Myanmar Environmental Education Team

Myanmar Environmental Education Team "We cannot stop natural disasters but we can arm ourselves with knowledge: so many lives wouldn't have to be lost if there was enough disaster preparedness."

3ZERO House Myanmar ၊ Myanmar Environmental Education Team နှင့် Bright Institute တို့ ပူးပေါင်းပြီး Green Skills for Yo...
11/05/2026

3ZERO House Myanmar ၊ Myanmar Environmental Education Team နှင့် Bright Institute တို့ ပူးပေါင်းပြီး

Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop ကို ​အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်ပြီးပါကြောင်း ..

08/05/2026

📣 Check your email inbox

3ZERO House Myanmar နှင့် Myanmar Environmental Education Team MEET၊ Bright Institute တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြုလုပ်တဲ့ "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop" တွင်ပါဝင်လျှောက်ထားကြသော တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီကို ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါတယ်။

Workshop ကို In-person တက်ရောက်ခွင့်ရသူများနှင့် Online မှ တက်ရောက်ခွင့်ရသူမျာအားလုံးကို အတည်ပြုအီးမေးလ် (Confirmation Email) ပို့ပြီးပြီဖြစ်ကြောင်း အသိပေးအပ်ပါတယ်။

✅ ဒါကြောင့် မိမိတို့ရဲ့ Email Inbox (သို့မဟုတ်) Spam Box ကို စစ်ဆေးကြည့်ပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။

✅ လျှောက်ထားသူ အရေအတွက် စုစုပေါင်း “၁၅၀” ကျော်ရှိခဲ့တာကြောင့် တက်ရောက်ရန်ရွေးချယ်ခံရသူများအနေနဲ့ အီးမေးလ်တွင်ပါသော အချက်အလက်များကို ဖတ်ရှုပြီး တက်ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း "YES" ဟု Confirmation ပြန်လည်ပေးပို့ဖို့လည်း မမေ့ပါနဲ့နော်။

3ZERO House Myanmar ၏ နောက်ထပ်စိတ်ဝင်စားဖွယ် အစီအစဉ်သစ်များတွင်လည်း ဆက်လက်ပါဝင်နိုင်ရန် စောင့်မျှော်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်လိုက်ရပါတယ်။

[English Content]

📣 Check Your Email Inbox! 📩✨

We would like to express our heartfelt thanks to everyone who applied for the "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop," organized by 3ZERO House Myanmar in collaboration with MEET and Bright Institute.

We are pleased to announce that Confirmation Emails have been sent out to all selected participants for both In-person and Online attendance.

✅ Please check your Email Inbox (and don't forget to look in your Spam/Junk Box).

✅ With over 150 applicants, seats are highly valuable. If you have been selected, please read the instructions in the email and reply with "YES" to confirm your attendance.

We look forward to seeing the selected participants soon and invite everyone to stay tuned for more exciting upcoming programs from 3ZERO House Myanmar!

07/05/2026

🫘စိုက်မည့်သူများအတွက် seed balls လေးတွေ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ အခကြေးငွေပေးစရာမလိုဘဲ တောင်းယူ/ ကိုယ်တိုင်လာယူလို့ရပါပြီ… cb ကနေ Hello လုပ်လိုက်ပါ

📍နေရာဒေသနဲ့ ကိုက်ညီမည့် seed balls လေးများကို အကြံပေးခြင်းနှင့် seed balls လေးများကို ပစ်ခဲ့သည့်အခါမျိုးမှာ သတိထားရမည့် ဆောင်ရန်/ရှောင်ရန်များကိုလည်း တစ်ဦးချင်းအလိုက် အကြံပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်…

🌳⛈️လာမည့် မိုးဦးအတွက် ရှင်သန်ဖို့ရန် မျိုးစေ့လေးတွေအသင့်ဖြစ်နေပါပြီ… 🫘
👨🏻‍🌾ဘယ်သူစိုက်မည့် အဖွဲ့ကလည်း🌿🌱

06/05/2026

တစ်ရက်ပဲ ကျန်ပါတော့တယ်နော်……

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ချစ်မြတ်နိုးပြီး ရာသီဥတုနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာဘာသာရပ်တွေကို ဆက်လက်သင်ယူချင်တဲ့ လူငယ်တွေအတွက် "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop" ကိုလျောက်ထားဖို့ တစ်ရက်သာကျန်ပါတော့တယ်။
ယခု ဆွေးနွေးပွဲကို 3ZERO House Myanmar နှင့် Myanmar Environmental Education Team MEET၊ Bright Institute တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြုလုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ Workshop မှာဆိုရင်
✅ Session 1: Green Skills for Youth: လူငယ်တွေအတွက် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ဆိုင်ရာ အသိပညာ (Green Skills) များကိုမိတ်ဆက်ဟောပြောသွားမှာဖြစ်ပါတယ်၊ လက်ရှိအချိန်တွေဟာ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ သိသာထင်ရှား ဆိုးရွားစွာ ကြုံတွေ့နေကြရတဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပြဿနာတွေကို သာမန်ပြည်သူတွေ လွယ်လွယ်ကူကူ နားလည်သဘောပေါက်အောင် ရှင်းလင်းဟောပြောဆွေးနွေးနိုင်မယ့် လူငယ် "Educators" များဖြစ်လာစေဖို့ လိုအပ်တဲ့ဟောပြောသင်ကြားမှုစွမ်းရည် (Teaching Skills) များကိုလည်း မိတ်ဆက်ဟောပြောပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

✅Session 2: Academic and Scholarship Pathways in Climate and Environmental Studies
ဒုတိယပိုင်းမှာဆိုရင်တော့ ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တွေမှာ လူငယ် “Scholars” တွေ ထွက်ပေါ်လာဖို့အတွက် တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်နှင့် ပညာသင်ဆု လျှောက်ထားရန် ပြင်ဆင်မှုတွေကို လက်တွေ့ကျကျ ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ ဆွေးနွေးပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ACCESS Program အကြောင်း မိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ Personal Statement ကောင်းတစ်ခု ဘယ်လိုရေးသားရမယ်ဆိုတဲ့ လမ်းညွှန်မှုများ၊ပညာသင်ဆုလျှောက်ထားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သိရှိလိုတာများကို အမေး၊အဖြေကဏ္ဍတွင် တခါတည်းမေးနိုင်တဲ့ အစီအစဉ်လည်းပါဝင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

✅ ဦးဆောင်ဆွေးနွေးမျှဝေသွားမည့် Speakers တွေကတော့
Myanmar Environmental Education Team(MEET) ရဲ့ တည်ထောင်သူ၊ Educator ဆရာဦးစည်သူလွင် နှင့်
Bright Institute ရဲ့ တည်ထောင်သူ၊ Lead Trainer ဆရာဦးချမ်းအေး တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနယ်ပယ်နှင့် ပညာတော်သင်လျှောက်ထားခြင်းဆိုင်ရာနယ်ပယ်တွေမှာ အတွေ့အကြုံပြည့်ဝသော ဆရာများနဲ့ Interactive ဆွေးနွေးမေးမြန်းခွင့်လည်းရရှိမှာဖြစ်တာကြောင့် လက်မလွှတ်သင့်တဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလိုအခွင့်အရေးကို In-Person သာမက Online ကပါ ပါဝင်နိုင်တာမို့ အခုပဲလျှောက်လွှာဖြည့်လိုက်တော့နော်……

🔗 စာရင်းသွင်းရန်: https://forms.gle/p7mn18ctL8xNf7aq9

✅ Workshop အသေးစိတ်အချက်အလက်များ 🗓
နေ့ရက်: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၀ ရက် (တနင်္ဂနွေနေ့)
အချိန်: နေ့လယ် ၁၂:၃၀ နာရီ မှ ညနေ ၅:၀၀ နာရီအထိ
ပြုလုပ်မည့်ပုံစံ: Hybrid (In-Person သို့မဟုတ် Online)
နေရာ: 3ZERO House Myanmar (အမှတ် ၁၆၇၊ ၄၇ လမ်း (အထက်ဘလောက်)၊ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့)

📩 လျှောက်ထားရန် နောက်ဆုံးရက်: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၇) ရက် [ည ၁၁ နာရီ၊ ၅၉ မိနစ်]
In-Person တက်ရောက်နိုင်သောလူဦးရေ အကန့်အသတ်ရှိပါသဖြင့် အမြန်ဆုံး စာရင်းပေးသွင်းဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။

ဆွေးနွေးပွဲ အကြောင်းအရာအသေးစိတ်ကို ထက်မံသိရှိလိုပါက : https://www.facebook.com/share/p/18i2e3g1FN/

Session 1 မှာ ဦးဆောင်သွားမည့် ဆရာကတော့ : https://www.facebook.com/share/p/18bhvNFLCf/

Session 2 မှာ ဦးဆောင်သွားမည့် ဆရာကတော့ : https://www.facebook.com/share/p/18PkxtM3kZ/

ထက်မံသိရှိလိုတာများရှိပါက Ko Bhone Myat Kyaw (09 973 474141) နှင့် Ma Suu Myat Kyaw (09 978447481) သို့ ရုံးဖွင့်ရက်များတွင် ရုံးချိန်အတွင်း ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
[English Content]

Final Call: Only 1 Day Left! ⏳✨

There is only one day remaining to apply for the "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop!" This is a must-attend event for young people who love the environment and want to pursue advanced studies in climate and environmental sectors.

The workshop is organized by 3ZERO House Myanmar in collaboration with MEET and Bright Institute.

What You Will Learn:
✅Session 1: Green Skills for Youth: An introduction to environmental knowledge (Green Skills).Development of Teaching Skills to become effective "Educators" who can explain complex environmental issues simply to the public.

✅Session 2: Academic and Scholarship Pathways in Climate and Environmental Studies: Practical guidance on university admissions and scholarship preparation to help you become a future "Scholar." An introduction to the ACCESS Program and step-by-step guidance on writing a powerful Personal Statement.

✅ Meet Our Expert Speakers:
You will have the opportunity to engage in an interactive discussion with highly experienced leaders in Myanmar’s environmental and academic fields:

👨‍💻U Sithu Lwin: Founder of the Myanmar Environmental Education Team (MEET) and professional Educator.

👨‍💻U Chan Aye: Founder and Lead Trainer of Bright Institute.

🔗 Apply Now: https://forms.gle/p7mn18ctL8xNf7aq9

✅Workshop Details 🗓
Date: Sunday, May 10, 2026
Time: 12:30 PM – 5:00 PM
Format: Hybrid (Attend In-Person or Online)
Venue: 3ZERO House Myanmar (No. 167, 47th Street Upper Block, Botahtaung Township, Yangon)
📩 Application Deadline: May 7, 2026 [11:59 PM]

In-person seating is limited, so please register immediately!

📌Full Workshop Details: https://www.facebook.com/share/p/18i2e3g1FN/

📌Session 1 Speaker Info: https://www.facebook.com/share/p/18bhvNFLCf/

📌Session 2 Speaker Info: https://www.facebook.com/share/p/18PkxtM3kZ/

For further inquiries: Please contact Ko Bhone Myat Kyaw (09 973 474141) or Ma Suu Myat Kyaw (09 978447481) during office hours on working days.

04/05/2026

သုံးရက်ပဲ ကျန်ပါတော့တယ်နော်……

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ချစ်မြတ်နိုးပြီး ရာသီဥတုနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာဘာသာရပ်တွေကို ဆက်လက်သင်ယူချင်တဲ့ လူငယ်တွေအတွက် "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop" ကိုလျောက်ထားရန် သုံးရက်သာကျန်ပါတော့တယ်။

ယခု ဆွေးနွေးပွဲကို 3ZERO House Myanmar နှင့် Myanmar Environmental Education Team MEET၊ Bright Institute တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြုလုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။
ယခု Workshop ကို
✅ Session 1: Green Skills for Youth နှင့်
✅Session 2: Academic and Scholarship Pathways in Climate and Environmental Studies
ဆိုပြီး အပိုင်း ၂ ပိုင်းနဲ့ ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်၊

✅ ဘယ်သူတွေတက်ရောက်သင့်လဲဆိုရင်
အသက် (၁၈) နှစ်မှ (၄၀) နှစ်အတွင်းရှိသော: တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား/သူများနှင့် ကျောင်းပြီးစလူငယ်များ၊
ရာသီဥတုနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးတွင် စိတ်ပါဝင်စားသူများ၊
နိုင်ငံတကာပညာသင်ဆု (Scholarships) လျှောက်ထားလိုသူများအတွက် အထူးသင့်တော်ပါတယ်။

✅ Workshop အသေးစိတ်အချက်အလက်များ 🗓
နေ့ရက်: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၀ ရက် (တနင်္ဂနွေနေ့)
အချိန်: နေ့လယ် ၁၂:၃၀ နာရီ မှ ညနေ ၅:၀၀ နာရီအထိ
ပြုလုပ်မည့်ပုံစံ: Hybrid (In-Person သို့မဟုတ် Online)
နေရာ: 3ZERO House Myanmar (အမှတ် ၁၆၇၊ ၄၇ လမ်း (အထက်ဘလောက်)၊ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့)
📩 လျှောက်ထားရန် နောက်ဆုံးရက်: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၇) ရက် [ည ၁၁ နာရီ၊ ၅၉ မိနစ်]

🔗 စာရင်းသွင်းရန်: https://forms.gle/p7mn18ctL8xNf7aq9

In-Person တက်ရောက်နိုင်သောလူဦးရေ အကန့်အသတ်ရှိပါသဖြင့် အမြန်ဆုံး စာရင်းပေးသွင်းဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။

ဆွေးနွေးပွဲ အကြောင်းအရာအသေးစိတ်ကို ထက်မံသိရှိလိုပါက : https://www.facebook.com/share/p/18i2e3g1FN/

Session 1 မှာ ဦးဆောင်သွားမည့် ဆရာကတော့ : https://www.facebook.com/share/p/18bhvNFLCf/

Session 2 မှာ ဦးဆောင်သွားမည့် ဆရာကတော့ : https://www.facebook.com/share/p/18PkxtM3kZ/
ထက်မံသိရှိလိုတာများရှိပါက Ko Bhone Myat Kyaw (09 973 474141) နှင့် Ma Suu Myat Kyaw (09 978447481) သို့ ရုံးဖွင့်ရက်များတွင် ရုံးချိန်အတွင်း ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။

[English Content Below]

Only 3 Days Left to Apply! ⏳

There are only three days remaining to register for the "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop," designed for young people passionate about the environment and eager to pursue studies in climate and environmental fields.
This workshop is organized by 3ZERO House Myanmar in collaboration with MEET and Bright_Institute.
Workshop Structure:
The program is divided into two comprehensive sessions:

✅ Session 1: Green Skills for Youth and
✅Session 2: Academic and Scholarship Pathways in Climate and Environmental Studies.

✅Who Should Attend? 👥
This workshop is ideal for individuals aged 18 to 40 who are:
University students or recent graduates.
Interested in climate and environmental conservation.
Planning to apply for international scholarships.

✅Workshop Details 🗓
Date: Sunday, May 10, 2026
Time: 12:30 PM – 5:00 PM
Format: Hybrid (In-Person or Online)
Venue: 3ZERO House Myanmar (No. 167, 47th Street Upper Block, Botahtaung Township, Yangon)
📩 Application Deadline: May 7, 2026 [11:59 PM]

🔗 Register Here: https://forms.gle/p7mn18ctL8xNf7aq9

In-person seating is limited, so we strongly encourage you to register as soon as possible!

Learn More About Our Speakers & Program
👉 Full Workshop Details: https://www.facebook.com/share/p/18i2e3g1FN/
👉 Meet our Session 1 Speaker: https://www.facebook.com/share/p/18bhvNFLCf/
👉 Meet our Session 2 Speaker: https://www.facebook.com/share/p/18PkxtM3kZ/

Please contact Ko Bhone Myat Kyaw (09 973 474141) or Ma Suu Myat Kyaw (09 978447481) during office hours.

ပန်းနဲ့ပေါက်တာလည်း နာချင်တယ်[မိုးလေဝသပညာရှင် ဒေါက်တာထွန်းလွင်(မောင်ထွန်းလွင်- မိုးလေဝသ)ရေးခဲ့တဲ့ နာဂစ်အတွေ့အကြုံဆောင်းပါ...
03/05/2026

ပန်းနဲ့ပေါက်တာလည်း နာချင်တယ်

[မိုးလေဝသပညာရှင် ဒေါက်တာထွန်းလွင်(မောင်ထွန်းလွင်- မိုးလေဝသ)ရေးခဲ့တဲ့ နာဂစ်အတွေ့အကြုံဆောင်းပါးကို အောင်ပင်လယ်မဂ္ဂဇင်း FB page မှ ကူးယူ​ဖော်ပြပါသည်]

၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ မေလ(၃)ရက်နေ့ဟာ ကျွန်တော့်ရဲ့ အမှုထမ်းသက် (၄၃)နှစ် ပြည့်မြောက်တဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ ကျွန်တော့်အတွက် တစ်သက်တာ မမေ့နိုင်စရာ အမှတ်တရ ဖြစ်စေတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကေတာ့ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ မေလ(၃)ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းမိုးမလင်းမီမှာ ရန်ကုန်မြို့ရဲ့ အနီးကို အားကောင်းတဲ့ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်းကြီး နာဂစ်(Nargis) ဖြတ်သွားခဲ့လို့ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလင်းအားကြီးက နာဂစ်မုန်တိုင်း ဘယ်လောက်သောင်းကျန်းသွားခဲ့တယ်ဆိုတာကို အများအားဖြင့် မုန်တိုင်းအတွေ့အကြုံမရှိကြတဲ့ ရန်ကုန်သူ ရန်ကုန်သားများ ခေါင်းမဖော်ဝံ့အောင် ပထမဆုံးအတွေ့အကြုံအနေနဲ့ တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ကြရပါတယ်။ နာဂစ်မုန်တိုင်းဟာ လေတိုက်နှုန်းအားဖြင့် တစ်နာရီမိုင်(၁၂၀) ခန့်နှုန်းနဲ့ မေလ(၃)ရက်နေ့ နံနက်လင်းအားကြီး နံနက်(၁)နာရီ လောက်ကစပြီး ဒေါသတကြီးနဲ့ ဆင်ဟိုင်းများမုန်ယို သလို လေပြင်းများနဲ့ ပွဲကြမ်းနေခဲ့တာ နေ့ခင်းပိုင်း(၁၁) နာရီလောက်အထိ ဒေါသမပြေသေးတဲ့ပုံပါပဲ။ ပွဲပထမပိုင်းမှာတော့ ရန်ကုန်မြို့တော်ရှိ သစ်ကြီးဝါးကြီးနဲ့ အဆောက်အဦများဟာ ခါးစည်းပြီး ခံနေခဲ့ကြပါသေးတယ်။ နံနက်(၅)နာရီလောက် အရောက် မုန်တိုင်းဗဟိုချက် ရန်ကုန်မြို့အနီး ချဉ်းကပ်လာတဲ့အခါမှာတော့ အားလုံး အလဲလဲအပြိုပြို ဖြစ်ကုန်ကြရတော့တာပါပဲ။ နောက်နေ့မနက် နေအထွက်မှာတော့ မြင်ကြရတဲ့ မြင်ကွင်းဟာ မယုံနိုင်လောက်အောင်ပါပဲ။ ပီဘိ ရန်ကုန်ဟာ အရင်နဲ့တခြားစီပါပဲ။ သစ်ပင်တွေ၊ ဓာတ်တိုင်တွေ၊ အိမ်အမိုးတွေ၊ သွပ်ပြားတွေ၊ ကြော်ငြာဆိုင်းဘုတ်တွေ၊ ခြံစည်းရိုးတွေ အားလုံးအားလုံး မြင်မကောင်းအောင်ပါပဲ။

နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းကြီးကို နာဂစ်လို့ အမည်မတပ်ရသေးခင် မွေးခါစကတည်းက စတင်သိကျွမ်းနေခဲ့ပါတယ်။ မျက်စိအောက်မှာပဲ ဖွံ့ထွားလာပြီး အရွယ်ရောက်လာကတည်းက အခြေအနေ မဟန်မှန်းရိပ်မိခဲ့ပါတယ်။ ဟန်ရေးကလည်း တပြပြ၊ မာန်သွေးတာကလည်း တကြွကြွမို့.. ဒီကောင်အန္တရာယ်ကောင် ဖြစ်လာနိုင်တယ် လို့ (၄)(၅)ရက်ကတည်းက တွေးပူခဲ့မိပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း သူ တာစူနေတဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းက သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်နဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို အဆက်မပြတ် ဆက်သွယ် သတိပေးနေခဲ့ပါတယ်။ အဓိက ဦးတည်နေတဲ့ ဟိုင်းကြီးကျွန်းဆိုရင် မရောက်ခင်(၃)ရက်လောက် အလိုကတည်းက တာဝန်ခံ တစ်ဦးနဲ့ နာရီဝက်တစ်ကြိမ် ဖုန်းအဆက်အသွယ်ပြုပြီး၊ နာဂစ်ရဲ့ အခြေအေန၊ တည်နေရာ၊ ဦးတည်ရွေ့လျားနေပုံတို့ကို အဆက်မပြတ် သတင်းပို့ပေးနေခဲ့ပါတယ်။ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံး မာန်အောင်နဲ့ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး အားလုံး အဝါရောင်အဆင့်။ မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဘက်ကို ဦးတည်လာနေပြီ။ ဒါပေမဲ့ နာဂစ်ဟာ သမားရိုးကျလမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ အရှေ့မြောက် ဘက်လမ်းကြောင်းကို သွေဖည်ပြီး၊ ၁၆ ဒီဂရီ မြောက်လတ္တီတွဒ်မျဉ်းအတိုင်း အရှေ့စူးစူးကိုသာ ဦးတည်လာနေခဲ့ပါတယ်။ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၈၆ ဒီဂရီကနေ ရွေ့လာလိုက်တာ မေလ(၁)ရက်နေ့ ညနေ(၆)နာရီရောက်တော့ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၀ ဒီဂရီကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းကျော်တာနဲ့ မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းကို ဖြတ်ဖို့သေချာပြီ။

ဟာ..ဒါဆို ဟိုင်းကြီး သေချာပြီ။ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဟိုင်းကြီးကိုအနီရောင်အဆင့် သတ်မှတ်တော့။ နောက် ၁၂ နာရီ အတွင်း မုန်တိုင်းကမ်းကိုဖြတ်တော့မယ်။ မုန်တိုင်းဒီရေ အနည်းဆုံး(၁၂)ပေကို ထပ်တလဲလဲ ကြေညာတော့။ ဟာ.. မေ(၁)ရက် ညသန်းကောင်ကျော်လာပြီ။ အရှေ့ဘက်တည့်တည့်ကိုပါပဲလား။
ဗဟိုချက် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် အရှေ့(၉၁.၅)တောင် ရောက်လာပြန်ပါပေါ့လား။ ဟိုင်းကြီးကို ဦးတည်နေပါပေါ့လား။ မုန်တိုင်းအရွယ်အနေနဲ့ အချင်းဝက် မိုင်(၂၁၀) တောင်ရှိပါလား။ မုန်တိုင်း ရှေ့အဖျား (advancing edge) နဲ့ ဟိုင်းကြီးကျွန်းနဲ့မိုင်(၁၀၀) လောက်ပဲ ဝေးပါတော့လား။ ဟာ.. ဒုက္ခပါပဲ။ တကယ့်နေရာကို ဖြတ်တော့မှာပါလား။ ဘုရား..ဘုရား..။ ဦးတည်ရာဘက် မြောက်ဘက်ကို နည်းနည်းတက်ရင်တော့ အထိအခိုက် လျော့နည်းနိုင်တယ်။ ဒီအတိုင်းဆိုရင်တော့ ကိုယ်ကျိုးနည်းပြီ။ မိုးဒဏ်၊ လေပြင်းဒဏ်၊ ဒီရေလှိုင်းဒဏ်တွေကို ဧရာဝတီတိုင်းတောင်ပိုင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်းတောင်ပိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်းတောင်ပိုင်း၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်တို့ကို ကြေညာတော့။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ကမ်းရိုးတန်း ဒေသတွေကို မုန်တိုင်းဒီရေကို မပြတ်သတိပေးတော့။ ဟော မေ(၂)ရက် မနက်(၃)နာရီခွဲ..၊ လောင်ဂျီတွဒ် အရှေ့ (၉၂.၅) ကျော်လာပြီ။ မုန်တိုင်းအဖျားနဲ့ဟိုင်းကြီး.. မိုင်(၅၀)ပဲ ဝေးတော့တယ်။ ရေတွေ တက်တော့မယ်။ ဟဲလို..ဟိုင်းကြီး။ မုန်တိုင်းစဖြတ်တော့မယ်။ မနက်(၆)နာရီ၊ မုန်တိုင်း အရှေ့အဖျားနဲ့ မိုင်(၄၀)ပဲ လိုတော့တယ်။ ဟဲလို..ဟိုင်းကြီး၊ ဘာရယ်..လေတွေ စပြင်းလာနေပြီ၊ ဟုတ်လား။ နေ့လယ် (၁)နာရီ၊ လောင်ဂျီတွဒ် (၉၃)ကျော်လာပြီ။ အရွယ်ရော၊ လေတိုက်နှုန်းရော လျော့မသွားပါလား။ မုန်တိုင်းရှေ့အဖျားကမ်းနဲ့ (၁၅)မိုင်ပဲလိုပါတော့လား။ ဘုရား ဘုရား မုန်တိုင်းအရွယ်ကလည်း အရှေ့အနောက် အချင်းဝက်အကျယ် မိုင်(၂၉၀)။ တောင်မြောက်အကျယ် (၂၅၅)မိုင် တောင်ပါလား။ ဒါဆို။ ညနေ(၃)နာရီ။ ဗဟိုချက် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၄)တောင် ရောက်ပါပေါ့လား။ ဟာ..ဟိုင်းကြီးတော့ သွားပြီး၊ ရေတွေတက်ပြီ။ ဘုရား..ဘုရား။ ဒီအရွယ်အတိုင်း ဆိုရင်တော့ မုန်တိုင်း အဖျားခတ်တာကို အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းအတိုင်းဆို ဘောမိရွာလောက်အထိ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်အတိုင်းဆိုရင် ပန်းတနော်လောက်အထိ၊ ဗဟိုချက်များကျနေတဲ့ ဟိုင်းကြီး၊ ဇီးချိုင်၊ ပြင်ခရိုင်တော့ သွားပြီး၊ ဒီအတိုင်း အရှေ့မြောက်ယွန်းယွန်းဘက်ကို မုန်တိုင်း ဆက်ရွေ့ရင်တော့ အရှေ့မြောက်ဘက်ဆိုရင် လပွတ္တာ၊ ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ၊ ငပုတော၊ မော်လမြိုင်ကျွန်း၊ ကျုံမငေး၊ ဝါးခယ်မ၊ မအူပင်။ အရှေ့မြောက်ယွန်းယွန်းဘက်ဆိုရင် ပြင်ခရိုင်၊ ကဒုံကနိ၊ ဆိပ်မ၊ ဒေါ်ငြိမ်း၊ ဘိုကလေး၊ ကျိုက်လတ်၊ ဖျာပုံ၊ ဒေးဒရဲ၊ လက်ခုပ်ကုန်း၊ ကွမ်းခြံကုန်း၊တွံတေး၊ ပန်းတနော်၊ ရန်ကုန်၊ စသည် စသည်..။ စိုးရိမ်တဲ့အတိုင်း တကယ်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ဆုတောင်းလည်းမပြည့်ခဲ့ပါ။

နာဂစ်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အသည်းနှလုံး အရှိန်နဲ့မွေ့ခဲ့ပါပြီ။ မုန်တိုင်းရဲ့ ဗဟိုကို လက်ဝဲရစ ်ခွေပတ်တိုက်ခတ်တတ်တဲ့ မုန်တိုင်းရဲ့ လေပြင်း သဘာဝကြောင့် ဧရာဝတီတိုင်းတောင်ပိုင်း ကမ်းခြေတစ်လျှောက်လုံး ဒေသတွေဟာ ပင်လယ်မှကုန်းဘက်ကို ထောင့်မှန်ကျတဲ့ အနေအထားနဲ့ ဦးတည်တိုက်ခတ်တဲ့ ပင်လယ်လေပြင်းများကြောင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသရဲ့ မြစ်ဝများနဲ့ ကမ်းခြေတစ်လျှောက်ကို ပင်လယ်ရေတွေ အဆက်မပြတ် တိုးဝင်လာခဲ့ပြီး၊ အဲဒီမှတစ်ဆင့် များပြားလှတဲ့ မြစ်လက်တက်၊ ချောင်းငယ်၊ ချောင်းဆွယ်များ အတွင်းကို ပင်လယ်ရေတွေ အဆက်မပြတ် တိုးဝင်လာခဲ့စေပါတော့တယ်။ လေအဟုန်ပြင်းအားနဲ့ အရှိန်ပြင်းစွာ တိုးဝင်လာကြတဲ့ ပင်လယ်ရေတွေဟာ ဧရာဝတီကမ်းရိုးနဲ့ကမ်းခြေတစ်လျှောက် ဆူနာမီ ရေလှိုင်းတွေလို ကြီးမားတဲ့ ကမ်းခြေရေလှိုင်းကြီးတွေ ဖြစ်လာစေကြတော့တာပါပဲ။ ကမ်းခြေရေတိမ်ဒေသဖြစ်ခြင်း၊ မြေနိမ့်ပိုင်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ မြစ်ဝ ရေဝင်ရေထွက်ပေါက်များ ပေါများခြင်း၊ လူဦးရေထူထပ်ခြင်း၊
တစ်နေရာမှတစ်နေရာ အလွယ်တကူ မရွှေ့ပြောင်းနိုင်ခြင်း၊ စီးပွားရေးလူမှုရေး မဖွံ့ဖြိုးခြင်း၊ အရေးပေါ် အသက်ကယ်စနစ် မရှိခြင်း၊ သဘာဝဘေးလူထုအသိနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုစနစ် မရှိခြင်း၊ ဒီရေတော သဘာဝအကာအကွယ်များ ပျောက်ကွယ်ကုန်ခြင်း စတာတွေကြောင့် ဒီဒေသဟာ အန္တရာယ်ဘေးဒုက္ခ ကျရောက်နိုင်ချေ အမြင့်မားဆုံးဒေသ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ခါ နာဂစ်ကိုပြန်လေ့လာလိုက်တော့လည်း ကမ်းခြေကို ဖြတ်ခါနီးမှာ အားကောင်းတဲ့အဆင့်ကို ရောက်လာပြီး အင်အားကြီးမားစွာ မုန်တိုင်းမျက်စိပေါ်တဲ့ အဆင့်နဲ့ ကမ်းကိုဖြတ်ကျော်သွားခဲ့ပါတယ်။ ကမ်းကို စတင်ဖြတ်ပြီးတဲ့ နောက်မှာလည်း အရှေ့ဘက်ကို ဆက်လက်ရွေ့လျားခဲ့တဲ့အတွက် ကုန်းတစ်ဝက်နဲ့ရေတစ်ဝက်နဲ့ဖြစ်နေလို့ အခြား ကုန်းတွင်း ဖြတ်မုန်တိုင်းများလို မြန်မြန်ဆန်ဆန် အားလျော့သွားခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါဘူး။အရှေ့ဘက်ဦးတည်ချက် များနေပြီး ကမ်းလျှောက်မုန်တိုင်း ဖြစ်နေတာကြောင့် ကမ်းရိုးတန်း လူနေရပ်ကွက်များအပေါ် ထိခိုက်မှုများစေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါအပြင် ဟိုင်းကြီးကမ်းကို စတင်ဖြတ်နေစဉ် မုန်တိုင်းဗဟိုချက်ဟာ ရေပြင်ပေါ်မှာ မရွေ့သလောက် (၄) နာရီလောက် ရပ်နေခဲ့တာကလည်း မုန်တိုင်းကို အင်အားပိုကောင်းစေရုံသာမက အပျက်အစီးကိုလည်း ပိုများစေခဲ့ပါတယ်။ ပိုဆိုးတာက ကမ်းကို စတင်ဖြတ်ပြီးတဲ့နောက် တော်တော်နဲ့ မြောက်ဘက်ကိုမတက်ဘဲ အရှေ့စူးစူးကို ဆက်လက်သွားနေတာကလည်း မုန်တိုင်း အင်အားကို လျော့မသွားစေဘဲ၊ ဒီရေကိုရော၊ လေပြင်းကိုရော အခြေအနေကို ဆက်လက် ဆိုးနေစေခဲ့ပါတယ်။ ရလဒ်ကတော့ ရန်ကုန်တိုင်းမှာပဲ မြို့နယ်(၄၀)၊ ဧရာဝတီတိုင်းမှာ ခရိုင်(၇)ခု သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်ရာဒေသအဖြစ် နိုင်ငံတော်က ကြေညာခဲ့ရပါတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို နိုင်ငံတော်အဆင့်နဲ့ ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။ သေဆုံးသူပေါင်း (၁၃၈ဝဝဝ) ကျော်၊ ထိခိုက်သူပေါင်း (၁၁)သန်းကျော်၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ပေါင်း (၁၁.၇) ထရီလီယံကျပ်ကျော်၊ ပျက်စီးသော အဆောက်အဦပေါင်း (၇၄၅၇၆၄)နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းမှာ အသေအပျောက် အပျက်အစီး အများဆုံး၊ ကမ္ဘာမှာ အဆင့်(၈) မုန်တိုင်း ဖြစ်ခဲ့ရပါပြီ။ ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဝမ်းနည်းစရာဖြစ်ရပ်အတွက် ဘာတွေများ သင်ခန်းစာ ရနိုင်ပါသလဲ။

သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်မှုကိစ္စတွေမှာ ကဏ္ဍ (၃)ရပ် ခွဲခြားပြောလို့ရပါတယ်။ ဒုက္ခဘေး(hazard)၊ ထိခိုက်နိုင်မှုအခြေအနေ (vulnerability) နဲ့ ဘေးဒုက္ခ (disaster)ဆိုပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒုက္ခဘေးဆိုတာကတော့ ဒုက္ခကို ဖန်တီးပေးနိုင်တဲ့ သဘာဝဘေး အကြောင်းတရားဖြစ်စဉ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မိုးလေဝသအနေနဲ့ပြောရရင် မုန်တိုင်းကျရောက်တာတို့၊ အပူလှိုင်းဖြတ်တာတို့၊ မုန်တိုင်းဒီရေတက်တာတို့၊ မိုးကြီးတာတို့၊ မိုးခေါင်တာတို့၊ လေပြင်း ကျရောက်တာတို့ စတာမျိုးတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဇလဗေဒအနေနဲ့ ပြောရရင်တော့ ရေကြီးတာတို့၊ ရေနည်းလို့ သောက်သုံးရေ၊ စိုက်ပျိုးရေ ခက်ခဲရတာတို့ စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဘူမိဗေဒနဲ့ ပတ်သက်လာရင်တော့ မြေငလျင်လှုပ်တာ၊ မြေပြိုတာ၊ ဆူနာမီရေလှိုင်း ဖြစ်တာ စတာတွေပေါ့။ ဒါတွေ အားလုံးဟာ သဘာဝဖြစ်စဉ်တွေမို့ ဘယ်လိုမှ တားဆီးလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ သူ့သဘော သူဆောင်ပါတယ်။ ထိခိုက်နိုင်မှု အခြေအနေ ဆိုတာကတော့ လူတွေနဲ့မဆိုင်တာနဲ့ လူတွေရဲ့ပယောဂနဲ့ ဆိုင်တာဆိုပြီး နှစ်ပိုင်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ လူနေထူထပ်တာတို့၊ သက်ကယ်ကုန်းမရှိတာ၊ သဘာဝဘေးအသိမရှိတာ၊ သဘာဝဘေးအခြေအနေပြ မြေပုံတွေမရှိတာ၊ သဘာဝစီမံခန့်ခွဲရေးစနစ်ကောင်း မရှိတာ၊ သွားလာမှုမလွယ်ကူတာ၊ ဒီရေတောတွေခုတ်တာ၊ သစ်တောပြုန်းတာ စတာတွေဟာ ထိခိုက်မှုအလားအလာကို မြင့်မားစတဲ့ အရာတွေဖြစ်ကြပြီး ဒါတွေဟာ လူတွေနဲ့ပတ်သက်နေပါတယ်။ အဲဒီမြေနိမ့်တာတို့၊ မြစ်ဝတွေများတာတို့၊ မြစ်ကြောင်းစံနစ်တွေ ရှုပ်ထွေးတာတို့၊ ကမ်းခြေရေ တိမ်တာတို့၊ ဒီရေအတက်အကျမြင့်မားတာတို့ ဒါတွေဟာလည်း ထိခိုက်မှုအလားအလာကို မြင့်မားစေတဲ့ အရာတွေ ဖြစ်ကြပေမယ့်၊ လူတွေနဲ့တော့ မပတ်သက်ကြပါဘူး။ ဒီတော့ လူတွေဟာ မိမိနေထိုင်ရာဒေသရဲ့ ထိခိုက်နိုင်မှု အလားအလာကို သိရှိထားဖို့ လိုပါတယ်။ ဖန်လှောင်အိမ်ထဲမှာ နေတဲ့သူဟာ လုံခြုံမှုအားနည်းတယ်ဆိုတာမျိုးပေါ့။ သူက အခြားလူထက် ထိခိုက်လွယ်တယ်လေ။ ဒီတော့ ပင်မသဘာဝဘေး (hazard)ကလည်း အင်အားကြီးမယ်၊ ထိခိုက်နိုင်မှု
အလားအလာ (vulnerability) ကလည်း မြင့်မားနေမယ်၊ ဒီလိုဆိုရင်တော့သဘာဝဘေးဒုက္ခ (disaster)ကလည်း ကြီးတော့တာပေါ့။ ဒါဟာ နာဂစ်နဲ့ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတို့ရဲ့ သမိုင်းမှန်ပါပဲ။

ဟိုင်းကြီးမဝင်မီ နာဂစ်မုန်တိုင်း ပင်လယ်ပြင်ထဲမှာ မရွေ့လျားဘဲ (၄)နာရီလောက် ရပ်နေခဲ့တယ်ဆိုတာ အမှန်တော့ နာဂစ်ဟာ စဉ်းစားနေခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သွားနေကျလမ်းကြောင်းအတိုင်း ရခိုင်ကမ်းခြေကိုပဲ သွားမလား။ အရောက်အပေါက်မရှိ ဖြစ်နေတဲ့ ဆွေမျိုးတွေရှိရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသကို လမ်းကြုံတုန်း ဝင်လည်လို့ရရင် ကောင်းမလား။ ဒါတွေ ရပ်စဉ်းစားနေခဲ့တာပါ။ နောက်တော့လည်း ဆွေမျိုးချစ်စိတ်နဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းကို ဝင်ခဲ့တာပါ။ ဝင်ခဲ့တော့လည်း ဆင်ကျီစားရာ ဆိတ်မခံသာ ဖြစ်ခဲ့ရတော့တာပါပဲ။ ကျွန်တော့်အတွက် စိတ်ဝင်စားစရာ မေးခွန်းကတော့ ဒီနာဂစ်မုန်တိုင်း (same Nargis cyclone) အခုလို မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မဝင်ခဲ့ဘဲ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းကိုသာ ဝင်ခဲ့ရင် ဒီလိုသေ..ဒီလိုပျက်စီး.. ပါ့မလား။ မသေဘူး၊ မပျက်စီးဘူးဗျာ။ ဒါဖြင့်.. ဘာကြောင့်လဲ..။ တကယ်တော့ ဒီအဖြေဟာ ဒီကနေ့ ကျွန်တော်တို့ လုပ်နေကြတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ရှိမှု လျော့ပါးရေး (Disaster Risk Reduction-DRR)ရဲ့ အဖြေပါပဲ။ အခုတော့ နာဂစ်ဝင်ရောက်တဲ့ နေရာကိုက vulnerability အမြင့်မားဆုံး ဒေသဖြစ်နေတယ်။ ပြောရရင် ပွဲခင်းထဲ ခဲပစ်သလို ဖြစ်မယ့်ဒေသ ပစ်မလွဲပါဘဲ။ အခုတော့ ဒီအဖြေကို အသေပျောက် အများကြီးနဲ့ နာဂစ်က သက်သေပြလိုက်ပြီး သေဆုံးကြရတဲ့ မိသားစုဝင်များအတွက် ထပ်တူ ဝမ်းနည်းကြရပြီ။ ဒါပေမဲ့ အဆိုးထဲက အကောင်းကို ထုတ်ယူရရင်တော့ ဒီလိုဘေးဒုက္ခမျိုးတွေ ဖြစ်အောင်လုပ်နေတဲ့ သဘာဝဘေး ကြုံတွေ့နိုင်မှု အခြေအနေ မြင့်မားမှုတွေကို လျော့ပါးအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ ဒီကဏ္ဍဟာ လူသားများနဲ့ဆိုင်တဲ့ အပိုင်းတွေ ပါရှိနေတာကြောင့် အစီအမံကောင်းများနဲ့သာ ဆောင်ရွက်ကြမယ်ဆိုရင်ဖြင့် ဒီကဏ္ဍကို လျော့ပါးအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြမှာ အမှန်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဆိုရင်လည်း အနာဂတ်ကာလမှာ နာဂစ်လိုဖြစ်ရပ်မျိုးတွေကြောင့် ပျက်စီးမှုတွေ၊ သေဆုံးမှုတွေကို လျော့ပါးအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နာဂစ်ဆိုတာ အာရေဗျဘာသာစကားဖြစ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ ပန်း လို့ဆိုပါတယ်။ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး လုပ်ငန်းတွေ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ထိခိုက်မှု လျော့ပါးရေးစတဲ့ လုပ်ငန်းတွေမှာ ကောင်းမွန်တဲ့ စီမံချက်တွေ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေ၊ ထိရောက်တဲ့ အသိတွေနဲ့သာ မဆောင်ရွက်နိုင်ကြဘူးဆိုရင်ဖြင့်၊ နောင်မှာလည်း ပန်းနဲ့ပေါက်တာလည်း နာနေဦးမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

(နာဂစ် ၅ နှစ်မြောက်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ မေလက ရေးသားဖော်ပြခဲ့သော ဆောင်းပါးအား အနည်းငယ် ပြန်လည် ပြုပြင်ရေးသားပါတယ်။ နာဂစ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆောင်းပါး ဖတ်ချင်ပါတယ်လို့ တောင်ဆိုသူများအတွက်)

မောင်ထွန်းလွင်(မိုးလေဝသ)
ရောသမရာသီ ဆောင်းပါးများစာအုပ်မှ

03/05/2026

Meet our Second Speaker

3ZERO House Myanmar နဲ့ Myanmar Environmental Education Team MEET၊ Bright Institute တို့ ပူးပေါင်းပြုလုပ်မယ့် "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop" ရဲ့ ဒုတိယပိုင်းမှာ ပညာရေးနှင့် professional လမ်းကြောင်းပေါ်သို့လျှောက်လှမ်းရာမှာ အဓိက အုတ်မြစ်ဖြစ်တဲ့ ပညာသင်ဆုများ (Scholarships) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ဦးဆောင်ဆွေးနွေးသွားမယ့် ဆရာနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာကတော့ Bright Institute ရဲ့ Founder & Lead Trainer ဆရာဦးချမ်းအေး ဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာဦးချမ်းအေးဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အသိပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်များစွာ ပေါ်ထွက်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် Bright Institute ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိမှာ နိုင်ငံတကာ၊ ပြည်တွင်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းကာ မြန်မာနိုင်ငံမှ ရာသီဥတုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပညာရှင်များ၊ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်သူများ ပေါ်ထွက်လာစေရန် BYBC နှင့် ACCESS Program ကဲ့သို့သော ရာသီဥတုဆိုင်ရာ ပညာရေးလုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်လျက်ရှိပါတယ်။
ဆရာက ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Chevening Scholarship ဖြင့် University of Durham မှ MSc. Conflict Prevention and Peacebuilding ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။
Prospect Burma-University of Manchester Joint Scholarship၊ St. Andrews Global Merit Award Scholarship နှင့် Yale တက္ကသိုလ်မှပေးအပ်သော Yale Three Cairns Scholarship for Urban Climate Leadership (၂၀၂၃-၂၀၂၄) စသည့် ထင်ရှားသော ပညာသင်ဆုများကိုလည်း ဆွတ်ခူးရရှိထားသူဖြစ်ပါတယ်။ ELT၊ သံတမန်ရေးရာ၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနှင့် ပဋိပက္ခစီမံခန့်ခွဲမှု နယ်ပယ်များတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သောအတွေ့အကြုံများ ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။

ယခုဆွေးနွေးပွဲမှာ ဆရာဆွေးနွေးသွားမည့် အကြောင်းအရာများကတော့
နိုင်ငံတကာ ရာသီဥတုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာသင်ဆုများအတွက် မဟာဗျူဟာများ (Strategies for International Climate and Environmental Scholarships)

Bright Institute ၏ အစီအစဉ်အသစ်ဖြစ်သော ACCESS Program (Active Collaboration for Climate and Environmental Studies Scholarship) အကြောင်းကို မိတ်ဆက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပညာသင်ဆုလျှောက်ထားရာမှာ အရေးပါတဲ့ Scholarship Essays နှင့် Personal Statements များတွင် ပညာရေးနှင့် လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများကို ချိတ်ဆက်ကာအကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဘယ်လိုဖော်ပြရမည်ကို လက်တွေ့ကျကျ ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ပါတယ်။

Workshop အသေးစိတ်အချက်အလက်များ 🗓
နေ့ရက်: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၀ ရက် (တနင်္ဂနွေနေ့)
အချိန်: နေ့လယ် ၁၂:၃၀ နာရီ မှ ညနေ ၅:၀၀ နာရီအထိ
ပြုလုပ်မည့်ပုံစံ: Hybrid (In-Person သို့မဟုတ် Online)
နေရာ: 3ZERO House Myanmar (အမှတ် ၁၆၇၊ ၄၇ လမ်း (အထက်ဘလောက်)၊ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့)
📩 လျှောက်ထားရန် နောက်ဆုံးရက်: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၇) ရက် [ည ၁၁ နာရီ၊ ၅၉ မိနစ်]

🔗 စာရင်းသွင်းရန်: https://forms.gle/p7mn18ctL8xNf7aq9

In-Person တက်ရောက်နိုင်သောလူဦးရေ အကန့်အသတ်ရှိတာ‌ကြောင့် အမြန်ဆုံး စာရင်းပေးသွင်းဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်။

အသေးစိတ်သိရှိလိုပါက Ko Bhone Myat Kyaw (09 973 474141) နှင့် Ma Suu Myat Kyaw (09 978447481) သို့ ရုံးဖွင့်ရက်များတွင် ရုံးချိန်အတွင်း ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။

ဆွေးနွေပွဲအကြောင်း အသေးစိတ်ဖတ်ရှုလိုပါက : https://www.facebook.com/share/p/18i2e3g1FN/
Meet our First Speaker: https://www.facebook.com/share/p/18bhvNFLCf/

[English Content Below]

Meet Our Second Speaker

We are excited to introduce the speaker for the second half of the "Green Skills for Youth: Academic and Career Pathways Workshop," organized by 3ZERO House Myanmar in collaboration with MEET and Bright Institute. This session will focus on Scholarships, a vital building stone for your academic and professional journey.

Our guest speaker is Sayar Chan Aye, the Founder and Lead Trainer of Bright Institute.

About Sayar Chan Aye

Saya U Chan Aye is the Founder and Lead Trainer of Bright Institute with a solid goal to make scholars for society. At present, he is leading climate education initiatives like BYBC and ACCESS with the aim to produce scholars and practitioners from Myanmar in collaboration with international and local organizations.
His early academic and professional backgrounds lie in ELT, diplomacy international relations and conflict management. Saya obtained MSc. Conflict Prevention and Peacebuilding from the University of Durham under the Chevening Scholarship in 2015. He was also awarded a Prospect Burma-University of Manchester Joint Scholarship, a St. Andrews Global Merit Award Scholarship and a Yale Three Cairns Scholarship for Urban Climate Leadership between 2023 and 2024.

Session Highlights
During this workshop, U Chan Aye will discuss:
Strategies for International Climate and Environmental Scholarships: Navigating the global landscape of academic funding.
The ACCESS Program: Introducing Bright Institute’s new "Active Collaboration for Climate and Environmental Studies Scholarship".
Practical Guidance: How to effectively showcase your academic and professional qualifications by connecting them in Scholarship Essays and Personal Statements.

Workshop Details 🗓

Date: Sunday, May 10, 2026
Time: 12:30 PM – 5:00 PM
Format: Hybrid (In-Person or Online)
Venue: 3ZERO House Myanmar
Address: No. 167, 47th Street Upper Block, Botahtaung Township, Yangon
📩 Deadline to Apply: May 7, 2026 (11:59 PM)

🔗 Register Here: https://forms.gle/p7mn18ctL8xNf7aq9

In-person seating is limited, so please register as soon as possible to secure your spot!
For more information: Contact Ko Bhone Myat Kyaw (09 973 474141) or Ma Suu Myat Kyaw (09 978447481) during office hours.

Learn more about the workshop here: https://www.facebook.com/share/p/18i2e3g1FN/

Meet our First Speaker: https://www.facebook.com/share/p/18bhvNFLCf/

ရက်စက်တဲ့သင်ခန်းစာ(၂၀၁၅၊ဧပြီ၊၃၀ ရက်​နေ့ထုတ်ရန်ကုန်တိုင်းမ်းဂျာနယ်တွင် ​ဖော်ပြခဲ့​​သော နာဂစ် ခုနှစ်နှစ်ပြည့် အမှတ်တရ နှို...
02/05/2026

ရက်စက်တဲ့သင်ခန်းစာ

(၂၀၁၅၊ဧပြီ၊၃၀ ရက်​နေ့ထုတ်
ရန်ကုန်တိုင်းမ်းဂျာနယ်တွင် ​ဖော်ပြခဲ့​​သော နာဂစ် ခုနှစ်နှစ်ပြည့် အမှတ်တရ နှိုးဆော်စာ)

ကိုရင်လှ

''မိုးလေဝသပညာတိုးတက်ဖို့ အလိုအပ်ဆုံးအချိန်က အခုအချိန်ပဲ။ အဲဒါကို တာဝန်ရှိသူတွေက လုပ်သင့် တယ်။ မလုပ်တတ်ရင်လဲ လုပ်တတ်တဲ့သူကို ခေါ်လုပ်ခိုင်းပေါ့။ ဖွံ့ဖြိုးအောင်လုပ်သင့်တယ်။ အရေးမကြီး ပါဘူးလို့ ပစ်ထားသမျှတော့ တစ်ချိန်မဟုတ်တစ်ချိန် ပေးဆပ်ရမှာပဲ''

- ဒေါက်တာထွန်းလွင်(မိုးလေဝသပညာရှင်)

(မိုးလေဝသပညာရှင်ဦးထွန်းလွင်နှင့်တွေ့ဆုံခြင်းဆောင်းပါး၊ ယူနတီဂျာနယ်၊ အတွဲ၁၊ အမှတ်၆)
၂ဝ၁၂ခုနှစ် မေ၅ရက် စနေမှ

နှစ်ဆယ်ရာစုကနေ နှစ်ဆယ့်တစ်ရာစုကို အကူးအ ပြောင်းမှာ သဘာဝတရားကြီးက ကမ္ဘာကြီးကို လက်ဆောင်နှစ်ခုပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ (၁) ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းနဲ့ (၂) ဆင်းရဲမွဲတေခြင်းတို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်လို့ ပညာရှင်တွေပြောကြားခဲ့တာကို မှတ်သား ခဲ့ရဖူးပါတယ်။ ဒီမနှစ်မြို့စရာကောင်းလှတဲ့ လက်ဆောင် နှစ်ခုကို ကျွန်တော်တို့မြန်မာနိုင်ငံကတော့ ကျကျနနကို လက်ခံရရှိထားခဲ့တာကလည်း အသေအချာပဲဖြစ်ပါတယ်။

အားလုံးသိတော်မူကြတဲ့အတိုင်း ကျွန်တော်တို့မြန်မာ နိုင်ငံမှာ လူဦးရေသန်းပေါင်း ၅ဝကျော်(၂ဝ၁၄)ရှိတဲ့အထဲ အဲဒီလူဦးရေရဲ့ရာခိုင်နှုန်း ၇ဝဟာ ကျေးလက်နေပြည်သူ တွေဖြစ်ကြပါတယ်။ အဲဒီကျေးလက်နေပြည်သူတွေရဲ့ အ ဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေဟာလည်း သဘာဝပတ်ဝန်း ကျင်နဲ့ ရာသီဥတုအပေါ် အဓိကအခြေပြုလုပ်ကိုင်ရတဲ့ စိုက် ပျိုးရေးနဲ့မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေပဲဖြစ်ကြပါတယ်။

ဒီလို ပြည်သူအများစုကြီးရဲ့ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်း ကြီးများဖြစ်ကြတဲ့ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေကို လုပ် ကိုင်နေကြရာမှာလည်း ခေတ်၊ စနစ်နဲ့လျော်ညီတဲ့ ခေတ်မီ နည်းပညာတွေနဲ့ စနစ်တကျ လုပ်ကိုင်ကြရတာ မဟုတ်ကြ သလို နိုင်ငံတော်ရဲ့တာဝန်ရှိသူများထံမှလည်း မစို့မပို့ငွေ ကလေးကို 'အချိန်မသင့်အခါမကိုက်' ချေးယူလို့ရတာက လွဲလို့ ဘာအကူအညီမှ မည်မည်ရရ မရရှိခဲ့ကြပြန်ပါဘူး။ ဒီကြားထဲ ခေတ်ကာလအဆက်ဆက် အစိုးရအဆက်ဆက် တွေမှာလည်း တာဝန်ကျေစပါးတို့၊ တပ်စပါးတို့ စတဲ့လယ် သမားကို လည်ပင်းညှစ်ပြီး အေးဓားပြတိုက်တဲ့ စနစ်တွေ၊ ကာလဒေသနဲ့ ကိုက်မှန်းမသိ မကိုက်မှန်းမသိဘဲ ဒါပြီး ဟို ဟာစိုက်စနစ်တွေ ဒါကိုပဲ နွေမိုးဆောင်း ထပ်ပြန်တလဲစိုက် ခိုင်းတဲ့စနစ်တွေကို အာဏာရှင်ရဲ့အလိုတော်ကျ ဗောင်း တော်ညိတ် စိတ်တော်သိ ပညာရှင်တွေရဲ့အခါတော်ပေးမှု တွေကြောင့် ပညာနည်း လူမွဲလယ်သမားကြီးတွေဟာ တစ်စ တစ်စ ဖွတ်သထက် ညစ်လာကြရပါတယ်။

လယ်သမားတွေ ဆင်းရဲတွင်း နက်သထက်နက်လာ ခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲက တချို့ကို ဖျာပုံမြို့နယ် သဲ အိမ်ကျောင်းစုကျေးရွာအုပ်စု သဲအိမ်ကျောင်းစုကျေးရွာ ရဲ့ ရပ်မိရပ်ဖတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ လယ်သမားကြီး အဘဦးတင် ဝင်းက အခုလို ပြောပြခဲ့ပါတယ်။

''ဟိုးတုန်းကဆိုရင် ဆရာရယ် ကျွန်တော့်မှာ ကျွဲအ ကောင် ၂ဝလောက်ရှိတယ်။ လယ်ကလဲ ဧက၂ဝလောက်ရှိ တယ်။ အဲဒီလယ်ဧက ၂ဝမှာ ကျွန်တော် မိုးစပါးပဲစိုက်တယ်။ တစ်ဧကကို တင်းတစ်ရာကျော်ရပါတယ်။ တာဝန်ကျေစပါး၊ တပ်စပါးတွေ အကျေအလည်ပေးပြီးရင်တောင်မှ ဝမ်းစာ စပါးရော၊ မျိုးစပါးရော လုံလုံလောက်လောက် နှစ်တိုင်း ကျန်ခဲ့တယ်ဆရာ။ ကျန်တဲ့အချိန်တွေမှာ တစ်မိုးလုံးအလုပ် လုပ်ခဲ့ကြရတဲ့ ကျွဲတွေကို အနားပေးရတယ်ဆရာရေ။ နွေ နဲ့မိုးမှာ ကျွန်တော် ပဲစိုက်တဲ့အခါ စိုက်၊ နှမ်းစိုက်တဲ့အခါ စိုက်၊ နေကြာစိုက်တဲ့အခါ စိုက်ခဲ့ဖူးတယ်။ တစ်နှစ်လုံးသုံး ဖို့ လောက်ငတဲ့ဆီ ရတာပေါ့။ လယ်ကလဲ စပါးရော၊ နှမ်း ရော စိုက်လိုက်ရတဲ့အပြင် မွေးထားတဲ့ ကျွဲတွေရဲ့ချေးတွေ ကိုလဲ လယ်ထဲမှာပဲ မြေသြဇာအနေနဲ့ ပြန်သုံးလို့ရလို့ လယ် ကလဲ မြေဆီသြဇာကောင်းခဲ့ပါတယ်။ အဲ ဦးနေဝင်းအစိုးရ လက်ထက်မှာပဲ ကျွန်တော်တို့ စပါးပြီးစပါး စစိုက်ခဲ့ရတယ်။ စစ်အစိုးရတက်လာတော့ နွေစပါးထပ်စိုက်ရတယ်။

ဒီတော့ လယ်က မနားရတော့သလို ကျွဲတွေလဲမနားရတော့ဘူးဆရာ။ အရင်က မိုးတစ်သီးတည်းစိုက်ခဲ့တုန်းက တာဝန်ကျေစပါး၊ တပ်စပါးတွေ အကျေအလည် ရောင်းပြီးတာတောင်မှ တစ် နှစ်စာ မျိုးစပါးရော၊ ဝမ်းစာစပါးရော လုံလုံလောက်လောက် ချန်နိုင်ကျန်နိုင်ခဲ့ရာကနေ နွေမိုးဆောင်းသုံးရာသီစလုံး စပါး ပြီး စပါးစိုက်လိုက်တာ အခု ဘာတာဝန်ကျေစပါးမှ ရောင်း စရာမလိုတော့တာတောင်မှ တစ်နှစ်စာမျိုးစပါးနဲ့ ဝမ်းစာ စပါး လုံလုံလောက်လောက်ကျန်တဲ့လယ်သမား ကျွန်တော် တို့ရွာမှာ အိမ်ခြေ ၁၆ဝကျော် ၁၇ဝ နီးပါးလောက်ရှိတဲ့အထဲ ဆယ်ဂဏန်းလောက်ပဲရှိတော့တယ် ဆရာရေ။ ဒီကြားထဲ ရာသီဥတုကလဲဖောက်ပြန် မိုးလေဝသတွေက မမှန်မကန် တွေဖြစ်လာခဲ့တော့ ကျွန်တော်တို့လို မြေကြီးနဲ့ရာသီဥတုကို မှီပြီး လုပ်ကိုင်စားသောက်နေကြရတဲ့ လယ်သမားတွေမှ မဆင်းရဲရင် ဘယ်သူက ဆင်းရဲမှာလဲဆရာရယ်''။

'ဥတုရာသီတောကိုမှီ'ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးစကားကို ကျွန်တော် တို့မြန်မာလူမျိုးတွေ အားလုံး သိကြပါတယ်။ ဆိုလိုရင်းက တော့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ရာသီဥတု၊ သစ်တောသစ် ပင်များနဲ့ ရာသီဥတု အပြန်အလှန် မှီခိုဆက်စပ်နေကြပါ တယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီဥတုကောင်းဖို့ မိုးလေဝသတွေ မှန်ကန်ဖို့ သစ်တောသစ်ပင်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် ကြဖို့လိုအပ်တယ်လို့ နှိုးဆော်တိုက်တွန်းတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သစ်တောတွေ သစ်ပင်တွေဟာ အပူချိန်ကို လျော့ကျစေပါ တယ်။ လူနဲ့တကွ သက်ရှိတွေအားလုံးအတွက် မရှိမဖြစ်လို အပ်ချက်တွေထဲက အဓိကအကျဆုံး လိုအပ်ချက်တွေဖြစ် တဲ့ ရှူဖို့လေ၊ သောက်ဖို့သုံးဖို့ရေ၊ စားဖို့အစားအစာ အဲဒါ တွေအားလုံး သစ်တောသစ်ပင်တွေဆီကပဲ ရရှိရတာ ဖြစ် ပါတယ်။

ဒီ့အပြင် အဲဒီသစ်တောတွေကြောင့် စိုက်ပျိုးဖို့ ကောင်း မွန်သင့်လျော်တဲ့မြေဆီလွှာတွေဖြစ်လာသလို အဲဒီလိုမြေ ဆီသြဇာတွေနဲ့ပြည့်ဝနေတဲ့ မြေဆီလွှာတွေကိုလည်း လေ ကြောင့်၊ ရေကြောင့်၊ မိုးကြောင့် အလဟဿ မဆုံးရှုံးသွား အောင် သစ်တောတွေကပဲ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ပေးပြန်ပါ တယ်။ မိုးကာလမှာ ကောင်းကင်ပေါ်က ရွာချလိုက်တဲ့ မိုး ရေတွေကိုလည်း မြေပြင်ပေါ်ကို တိုက်ရိုက်မကျဆင်းစေ ဘဲ အရွက်များ၊ အကိုင်းများ၊ ပင်စည်များမှတစ်ဆင့် ဖြည်း ဖြည်းသာသာမြေပြင်ပေါ်ကို ရောက်ရှိစေတဲ့အတွက် မိုးရေ တွေကို မြေပြင်က အချိန်ကြာကြာ စုပ်ယူခွင့်ကိုရရှိစေသ လို ကျဆင်းလာတဲ့မိုးရေတွေကိုလည်း မြေပြင်ပေါ်မှာ မြင့် ရာကနေ နိမ့်ရာကိုစီးဆင်းတဲ့အခါမှာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ လျင် လျင်မြန်မြန် မစီးဆင်းနိုင်အောင် သစ်ပင်တွေက အဆင့်ဆင့် တားဆီးပေးထားကြတဲ့အတွက် နိမ့်တဲ့ဒေသတွေက လွင် ပြင်တွေမှာ မိုးကြောင့် လျှပ်တစ်ပြက်ရေကြီးမှုတွေ မဖြစ် အောင် တားဆီးပေးပြန်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးနဲ့ နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝအတွက် အရေးတကြီးလိုအပ်တဲ့ သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေများ ကို အဓိကရရှိစေနိုင်တဲ့ ချောင်းများ၊ မြစ်များအတွင်းမှာ တစ်နှစ်ပတ်လုံးရေတွေကို ရာသီမရွေး ဖောဖောသီသီ စီး ဆင်းစေတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ သစ် တောကြီးတွေဟာ သူတို့ရှိနေတဲ့အရပ်ဒေသမှာ ရာသီဥတု ကို သမမျှတစေသလို မိုးရွာစေဖို့တွန်းအားကိုလည်း ဖြစ် စေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီလိုသစ်တောတွေကို သစ်တောတွေအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားမှ ရရှိလာမယ့် တန်ဖိုးတွေထက် သစ်အဖြစ် ခုတ်လှဲရောင်းချလို့ရမယ့်ငွေတန်ဖိုးကိုသာ ပိုပြီး အလေး ထားတတ်တဲ့ လူသားတွေကြောင့် သစ်တောမြေတွေဟာ သစ်တောမြေအဖြစ်ကနေ အခြားမြေတွေအဖြစ် လျင်လျင် မြန်မြန်ပြောင်းလဲသွားနေတာ တစ်ကမ္ဘာလုံးက တိုင်းပြည် တိုင်းနီးပါးမှာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ ဖြစ်ပေါ်ဆဲ ဖြစ်နေပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင်လည်း သစ်တော ကြီးတွေဟာ အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ်ကတည်းကနေ ဒီကနေ့ ဒီမိုကရေစီအစိုးရလက်ထက်အထိပါ နည်းလမ်းပေါင်းစုံ နဲ့ တဖြုံဖြုံကေးနေဆဲပဲဖြစ်ပါတယ်။ သာဓကအနေနဲ့ပြရ မယ်ဆိုရင် 'သစ်တောဌာနက ကြိုးဝိုင်းများသတ်မှတ်လာ သကဲ့သို့ ကိုလိုနီအစိုးရကလည်း စပါးစိုက်ပျိုးရေးကို အားပေး ခဲ့ပါတယ်။ ကျေးလက်ပြည်သူတို့ဟာ စပါးစိုက်ခင်းရရန် သစ်တောများကို ရှင်းလင်းပြီး မြေယာသစ်များ ဖော်လာတဲ့ အတွက် ထိုလုပ်ငန်းနှစ်ရပ်ဟာ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ဖြစ်လာ ခဲ့ရပါတယ်။

မည်မျှတိုးချဲ့လာခဲ့သည်ကိုမြင်နိုင်ရန် ၁၈၅၂-၁၉ဝ၆ အတွင်း အောက်မြန်မာပြည်၏ စပါးစိုက်ဧကသည် ခုနစ် သိန်းရှစ်သိန်းလောက်မှ ဧကသိန်း ၆ဝအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ လူဦးရေကလည်း ၁၈၅၂ တွင် တစ်သန်းမှ ၁၉ဝ၁ တွင် လေးသန်းအထိ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ လယ်ယာမြေအများ ဆုံး တိုးချဲ့ခဲ့သောဒေသများမှာ ပြည်၊ ဟင်္သာတနှင့် သာ ယာဝတီခရိုင်တို့တွင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ဟက်တာသုံးသန်း (ဧကခုနစ်သန်းကျော်)မျှလောက်သော ကနစိုတောကြီး (Heritiera fomes) သည် လယ်ယာမြေသစ်များ ဖော်ခဲ့ သဖြင့် လုံးဝနီးပါးကွယ်ပျောက်သွားခဲ့ရသည်။ ကိုလိုနီခေတ် တိုင်းတစ်ပါးသားတို့အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အောက်မြန်မာ ပြည်၌ ထင်ထင်ရှားရှား ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရသည်တို့မှာ ရှားတောကြီးများနှင့် ကနစိုတောကြီးများ ဖြစ်သည်'လို့ ဒေါက်တာတိုးလှ M.A., Ph.D (NIU, USA) ရေးသားတဲ့ မြန်မာ့သစ်တောနှင့် မြန်မာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်း (၁၇၅၂-၁၉၆၂)စာအုပ်ထဲမှာ ရေးသားထားတာကို မြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ သဘာဝတရားကြီးက ပေးထားတဲ့ လက်ဆောင်မွန်ပေါင်းများစွာကို ရရှိပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ တိုင်း ပြည်ဖြစ်ပါတယ်။ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အမျိုးမျိုး၊ ရာသီဥတု အဖုံဖုံတို့အပြင် အဲဒီမြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကိုလိုက်လို့ သစ်တော အမျိုးအစားအသွယ်သွယ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမြေမျက်နှာသွင်ပြင်တွေအမျိုးမျိုးနဲ့ သစ်တောသစ်ပင် အမျိုးအစားအဖုံဖုံကို ရရှိပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့အတွက်လည်း စားဝတ်နေရေးအလွန်ကို ဖူလုံကြွယ်ဝခဲ့တဲ့ တိုင်းပြည်တစ် ပြည်လည်းဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခုနက ပြောသလိုပါပဲ။ လူ တွေရဲ့ ချက်ချင်းလက်ငင်း ကြီးပွားချမ်းသာလိုတဲ့လောဘ ဇောတွေကြောင့် သဘာဝသစ်တောကြီးတွေဟာ ပျက်စီး ပြုန်းတီးပျောက်ကွယ်သွားကုန်ကြပြီဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာပြည်ရဲ့ဆန်အိုးကြီးလို့ တစ်ချိန်က တင်စားခေါ် ဝေါ်ခဲ့ဖူးတဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းမှာ အဓိကပေါက်ရောက်တဲ့ ဒီ ရေတော(Mangrove Forest)တွေဟာဆိုရင်လည်း ၁၉၂၄ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက်က စာရင်းတွေအရ မြစ်ဝ ကျွန်းပေါ်ဒေသတစ်ခုလုံးမှာ ဧကပေါင်း (၆၂၅၂၂၂ဧက) ရှိခဲ့ဖူးရာကနေ ၂ဝဝ၇ခုနှစ်အရောက်မှာ ၁၆ဝ၉၃၁ ဧက သာကျန်ရှိတော့တာဖြစ်ပြီး နဂိုရှိရင်းစွဲ ဒီရေတောတွေရဲ့ ၇၅ရာခိုင်နှုန်း လုံးဝပျောက်ဆုံးသွားခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဒီရေတောတွေ ပျက်စီးပြုန်းတီးပျောက်ကွယ်သွားရ ခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို ချရေးကြည့်ရမယ်ဆိုရင် တော့-

(၁) ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်းကမှစ၍ လက်နက်ကိုင်များ ကြီးစိုးရာဒေသဖြစ်ခဲ့၍ ထိရောက်စွာအုပ်ချုပ် ရန် အခြေအနေမပေးခဲ့ခြင်း၊

(၂) ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်မတိုင်မီက ဒီရေတောကြိုးဝိုင်း များအတွင်း တရားဝင်လူနေကျေးရွာများ ချထားပေးခဲ့သည့် အတွက် လူဦးရေတိုးပွားလာသောကြောင့် သစ်တောသယံ ဇာတများကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲလာကြခြင်း၊

(၃) ၁၉၇ဝ ပြည့်လွန်ကာလများမှစတင်၍ ဧရာဝတီ တိုင်းနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းတို့အတွက် ထင်းနှင့်မီးသွေးကိုအလွန် အကျွံ ထုတ်ယူသုံးစွဲခဲ့ခြင်း၊

(၄) ၁၉၇ဝ နှင့် ၁၉၈ဝပြည့်နှစ်များအတွင်း ကမ္ဘာ့ ဘဏ်အကူအညီဖြင့် စပါး(၁)နှင့်စပါး(၂)စီမံကိန်းများကို ဒီရေတောများအား ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်း၍ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း၊

(၅) ထင်းမီးသွေး အလွန်အကျွံထုတ်ယူ၍ ပျက်စီး သွားသော ဒီရေတောများ၏နေရာတွင် လူနေအိမ်ခြေများ နှင့် လယ်ယာမြေများအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့ခြင်း၊

(၆) ဆန်စပါးထွက်ရှိမှုနှုန်းသည် ပြီးခဲ့သည့်ဆယ်စု နှစ်များအတွင်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာခြင်းမရှိဘဲ ပျမ်း မျှထွက်နှုန်းမှာ တစ်ဧကလျှင် တင်း၅ဝအောက်တွင် ရှိတော့ သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရမှသတ်မှတ်ထားသော နှစ် စဉ်ထွက်ရှိရမည့် စပါးထွက်နှုန်းကိုမီရန်အတွက် နည်းပညာ အရ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ စပါး များများထွက်ရန် လယ်များများချဲ့စိုက်ဟူသော နည်းဗျူ ဟာအရ ၁၉၉ဝမှ ၁၉၉၄ကြားတွင် ဒီရေတောများကိုခုတ် ထွင်ရှင်းလင်း၍ လယ်မြေအဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်း၊

(၇) ထိုသို့တိုးချဲ့ခဲ့သော လယ်မြေများအနက်မှ အချို့ သောလယ်မြေများသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ရေငန်ဝင် ၍ပျက်စီးခဲ့ရသည့်အတွက် လယ်ပျက်များဖြစ်သွားကာ ထို လယ်ပျက်များမှတစ်ဆင့် ဆားထုတ်လုပ်သော ဆားကန် (သို့) ပုစွန်မွေးကန်များအဖြစ် ထပ်မံပြောင်းလဲသွားရသ လို လယ်ပျက်များကို ထပ်မံအစားထိုးရန်အတွက် ဒီရေတော များကို ထပ်မံခုတ်ထွင်ရှင်းလင်း၍ လယ်ထပ်ဖော်ကြခြင်း၊

(၈) ဆင်းရဲသားမြေမဲ့များက ¤င်းတို့၏နေ့စဉ်ဘဝရှင် သန်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ဒီရေတောများကို အလွန် အကျွံ မှီခိုနေကြရခြင်း(ဥပမာ-ထင်းခုတ်ရောင်းခြင်း၊ မီး သွေးဖုတ်ခြင်း)

(၉) သစ်တောဦးစီးဌာနက ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ထားသောကြိုးဝိုင်း၊ ကြိုးပြင်၊ ကာကွယ်တောများကို ဒေသ ခံပြည်သူများက အစိုးရပိုင်သာဖြစ်သည်ဟုခံယူကာ ၄င်း တို့နှင့်တိုက်ရိုက်ပတ်သက်သည်ဟု မယူဆတော့ဘဲ အလွန် အကျွံထုတ်ယူသုံးစွဲကြခြင်း စတဲ့အချက်တွေကို မြင်တွေ့ ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။

အခုရေးပြခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေကြောင့် မြန်မာ နိုင်ငံ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှာ ဒီရေတောတွေဟာ အကြီး အကျယ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရပေမယ့် ကျွန်တော်တို့သက်တမ်း၊ ကျွန်တော်တို့မိဘတွေရဲ့သက်တမ်းမှာသာမက ကျွန်တော် တို့ဘိုးဘွားတွေရဲ့သက်တမ်းမှာပါ ထူးခြားကြီးမားတဲ့ ရုပ်ပိုင်း ဆိုင်ရာအရ ထိခိုက်နစ်နာဆုံးရှုံးမှုတွေ မကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ အတွက် မုန်တိုင်းသတိပေးကြေညာချက်များ ထုတ်ပြန်လာ ချိန်မှာတောင် မုန်တိုင်းဆိုတာ အိမ်မိုးသွပ်ပြားတွေ လန်ထွက် ရုံ၊ သစ်ကိုင်းတွေ ကျိုးပဲ့ပျက်စီးရုံလောက်သာ ဖြစ်မှာပါလို့ ထင်ခဲ့ကြတဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနေ ပြည်သူတွေ ဟာ လုံးဝထင်မှတ်မထားတဲ့ အဖြစ်ဆိုးကြီးကို ၂ဝဝ၈ ခုနှစ် မေ၂ရက်ကနေ ၃ရက်နေ့တွေအတွင်းမှာ ကြုံခဲ့ရပါ တော့တယ်။

မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းမှာ အဆိုးရွားဆုံးသော သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အာရှဒေသမှာ တိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့ မုန်တိုင်းတွေမှာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအများဆုံး မုန်တိုင်း၊ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဖြစ်ဖူးသမျှမုန်တိုင်းတွေမှာ ပျက်စီး ဆုံးရှုံးမှုများပြားမှုစာရင်းမှာ အဆင့်ရှစ်ချိတ်ခဲ့တဲ့ 'နာဂစ်'လို့ အမည်ရတဲ့မုန်တိုင်းကြီးဟာ ရန်ကုန်မြို့ရဲ့ အနောက်တောင် ဘက် မိုင် ၁၅ဝ ကျော်ခန့်အကွာအဝေးမှာရှိတဲ့ ဧရာဝတီ တိုင်းဒေသကြီး ဟိုင်းကြီးကျွန်းဒေသကနေစတင်ပြီး တိုက် ခတ်ခဲ့ပါတယ်။ လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီကို ၁၂၄မိုင်အထိ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့လေပြင်းများ တိုက်ခတ်ခြင်း၊ မိုးသည်း ထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ ၁၂ပေမှ၁၈ပေခန့်အထိမြင့်တဲ့ မုန် တိုင်းဒီရေများ ဝင်ရောက်ခြင်း စတဲ့အချက်တွေကြောင့် အပျက်အစီးအဆုံးအရှုံး အလွန်ကို ကြီးမားခဲ့ရတာပဲဖြစ် ပါတယ်။

နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရတဲ့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု တွေကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဒီလို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါ တယ်။

မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရသူပေါင်း - ၁၁ သန်း
ပျက်စီးအဆောက်အအုံ - ၇၄၅၇၆၄ လုံး
သေ - ၈၄၅၃၇ ဦး
ပျောက် - ၅၃၈၃၆ ဦး
မုန်တိုင်းဒဏ်အနည်းငယ်
ခံရသူပေါင်း - ၂ ဒသမ ၄ သန်း
သေဆုံးအိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် - ၁၅၅၂၄၈ ကျော်
ရေငန်ဖုံးလွှမ်းခံဧရိယာ - ၇၂၇၉၈ ဧက
မုန်တိုင်းဒဏ်ခံဧရိယာ - ၉ဝ၇၃ ဒသမ ၄ စ/မိုင်
(မြစ်ဝကျွန်းပေါ်)
မုန်တိုင်းဒဏ်ခံမြို့နယ်ပေါင်း - ၃၇ မြို့နယ်
ဆန်စပါးဆုံးရှုံးမှု - တစ်နိုင်ငံလုံးအထွက်၏
၂၅ ရာခိုင်နှုန်း
ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍဆုံးရှုံးမှု - ၈ ဒသမ ၃၈သန်း
ပေါင်းသန်းပေါင်း
နိုင်ငံတော်ကဏ္ဍဆုံးရှုံးမှု - ၃ ဒသမ ၃၅၄၇သန်း
ပေါင်းသန်းပေါင်း
သဘာဝဒီရေတော - ၄၁၅၁၅ ဧက
ဒီရေတောစိုက်ခင်း - ၅၁၈၉၂ ဧက
ရေငန်ဝင်ရောက်သော - ၄၃ ရာခိုင်နှုန်း (မုန်
သောက်သုံးရေကန် တိုင်းဒဏ်ခံဧရိယာ၏)
ရေငန်ဝင်ရောက်သော - ၆၃ ရာခိုင်နှုန်း (မုန်
လယ်မြေ တိုင်းဒဏ်ခံဧရိယာ၏)

ဒီလောက်အထိ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေ ကြီးမားခဲ့ရတာ ဟာ ဘာကြောင့်လဲလို့ ပြည်တွင်းပြည်ပပညာရှင်တွေ၊ အ ပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂလက်အောက် ခံအဖွဲ့အစည်းတွေက ဝိုင်းဝန်းဆွေးနွေး အဖြေရှာကြတဲ့ အခါမှာ -

(၁) မုန်တိုင်းသည် ကမ်းခြေကို ဝင်ရောက်ခါနီးအချိန်တွင် အားအကောင်းဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေခြင်း၊
(၂) ကမ်းခြေကိုဖြတ်ကျော်ခါနီးအချိန်တွင် လေးနာရီကြာ မျှရပ်တန့်နေခြင်း၊
(၃) ပုံမှန်လမ်းကြောင်းကို သွေဖည်၍ ထူးခြားသောလမ်း ကြောင်းဖြင့် အရှေ့ဘက်တည့်တည့်သို့သွားကာ မြစ်ဝကျွန်း ပေါ်ဒေသတစ်လျှောက် 'ကမ်းလျှောက်မုန်တိုင်း'ဖြစ်ခဲ့ခြင်း၊
(၄) မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် မြေနိမ့်ပိုင်းကမ်းခြေ ရေ တိမ်ဒေသဖြစ်ခြင်း၊
(၅) ရှုပ်ထွေးသော မြစ်၊ချောင်း၊လက်တက်ပေါများခြင်း၊
(၆) လေပြင်းများနှင့် မုန်တိုင်းဒီရေများကို ကာကွယ်တား ဆီးပေးနိုင်သော သဘာဝဒီရေတောများ ပြုန်းတီးပျက်စီး ပြီးဖြစ်နေခြင်း၊
(၇) လူဦးရေ အလွန်ထူထပ်ခြင်း၊
(၈) ဒေသခံပြည်သူအများစုသည် ¤င်းတို့၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကြောင့် မြစ်ချောင်းကမ်းဘေးတစ်လျှောက်တွင် သာ ရွာတည်နေထိုင်ကြခြင်းနှင့် အိမ်အများစုသည် ဓနိ မိုး၊ ဝါးထရံကာ တဲအိမ်ငယ်များသာဖြစ်ခြင်း၊
(၉) သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အခြေအနေပြမြေပုံ၊ မုန်တိုင်း အန္တရာယ်ကြောင့် ဘေးသင့်ဆုံးရှုံးနိုင်မှု အခြေအနေပြမြေပုံ များ မရှိခြင်း၊
(၁ဝ) သက်ကယ်ကုန်း၊ မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ အဆောက်အအုံ များမရှိခြင်း၊
(၁၁) လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်မှု ခက် ခဲခြင်း၊
(၁၂) မုန်တိုင်းကြိုတင်သတိပေးချက် လုံလောက်စွာ ထုတ်ပြန်နိုင်ခဲ့သော်လည်း အတိတ်အတွေ့အကြုံ မရှိခြင်း ကြောင့် စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရတယ်လို့ သိခဲ့ရပါတယ်။

ဒီအချက်တွေအားလုံးထဲကမှ အဆိုးရွားဆုံးအချက် သုံးချက်ကို ထပ်မံရှာဖွေတွေ့ရှိရပါတယ်။ အဲဒီအချက် သုံး ချက်ကတော့ (၁) သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များဖြစ်သော လေပြင်းများနှင့်မုန်တိုင်းဒီရေများကို ကာကွယ်တားဆီးပေး နိုင်သော သဘာဝဒီရေတောများ ပြုန်းတီးပျက်စီးပြီးဖြစ်နေ ခြင်း၊ (၂) မိုးလေဝသဆိုင်ရာ အသိပညာဗဟုသုတ အလွန် အားနည်းခြင်းနဲ့ (၃) ဒေသခံပြည်သူအများစုသည် ဆင်းရဲ သူများဖြစ်ခြင်းတို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

နာဂစ်မုန်တိုင်း ပြီးပြီးချင်းကနေစပြီး ၂ဝ၁၁ခုနှစ်အ ထိ တစ်ကမ္ဘာလုံးနဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံးက နာဂစ်မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ဒေသခံပြည်သူတွေအတွက် အကူအညီတွေပေးခဲ့ကြပါတယ်။ မုန်တိုင်းဒဏ်ခံအဆောက်အအုံ Cyclone Shelter တွေ ဆောက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ သက်ကယ်ကုန်းတွေ၊ တာလမ်းမ ကြီးတွေလုပ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီရေတောစိုက်ခင်းတွေ ထူ ထောင်ပေးခဲ့ကြပါတယ်။

Cyclone Shelter တွေ သက်ကယ်ကုန်းတွေ တာလမ်းတွေဆောက် ခဲ့တာ ၂ဝဝ၉ ကနေစတွက်ရင် အခု ၂ဝ၁၅ဆိုတော့ ခြောက်နှစ်သက် တမ်းရှိကုန်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ အဆောက်အအုံတွေဟာ ကြာလာလေလေ ပျက်စီးယိုယွင်းလေလေဆိုတဲ့သဘာဝတရားကို မလွန်ဆန်နိုင်ပါဘူး။ စဆောက်ကတည်းက အဆင့်အတန်းအရည်အသွေးမီ အောင်ဆောက် ခဲ့တဲ့အဆောက်အအုံဘယ်နှလုံးရှိခဲ့ပါသလဲ။ ထိုနည်းတူစွာပဲ အဲဒီအ ဆောက်အအုံတွေထဲမှာ သတ်မှတ်စံချိန်စံညွှန်းမမီခဲ့တဲ့အဆောက်အ အုံဘယ်နှလုံး ရှိခဲ့ပါသလဲ။ ဘယ်သူမှတပ်အပ်သေချာမပြောနိုင်ပေ မယ့် သေချာတာတစ်ခုကတော့ ဆောက်ထားပြီးသား Shelter အရေ အတွက်ဟာ ဒေသနေပြည်သူတွေအားလုံးအတွက် လုံလောက်တဲ့အရေ အတွက်လုံးဝမဟုတ်သေးတာပါပဲ။

ဒီရေတောစိုက်ခင်းတွေကရော ဘယ်အရွယ်တွေ ရောက်ကုန်ပြီလဲ၊ ရွာတိုင်းစေ့နီးပါး အိမ်ခြံဝင်းထဲမှာ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းထဲမှာ၊ စာသင် ကျောင်းဝင်းထဲမှာ၊ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဝင်းထဲမှာ၊ ရွာလမ်းဘေးဘယ် ညာမှာ စိုက်ပေးခဲ့တဲ့သစ်ပင်တွေရော ဘယ်နှပင်လောက်ရှင်သန်နေပါ သလဲ၊ ဘယ်အရွယ်တွေရောက်နေကြပြီလဲ၊ စိုက်ခင်းတွေကရောဒေသ ကြီးတစ်ခုလုံးမှာ စိုက်ပေးခဲ့တဲ့ဧကတွေအားလုံးရဲ့ ဘယ်လောက်ရာခိုင် နှုန်းလောက် ကောင်းကောင်းရှင်သန်ကျန်ရစ်နေပါသလဲ၊ ဒီအချက်ကို လည်း ဘယ်သူမှ အပ်ချမတ်ချမပြောနိုင်ပါဘူး။

နာဂစ်မုန်တိုင်းကြီးဟာ တကယ်တော့ 'တစ်စတစ်စပျက်စီးယိုယွင်း လာတဲ့သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဟာ နာဂစ်မုန်တိုင်းလိုပြင်းထန်တဲ့သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်တွေဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ ဒီဒေသမှာမှီတင်းနေထိုင်နေကြ ရတဲ့ပြည်သူတွေကို ကျရောက်လာတဲ့ဘေးအန္တရာယ်တွေအပေါ်မှာ လုံလုံလောက်လောက်ကာကွယ်ပေးနိုင်စွမ်းမရှိတော့တဲ့အတွက် ကြီး မားတဲ့ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုတွေကိုဖြစ်စေနိုင်ပါ တယ်'လို့ သဘာဝတရားကြီး က မြန်မာတစ်ပြည်လုံးကပြည်သူတွေကို ရက်ရက်စက်စက်ပြလိုက်တဲ့ သင်ခန်းစာကြီးပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသနေပြည်သူတွေသာမက မြန်မာ တစ်နိုင်ငံလုံးက ဒေသခံပြည်သူတွေ အထူးသဖြင့်ဆင်းရဲသားပြည်သူ တွေကို-ဆင်းရဲခြင်းမှလွတ်မြောက်ရေးအတွက် ၄င်းတို့ကိုယ်တိုင်ကြိုး စားအား ထုတ်ချင်စိတ်များဖြစ်ပေါ်လာစေရန်နှင့် ထိုသို့ပြုလုပ်နိုင်ရန်အ တွက် အခြေအနေကောင်းများဖန်တီးပေးရန်၊ - ရေရှည်တည်တံ့၍ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကိုအလွန်အကျွံအားမပြုသောအသက်မွေးဝမ်း ကျောင်းလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လာတတ်စေရန်သင်ကြားပေးရန် နှင့် ဖန်တီးပေးရန်၊ - ၄င်းတို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သယံဇာတများကို ၄င်းတို့ ကိုယ်တိုင်စီမံအုပ်ချုပ်ခွင့်များပေးရန်(ဥပမာ-ဒေသခံပြည်သူအစုအဖွဲ့ ပိုင်သစ်တောလုပ်ငန်းများ)၊ - သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းခြင်း သစ်တောပြုစုပျိုးထောင်ထိန်းသိမ်းခြင်းဆိုင်ရာအသိပညာပေးလုပ်ငန်း များနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သောနစ် နာဆုံးရှုံးမှုများလျှော့ချခြင်းဆိုင်ရာအသိပညာပေးလုပ်ငန်းများကို ထိ ရောက်စွာဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ - တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အခြေခံပညာကျောင်း များတွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဘာဝသယံဇာတဆိုင်ရာထိန်း သိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းပညာပေးအစီအစဉ်များ မိုးလေဝသဆိုင်ရာ ပညာပေးအစီအစဉ်များကို သူငယ်တန်းမှတက္ကသိုလ်ဝင်တန်းရောက် သည်အထိ စနစ်တကျထိထိရောက်ရောက်ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ - အထူးအားဖြင့် သဘာဝသစ်ပင်သစ်တောများကို ဂရုတစိုက်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် သစ်တောစိုက်ခင်းများစနစ်တကျထူထောင်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဒေသခံပြည်သူများကိုယ်တိုင်ထိထိရောက်ရောက်ပါ ဝင်ဆောင်ရွက်လာစေရန်တို့ကို အားသွန်ခွန်စိုက် ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ကြ ပါစို့ဟု နာဂစ်ခုနစ်နှစ်အမှတ်တရအဖြစ် နှိုးဆော်တိုက်တွန်းရေးသား လိုက်ရပါကြောင်း။

Address

Yangon

Opening Hours

Monday 09:00 - 16:00
Tuesday 09:00 - 16:00
Wednesday 09:00 - 16:00
Thursday 09:00 - 16:00
Friday 09:00 - 16:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Myanmar Environmental Education Team posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Myanmar Environmental Education Team:

Shortcuts

Share