VOICE of the desert

VOICE of the desert 🌿 Peaceful regional cooperation — Eurasian movement in combating Desertification. 🐫
(1)

27/07/2026

"АРАЛ ТЭНГИСИЙН ЁРООЛД ХОНОСОН АНХНЫ МОНГОЛЧУУД БОЛЦГООЛОО"
Арал тэнгисийн ёроолд хонохоор майхан саваа барилаа. Хуучин эрэг байсан газраас 90 гаруй км явлаа. Тэнгисийн гүн рүү ойртох тусам лаг шаврын үнэр нэмэгдэж, нарийн хужирлаг тоос амтагдаж, биед наалдана. Зүүн хойноос шорвог амттай халуун салхитай. Өдрийн 43 хэмийг бодвол бага зэрэг халуун бууж, 40 хэм болжээ.
Гурван майхнаа машиныхаа нөмөрт босгож, газан плиткагаа асааж, цай, хоолоо хийв. Аминд ордог Ашид брэндийн хоолоо чанаж идлээ. Ойрд ийм шимтэй юм хүртээгүй, хурцдах вий дээ хэмээн зарим маань хаширлаж байна шүү. Халуун салхин дор монгол борцныхоо халуун шөлийг ууж, хөлсөө бурзайлгав.
Нар баахан бүүдгэр жаргалаа. Шөнө шуурах вий дээ хэмээн түгшив. Шуурвал цагаан шороо, нунтаг хужираар булчихна даа. Өглөө нэг гуриланд өнхөрсөн юм шиг бөөрөнхий цагаан юмнууд сүүдэгнээд, нэгнээсээ айж цочих вий дээ хэмээн наргина.
Бид уг нь усны захад хүрээд хоноё гэсэн боловч, усны зах сураггүй. 90 км явчихаад байхад шүү. Жил бүр усны зах улам бүр холдож байгаа гэсэн. Зарим газраа бүр хэдэн зуун метрээр.
Тэгээд холын бараа тасрахаас өмнө зогсож майхнаа барьсан юм. Учир нь үе үе том том гүн нүх таарна. Яг л тэнгисийн ёроолоос сорчих мэт мэдрэмж төрүүлдэг тийм нүхнүүд. Тэгээд гэгээтэйд зогссон юм.
Харанхуй болмогц салхи тогтлоо. Сайхан боллоо гэж баярлацгаатал, эрт баярлажээ. Намгийн жижигхэн шивнүүр ялаа шавчихдаг юм байна. Чих, хамар луу орж хазах гэнэ. Аль нимгэн газар луу салаа салаагаараа дайрна. Тэр ялаатай дайтсаар арай гэж нэг үүр дөхүүлэв. Үүр цайхын өмнө агаарын хэм огцом унадаг юм байна. Арай ч хасах болоогүй, гэхдээ л тэр олон шивнүүр ялааны армийг хөдөлж чадахгүй болтол сэрүүссэн дээ. Гэсэн хэдий ч бид Арал тэнгисийн ёроолд хоносон анхны монгол хүн болцгоолоо шүү гэсэн өөдрөг бодолтой өглөө үүрийг угтацгаасан даа.

Манай хэд 10 гаруйхан жилийн өмнө шинээр бий болсон үнсэн өнгөт цөлийн гадаргууг гайхан харж зогсоно. Арал тэнгисийн ёро...
27/07/2026

Манай хэд 10 гаруйхан жилийн өмнө шинээр бий болсон үнсэн өнгөт цөлийн гадаргууг гайхан харж зогсоно.
Арал тэнгисийн ёроол дээр.

27/07/2026

Арал тэнгисийн ширгэсэн ёроол дээр явна. Үргэлжилсэн шаварлаг, давслаг, үхмэл саарал гадаргуу. Бид хуучин усан зогсоол байсан, одоо усан онгоцны оршуулгын газар болсон Маүнакаас домгийн тэнгисийн гүн рүү, шинээр бий болсон Аралцөлийн гүн рүү 70 гаруй км яваад байна. Усны бараа харагдахгүй л байна. Үнэр ч алга.. Халуун хуурай давслаг салхи сэвэлзэнэ. Агаарын хэм 43.
20 гаруй км-ын өмнөөс үргэлжилсэн суваг хөндлөн татсантай таарав. Ер узбекчүүд үлдсэн усаа авч үлдэх гэж боломжтой бүхнээ хийж байгаа аж. Гэвч үр дүн? Үлдсэн ус нь жилд 24 м-ээр татарч байгаа.

27/07/2026

Нэгэн цагт тэнгисийн оёор байсан газраар давхиж явна. Арал тэнгисийн ором...

26/07/2026
26/07/2026

АРАЛ ТЭНГИС одоо АРАЛ ЦӨЛ нэртэй болжээ.
Миний зогсож буй газраас тэнгисийн хойт зах ортол даруй хэдэн зуун км байсан гэв.
Цагтаа энэ тэнгисээр усан тээврийн, загас агнуурын 500 гаруй онгоц сүлжилдэж, элдэв усны шувууд тэнгэрт нь эргэлдэж, загас нь буцалж байжээ. Урд эргийн Маунок-т Загас агнуурын аж ахуй ажиллаж, жилдээ 25 000 тонн загас барьж, 20 сая ширхэг лаазалсан бүтээгдхүүн гаргадаг байжээ.
Энэ чийглэг дулаан эрэг дээр Пионерийн зусланд хүүхдүүд шуугилдаж, ЗХУ-ын Коммунист намын Төв хорооны томчууд ирж амарцгаадаг ч байжээ.
Харин одоо тэр бүхэн домог болж, зах хаяа нь харагдахгүй говь, цөл л цэлийж, хуурай халуун агаар пүн хийнэ. Өнөөх усан онгоцнуудын сэг элсэн доороос цухуйсан ямар нэгэн аварга амьтны хөгцөрсөн яс мэт сэрийж, тэнгэр нь эзгүй сааралтаж, загас үсчиж, ус цалгилж байсан газарт заг сэрийлдэж, гүрвэл гүйлдэх болжээ. Ердөө хэдхэн арван жилийн дотор.
1987 онд асуудал босож, Загас агнуурын аж ахуй хаагдахад 16 000 ажилтан ажилгүй болж, бүс нутгийн ард олны амьдрал, эдийн засагт сүйрэл авчирчээ.
Одоо Арал тэнгисийн ормоос жилд 85 сая тонн давсархаг тоосонцор, элс агаарт дэгдэж, Төв Азийн бүс нутаг байтугай бүр Тайванд хүрдэг болжээ. Төв Азийн бүс нутаг хуурайшиж, байгал орчны эрс өөрчлөлт эрчимжжээ.
АРАЛ ТЭНГИСИЙН СҮЙРЭЛ нь зөвхөн байгал орчны төдийгүй ард түмний амьдрал, зан заншил, оюун сэтгэлгээ, бүс нутгийн эдийн засгийн ч сүйрэл болсон байна.
Хэн буруутай вэ?
Загас биш, шувуу биш, ус ч биш, ердөө л хүмүүсийн ухамсаргүй үйл ажиллагаа, төрийн алсын хараагүй бодлого... ХҮМҮҮС БИД БУРУУТАЙ... Загас, усны шувууд, олон төрөл зүйлийн ургамал, гол нь энэ их ус, энэ бүхэн буруугүй. Гагцхүү ухамсарт, оюун ухаант гэгдэх ХҮН буруутай.
Манай Монгол эх орны маань 77-88 хувь нь цөлжилтөд өртсөн. Сүүлийн жилүүдэд хурдац нь нэмэгдсэн. Бид 6 сарын 5-аас Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь, Баянхонгор, Өвөрхангай, Говь-Алтай аймгуудын олон сумдаар орж, хэдэн зуун хүнтэй уулзаж, ярилцсан. Тэд нэг л юм ярьдаг. Тэр нь усгүй болж буй тухай, бэлчээр доройтож буй тухай, байгал гундаж буй тухай л ярьж байсан.
Одоо л... Бид одоо л эх байгалаа ээж шигээ харж, хандаж, халамжлахгүй болж... нэгэнт сүйрчихвэл цусаар уйлаад ч нэмэргүй болно.

Төөрөх заримдаа ашигтай. Манай Voice of the Desert багийнхан Аму мөрний хөндийн үй олон зам дотор төөрч яваад нэг ийм ца...
25/07/2026

Төөрөх заримдаа ашигтай. Манай Voice of the Desert багийнхан Аму мөрний хөндийн үй олон зам дотор төөрч яваад нэг ийм цайзтай таарсан юм.
Энэ цайз Хорезмийн улсын том бат бэх цайзуудын нэг. Хэрэм нь 1 км урт, 25 орчим м өндөр, давхар хэрэмтэй.
XIII зуунд манайхан очиж эзлээд, нураачихаж. Их л түүхтэй цайз аж.
Guldursan Qala цайз. Узбекистан улс, Каракалпак. Аму мөрний хөндийд.

Address

Playtime Field, PC38+HW, ND - 3 Khoroo, Nalaikh
Ulaanbaatar
12612

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when VOICE of the desert posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share