03/08/2026
ЧӨЧҮ хайрханы энэхүү бүс нутаг нь ХӨВСГӨЛИЙН УЛСЫН ТУСГАЙ ХАМГААЛАЛТТАЙ ГАЗАР-т харьяалагддаг юм.
ХАМГААЛАЛТЫН ЗАХИРГААНЫ ТАНИЛЦУУЛГА
Байгуулагдсан тухай: Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Сайд нарын зөвлөлийн 1985 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдрийн 370 дугаар тогтоолоор “Хөвсгөл сав газрын тусгай хамгаалалттай газар байгуулах” тухай шийдвэр гарч, 1986 оны Ой, модны аж үйлдвэрийн яамны 169 тоот тушаалаар Хөвсгөл нуур хамгаалалтын захиргаа байгуулагдаж үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн.
Хамгаалалтын захиргааны зорилго: Цэвэр, цэнгэг уст Хөвсгөл нуур, түүний ай сав газрын унаган төрх, түүх соёлын дурсгал болон экологийн тогтвортой байдал, биологийн төрөл зүйлийг хадгалах, хамгаалах, ирээдүй хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх, уламжлалт ёс заншлыг дээдлэн, байгалийн цогцолборт газар нутгийн иргэд, талуудын оролцоонд түшиглэсэн хамтын менежмент хэрэгжүүлж эко аялал жуулчлалын жишиг бүс нутаг болгон хөгжүүлэхэд гол зорилго оршино.
Үйл ажиллагаа: Одоогийн байдлаар хамгаалалтын захиргаа нь Хөвсгөлийн БЦГ, Даян дээрхийн агуйн БДГ-ын 1,206,905 га газрыг хариуцан байгалийн нөөцийн хамгаалалт хяналт шалгалт, судалгаа мониторинг, аялал жуулчлал, газар ашиглалтын бодлогыг хэрэгжүүлэх, иргэд, олон нийтийг соён гэгээрүүлэх, танин мэдэхүй, экологийн мэдээлэл түгээх чиглэлээр ажиллаж байна.
Гадаад хамтын ажил: Хөвсгөлийн БЦГ нь ОХУ-ын Буриад Улсын Тункинский үндэсний паркийн нутаг дэвсгэртээ хиллэдэг, 2002 оноос Тункинский Үндэсний Паркийн захиргаатай хамтран ажиллаж эхэлсэн. 2014 он᠋д АНУ-ын Калифорни мужийн Йосэмити Үндэсний Парк, 2023 онд Япон улсын Шига аймагт байрлах Бива нуурын судалгааны төвтэй хамтран ажиллах санамж бичгийг байгуулж туршлага солилцох ажилд удирдлага, мэргэжилтэн, байгаль хамгаалагчид хамрагдаад байна.
Хамгаалалтын захиргааны ажлын үр дүн: Хөвсгөлийн БЦГ нь Монгол орны нутаг дэвсгэрийн 6,41%-ийг эзлэх бөгөөд 2022 онд ЮНЕСКО-ийн Хүн ба шим мандлын нөөц газарт албан ёсоор бүртгэгдэж, 2026 оны 2-р сард Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар “Төрийн тахилгат Хөвсгөл нуур” болсон.
