалын үнэт зүйл бөгөөд нэг нь нийтийн төлөө нийт нь нэгнийхээ төлөө байх зарчим юм. Хүн бүр адилгүй хүлэг болгон жороогүй тул хүн бүрд хүний ёсоор амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэх суурийг тавихад чухал үүрэгтэй.

Эв санааны нэгдэлтэй нийгэм хүнд ээлтэй, хямралд тэсвэртэй бат бэх байдаг.

11/08/2026

Хүн бүрд сайхан амьдрах тэгш боломжийг бүрдүүлэхийн тулд шударга ёсны зарчмыг амьдралд хэрэгжүүлэх шаардлагатай.

Бид эцэг эхээс өөр өөрийн онцгой авьяас чадварыг өвлөн төрдөг. Гэвч эцэг эхийнхээ амьдралын нөхцөл, нийгмийн гарал үүслээс хамааран харилцан адилгүй орчин нөхцөлд өсөн торнидог. Энэхүү тэгш бус нөхцөл нь үе дамжин өвлөгдөх ёсгүй, хүн бүрд гарааны тэгш нөхцөлийг төрийн бодлого, баялгийн дахин хуваарилалтаар бүрдүүлж өгөх ёстой гэж социал демократууд үздэг.

Жишээлбэл, Төрийн эрх мэдэл, мэдээлэлд ойр байдаг цөөхөн хүмүүс энэ давуу байдлаа ашиглаж, нийгмийн нөөц баялгаас бусдаас илүү хувь хүртэх нь шударга ёсны шаардлагыг зөрчиж буй хэрэг юм.

Өөрөөр хэлбэл шударга ёсыг хангаж, хүн бүр эрх чөлөөтэй амьдрах боломжтой нийгмийг байгуулдаг.

10/08/2026

Социал демократ үзэл баримтлал нь эрх чөлөө, шударга ёс, эв санааны нэгдэл гэсэн үндсэн гурван үнэт зүйлс дээр тулгуурладаг. Нэгдүгээрт, Эрх чөлөө нь хэсэг бүлгийн бус хүн бүрийн үндсэн эрхүүдийг хангах зорилт юм. Ардчилсан засаглалыг дэмжиж, хүмүүст сонголт хийх боломжийг олгож, хүн бүрийн эрхэд суурилсан шаардлагыг хангана. Жишээ нь, Ард түмэн төрийн үйл хэрэгт оролцож, засгийн эрхийг барихдаа өөрийн чөлөөт сонголтоор ард түмний төлөөлөл болох Улсын Их Хурлын гишүүдийг сонгож, УИХ нь иргэдийнхээ эрх ашгийг дээдэлсэн хууль тогтоомжуудыг батлах замаар хүн бүрийн эрхийг хуулиар хамгаална.

08/08/2026

ӨНӨӨДӨР ААВУУДЫН БАЯРЫН ӨДӨР ТОХИОЖ БАЙНА. 2025 оны статистик мэдээллээс үзэхэд манай улсын хүн амын дундаж наслалт 72.1 болж нэмэгдсэн хэдий ч эрэгтэй хүний дундаж наслалт эмэгтэй хүнийхээс 9.1 жилээр бага байна. Судалгаагаар нас баралтын дийлэнх шалтгаануудыг өвчлөл, осол гэмтэл болон амиа хорлолт эзэлж байна. Эрчүүдийн дунд эмнэлэгт хандах хандлага бага, өвдсөн үедээ л эмнэлэгт ханддаг байна.

07/08/2026

БНХАУ-ын газрын тосны бүтээгдэхүүний экспорт сэргэв.

Геополитикийн нөхцөл байдлаас шалтгаалж БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлийн Хөгжил, шинэчлэлийн хороо газрын тосны бүтээгдэхүүний экспортод тавьсан хязгаарлалтыг 2026 оны 7 дугаар сарын 08-ны өдөр цуцлах шийдвэр гаргасан. Үүнтэй холбогдуулан БНХАУ-ын газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүд 7 дугаар сард нийт 1.6 сая тонн шатахуун, дизель түлш олон улсын зах зээлд нийлүүлсэн байна.

Олон улсын судлаачдын үзэж байгаагаар ОХУ-ын газрын тосны бүтээгдэхүүний экспортын хориг нь энэхүү шийдвэрт гол нөлөө үзүүлсэн бөгөөд Европ, Ази, Африк дахь түлш, шатахууны эрэлтийг нөхөх, зах зээлээ хамгаалах БНХАУ, ОХУ хоорондын стратегийн тохиролцоо хэмээн тайлбарлаж байна.

Хэдийгээр БНХАУ дотоодын зах зээлийн эрэлтийг хангах, нөөц бүрдүүлэхэд голлон анхаарч байгаа ч илүүдэл хүчин чадлаа ашиглан олон улсын зах зээлд өөрийн байр суурийг бэхжүүлэх эдийн засгийн дипломат бодлого хэрэгжүүлж, ирэх саруудад экспортын хэмжээгээ нэмэгдүүлнэ. Өнгөрсөн Мягмар гарагт Бээжин дараагийн шатны шийдвэрээ гаргаж, экспортын квотоо 2.7 сая тонн болгон огцом нэмэгдүүлж, 8 дугаар сард нийт 3.6 сая тоннд түлш, шатахуун экспортлох төлөвтэй байна.

06/08/2026

Энэтхэгийн мэдээлэл технологийн зах зээлийн зарим статистик үзүүлэлтүүд

Энэтхэгийн мэдээлэл технологийн салбарын орлого 2019 онд 180 орчим тэрбум ам.доллар байсан бол 2026 онд 350 тэрбум ам.долларын босгыг давах магадлалтай гэж шинжээчид таамаглаж байна. Дэлхийн эдийн засгийн форумаас Энэтхэг улсыг хиймэл оюун ухааны ирээдүйн төв хэмээн зарласан.

Энэтхэг нь техникийн өндөр мэргэшсэн ажилтнуудын дэлхийн хамгийн том нөөцтэй улс юм. Дээрээс нь цалин нь төдийлөн өндөр бус. Энэ бүх шалтгаанууд нь Энэтхэг улсыг гадаадын улс орнуудын Мэдээлэл технологийн үйлчилгээ, судалгаа, хөгжүүлэлтээ шилжүүлэх сонирхлыг татсан орон болгож байна.
Гадаад улсуудын Мэдээлэл технологийн үйлчилгээ авахаар олон улсад зарласан тендерийн 55%-ийг Энэтхэг улс шалгаран гүйцэтгэдэг.

2019 оны хоёрдугаар сард Энэтхэгийн засгийн газраас Энэтхэгийг программ хангамжийн үйлдвэрлэлийн өлгий нутаг болгох зорилгоор “Программ хангамжийн бүтээгдэхүүний үндэсний бодлого”-ыг батлан хэрэгжүүлж байна. Энэ хүрээнд дараах зорилтуудыг тавьсан.Үүнд:
⦁ Дэлхийн зах зээлд эзлэх хувь: 2026 он гэхэд дэлхийн программ хангамжийн зах зээлд Энэтхэгийн эзлэх хувийг 10 дахин нэмэгдүүлэх зорилт тавьсан.
⦁ Старт-апп экосистем: Тус бодлогын хүрээнд 10,000 стартапыг дэмжихээр төлөвлөснөөс 2025 он гэхэд Энэтхэг улс дэлхийд Юникорн (1 тэрбум доллароос дээш үнэлгээтэй стартап) компанийн тоогоор 3 дугаарт орж байна.
⦁ Ажлын байр: Бодлого хэрэгжиж эхэлснээс хойш 2025 он гэхэд шууд болон шууд бус байдлаар 3.5 сая ажлын байр шинээр бий болгох зорилтдоо хүрэхээр ажиллаж байна.

Хэрэгжүүлж буй дэмжлэгүүд:
⦁ Хөрөнгө оруулалтын сан: Программ хангамжийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлтийг дэмжих зорилгоор 1,000 крон рупи (ойролцоогоор 120 сая ам.доллар)-ийн хөрөнгөтэй “Software Product Development Fund” (SPDF) санг байгуулсан.
⦁ Кластер хөгжүүлэлт: Улс даяар программ хангамжийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэх 20 стратегийн кластер байгуулж, дэд бүтэц, судалгаа шинжилгээний (R&D) дэмжлэг үзүүлж байна.
⦁ Ур чадвар дээшлүүлэх: "FutureSkills" хөтөлбөрийн хүрээнд нэг сая мэдээлэл технологийн мэргэжилтнийг шинэ үеийн технологид (AI, Blockchain г.м) сургаж, дахин мэргэшүүлж байна.

Бодлогын хэрэгжилтийн үр дүнд:
⦁ Инновацын өсөлт: Энэтхэг улс Дэлхийн инновацын индекс (Global Innovation Index)-ээр 2025 онд 38 дугаар байрт бичигдэж (2015 онд 81 дүгээр байранд байсан), оюуны өмчийн мэдүүлгийн тоогоор дэлхийд 6 дугаарт орж байна.
⦁ “SaaS” салбарын тэсрэлт: Программ хангамжийг үйлчилгээ болгон ашиглах (SaaS) загвар эрчимтэй хөгжиж, 2030 он гэхэд энэ салбарын орлого 30-40 тэрбум ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна.

04/08/2026

ГЭР БҮЛ САЛАЛТ НЬ НИЙГМИЙН СУУРЬ АСУУДАЛ МӨН

Монгол Улсын нийт өрхийн тоо 2025 оны жилийн эцсийн байдлаар 1,011,078 болж, өмнөх оноос 1.4 хувиар өссөн байна. Нийт өрхийн 48.5 хувь буюу 490,372 өрх Улаанбаатар хотод амьдарч байгаа бол үлдсэн 51.5 хувь нь аймгийн төв, хөдөө, орон нутагт амьдарч байна.
Үндэсний статистикийн хорооноос гаргасан мэдээллээр Монгол Улсад 2025 оны байдлаар 12,582 хос гэрлэлтээ батлуулж, 4,493 хос гэрлэлтээ цуцлуулсан байна.

“Монгол гэр бүлийн харилцааны өнөөгийн байдал, өөрчлөлт” үндэсний судалгаагаар сүүлийн 5 жилийн хугацаанд (2019-2024 он) гэрлэлтийн тоо 29 хувиар буурсан бол гэрлэлт цуцлалт 5 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна. Гэр бүл салалтын гол шалтгаан:
1. Эдийн засгийн хүчин зүйл;
2. Гэр бүлээс гадуурх харилцаа;
3. Донтолт, хүчирхийлэл.

Монгол Улсын Засгийн газраас Гэр бүлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг 2025 оны 11 дүгээр сард УИХ-д албан ёсоор өргөн мэдүүлсэн бөгөөд 2026 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдрийн нэгдсэн чуулганаар хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлэг болж өнгөрлөө. Хуулийн төсөлд:
- Гэр бүл, хүүхдийн маргааныг шийдвэрлэх дагнасан шүүх байгуулагдах.
- Монгол хүний удмын санг хамгаалах зорилгоор гэрлэх гэж буй хосууд өөр хоорондоо төрөл садангийн холбоотой эсэхээ ДНХ-ийн шинжилгээгээр баталгаажуулах эрх зүйн орчныг нээж өгсөн.
- Хосууд гэрлэхдээ дундын болон хувийн эд хөрөнгө, үүрэг хариуцлагаа гэрээгээр нарийвчлан зохицуулах боломжтой болсон.
- Гэрлэлтээ албан ёсоор батлуулаагүй ч олон жил хамт амьдарсан хосуудын харилцааг гэрлэлттэй адилтган үзэж, эд хөрөнгийн маргааныг шийдвэрлэх заалт орсон.
- Хүүхдийн тэтгэлэг төлөхөөс санаатайгаар зайлсхийсэн тохиолдолд гадаадад зорчих эрхийг хязгаарлах, төрөөс олгох зарим үйлчилгээ, зээлийг зогсоох зэрэг хариуцлагын механизмыг чангаруулсан.

10/07/2026