11/08/2026
အာဟာရရည်ဖြင့်စိုက်ပျိုးသော မြေမဲ့ Hydroponic farming ကို အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေး၌ အသိအမှတ်ပြုပါသလား?
ဒေါက်တာဝဏ္ဏထွန်း...................................................
ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်အာဟာရရည်ဖြင့်စိုက်ပျိုးရေးသည် သဘာဝမြေဆီလွှာစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးခြင်းမဟုတ်သောကြောင့် အော်ဂဲနစ်အဖွဲ့အစည်းအများစုက အသိအမှတ်မပြုကြပါ။ ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စိုက်ပျိုးရေးကို အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးစနစ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းရှိမရှိမှာ နိုင်ငံအလိုက်နှင့် အော်ဂဲနစ်ထောက်ခံချက်ပေးသည့်အဖွဲ့အစည်းအပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားခြားနားမှုများ ရှိနေပါသည်။
ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စိုက်ပျိုးရေးဆိုသည်မှာ မြေကြီးကို လုံးဝ (လုံးဝ) အသုံးမပြုဘဲ၊ အပင်အတွက် လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များကို ရေထဲတွင်ဖျော်စပ်၍ တိုက်ရိုက်ကျွေးမွေးစိုက်ပျိုးသည့် နည်းစနစ်ဖြစ်သည်။
ဂရိဘာသာစကား "Hydro" (ရေ) နှင့် "Ponos" (အလုပ်) ဟူသော စကားလုံးများမှ ဆင်းသက် လာပြီး "ရေဖြင့် အလုပ်လုပ်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။
အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးစနစ်၏ အခြေခံမူဝါဒများအရ မြေကြီးကိုအသုံးမပြုဘဲ စိုက်ပျိုးသည့် မည်သည့်စနစ် (Hydroponics သို့မဟုတ် Aeroponics) ကိုမဆို အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးနည်း စနစ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍မရနိုင်ပါ။ အာဆီယံအော်ဂဲနစ်စံချိန်စံညွှန်းများကို မိမိတို့ပါဝင်ရေးဆွဲစဥ်က အာဆီယံအတွင်းနှင့် ပြင်ပမှပညာရှင်များဖြင့်ပါ အဆိုပါအချက်များကို အကြိမ်ကြိမ်ဆွေးနွေးခဲ့ကြရပါသည်။
ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်ကို ငြင်းပယ်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်း (၂) ချက် ရှိပါသည် -
၁။ အော်ဂဲနစ်စနစ်၏ အခြေခံသဘောတရား
အော်ဂဲနစ်စံချိန်စံညွှန်းများ၌ အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးသည် သက်ရှိဂေဟစနစ်များနှင့် သဘာဝသံသရာစက်ဝန်းများပေါ်တွင်သာ အခြေခံရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများစိုက်စနစ်သည် "အသက်ဝင်နေသော မြေဆီလွှာ" (Living Soil) ပေါ်တွင်သာ အခြေခံရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသဖြင့် မြေကြီးမပါသော ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်သည် ဤမူနှင့် ဆန့်ကျင်နေပါသည်။ အပင်များကို သဘာဝမြေကြီး၏ ဂေဟစနစ်စက်ဝန်းအတွင်း၌သာ စိုက်ပျိုးရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသဖြင့် မြေကြီးမပါဘဲ ရေထဲတွင် (သို့မဟုတ်) အုန်းဆံမှုန့်၊ ကျောက်ဂွမ်း ကဲ့သို့သော ကြားခံနယ်များတွင် အာဟာရရည်တိုက်ကျွေးစိုက်ပျိုးသည့် ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စနစ်သည် ဤစံနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိပါ။
၂။ အပင်ကိုကျွေးခြင်းမဟုတ်၊ မြေဆီလွှာကိုသာ အစာကျွေးခြင်းဖြစ်သည်
အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးသည် မြေဆီလွှာအတွင်းရှိ အဏုဇီဝပိုးမွှားများနှင့် ဇီဝစနစ် ကျန်းမာလာစေရန် ပြုစုပျိုးထောင်ပေး၍ အသက်ဝင်လာစေရန်ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စနစ်တွင် ဓာတုကင်းစင်သော အော်ဂဲနစ်အာဟာရရည်များကို သုံးစွဲထားသည့်တိုင်အောင် မြေဆီလွှာနှင့် ကင်းကွာနေပါက အော်ဂဲနစ်စံနှုန်း မဝင်နိုင်ဟု ယူဆကြပါသည်။
ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စနစ်များကို အော်ဂဲနစ်အဖြစ် အသိအမှတ်မပြုသည့်နိုင်ငံများ.......................................
• ဥရောပသမဂ္ဂ EU organic regulations ကို ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံများနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့တွင် အော်ဂဲနစ်ဆိုသည်မှာ သဘာဝမြေဆီလွှာ ကျန်းမာရေးနှင့် မြေတွင်းဇီဝစနစ်များကို အခြေခံရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသဖြင့် ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စနစ်များကို အော်ဂဲနစ်အဖြစ် လုံးဝအသိအမှတ်မပြုပါ။
• အာရှနှင့် အာဆီယံအော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးစံချိန်စံညွှန်းများသည်လည်း ဟိုက်ဒရိုပိုနစ် စိုက်ပျိုးရေးကို အော်ဂဲနစ်အဖြစ် အသိအမှတ်မပြုပါ။
• ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အော်ဂဲနစ်လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ချုပ် (IFOAM - Organics International) သည်လည်း ဟိုက်ဒရိုပိုနစ် (Hydroponic) စိုက်ပျိုးရေးကို အော်ဂဲနစ်အဖြစ် အသိအမှတ်မပြုပါ။
• ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်သမားများအတွက် သတင်းကောင်းအနေဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ (USDA) ကမူ ဓာတုပိုးသတ်ဆေးနှင့် ဓာတ်မြေသြဇာများ မသုံးဘဲ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ကိုက်ညီပါက ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စနစ်များကို USDA Organic အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်အား ပေးအပ်ခွင့်ပြုထားဆဲဖြစ်ပါသည်။
🥬 လေ့လာချင်သူများအတွက် ဟိုက်ဒရိုပိုနစ် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် သီးသန့်ခွဲထုတ်ထားသော စံနှုန်းမရှိသော်လည်း USDA (အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန) ၏ National Organic Program (NOP) အောက်ရှိ ရိုးရိုးမြေဆီလွှာအခြေခံ အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးစံနှုန်းများအတိုင်းပင် တန်းတူအသုံးပြု၍ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ပါသည်။
ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စိုက်ခင်းတစ်ခု USDA Organic လက်မှတ်ရရှိရန် လိုက်နာရမည့် အဓိက သတ်မှတ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် -
၁။ အာဟာရရည်နှင့် ထည့်သွင်းပစ္စည်း သတ်မှတ်ချက်
• ပုံမှန်ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်တွင်သုံးသော ဓာတုအာဟာရရည်များကို လုံးဝ အသုံးမပြုရပါ။
• အသုံးပြုသော အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာ၊ အပင်လှုံ့ဆော်ဆေးနှင့် ပိုးမွှားကာကွယ်ရေး ပစ္စည်းများသည် Organic Materials Review Institute (OMRI) သို့မဟုတ် USDA ၏ ခွင့်ပြုပစ္စည်းစာရင်းဝင် ကုန်ကြမ်းများ (ဥပမာ - ငါးအမိုင်နို၊ တီကောင်အားဆေး၊ ပင်လယ်ရေမှော်ရည်) သာ ဖြစ်ရပါမည်။
၂။ ကြုံတွေ့ရမည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် အခက်အခဲများ
အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာများဖြင့် ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်အတွက် အာဟာရရည်များ ဖော်စပ်နိုင်ပါသည်။ ဤနည်းလမ်းကို "ဘိုင်အိုပိုနစ်" (Bioponics) ဟု အများစု ခေါ်ဆိုကြသည်။
သို့သော် သာမန်ဓာတုဗေဒ အာဟာရရည်များနှင့် မတူဘဲ အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာများကို အသုံးပြုရာတွင် အောက်ပါစိန်ခေါ်မှုများနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များ ရှိပါသည်။
• အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာ အများစုသည် ရေတွင် အလွယ်တကူ မပျော်ဝင်နိုင်ဘဲ အနည်ကျတတ်သည်။
• ဓာတ်မြေသြဇာများသည် အပင်စုပ်ယူနိုင်သည့် အိုင်ယွန် (Ions) ပုံစံဖြင့် ပါရှိသော်လည်း၊ အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာများသည် ရှုပ်ထွေးသော မော်လီကျူးကြီးများ ဖြစ်နေသဖြင့် အပင်က တိုက်ရိုက် စုပ်ယူ၍ မရပါ။
• ရေလွှတ်ပိုက်များ၊ အစက်ချခေါင်းများနှင့် ရေစုပ်မော်တာများတွင် အနယ်များ ငြိပြီး ပိတ်ဆို့တတ်သည်။
• ရိုးရိုးဓာတုအာဟာရရည် သုံးစွဲခြင်းထက် ပိုမိုလက်ဝင်ပြီး စောင့်ကြည့်မှု လိုအပ်ပါသည်။
• ကောင်းစွာ အချဉ်မပေါက်ပါက သို့မဟုတ် အောက်ဆီဂျင် မလုံလောက်ပါက ရေကန်မှ အနံ့ဆိုးများ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။
• ဓာတုမြေသြဇာကဲ့သို့ N-P-K အချိုးအစားကို တိတိကျကျ တိုင်းတာရန် ခက်ခဲသဖြင့် အပင်တွင် အာဟာရချို့တဲ့မှု သို့မဟုတ် အဆိပ်သင့်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။
• pH Level ကမောက်ကမဖြစ်တတ်သည်။ အဏုဇီဝပိုးများ အလုပ်လုပ်နေစဉ်အတွင်း ရေ၏ ချဉ်ငန်ကိန်း (pH) မှာ ခဏခဏ ပြောင်းလဲတတ်သဖြင့် နေ့စဉ်စစ်ဆေး ပြင်ဆင်ပေးရပါမည်။
အကယ်၍ မိမိကိုယ်တိုင် အာဟာရဓာတ် အချိုးအစား (N-P-K) ကို ချိန်ညှိလိုပါက အောက်ပါ OMRI Listed အမှုန့်/အရည်များကို ရေဖျော်၍ သုံးစွဲနိုင်သည် -
• နိုက်ထရိုဂျင်အတွက်- ငါးအမိုင်နိုအက်ဆစ်အရည် သို့မဟုတ် အခြားအမိုင်နိုအက်ဆစ်များ။
• ဖော့စ်ဖရပ်စ် (P) အတွက်- အရည်ပျော်လွယ်သော အရိုးမှုန့်ရည် (Liquid Bone Meal) သို့မဟုတ် ရေပျော်ကျောက်ဖော့စ်ဖိတ်။
• ပိုတက်စီယမ် (K) အတွက်- ပင်လယ်ရေမှော်ရည် (Liquid Kelp/Seaweed Extract) နှင့် သဘာဝပိုတက်စီယမ်ဆာလဖိတ် (Sulfate of Potash)။
• ကယ်လ်စီယမ်နှင့် မဂ္ဂနီစီယမ်အတွက်- သဘာဝ Dolomite Lime သို့မဟုတ် OMRI လက်မှတ်ရ Cal-Mag ဖြည့်စွက်ဆေးရည်များ။
ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်တွင် အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာများဖြင့် ဖျော်စပ်အသုံးပြုလျှင် သတိပြုရန်အချက်များ
အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာများသည် ဓာတ်မြေသြဇာများကဲ့သို့ ရေထဲတွင် အလိုအလျောက် အိုင်းယွန်း (Ions) အဖြစ် ကွဲထွက်မသွားပါ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို ဖြိုခွဲပေးမည့် အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယား (Bio-filter) တစ်ခု စိုက်ပျိုးရေကန်ထဲတွင် အမြဲရှိနေရန် လိုအပ်ပြီး၊ ရေထဲတွင် အောက်ဆီဂျင် (Oxygen) အလုံအလောက်ရှိနေစေရန် လေမှုတ်စက် (Air pump) ကို ၂၄ နာရီပတ်လုံး ဖွင့်ထားပေးရမည်ဖြစ်ပါမည်။
🥦🥦🥦 နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်စနစ်များကို အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးအဖြစ် IFOAM နှင့် အာဆီယံနိုင်ငံများတွင် အသိအမှတ်မပြုပါ။ အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးဆိုသည်မှာ အဓိပ္ပါယ်နက်ရှိုင်းကျယ်ပြန့်လှပြီး၊ ဓာတုပစ္စည်းများကို အသုံးမပြုရုံမျှနှင့် အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးဟု မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။ ဓာတုကင်းလွတ်သီးနှံများဟုသာ သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။
သို့သော် ဟိုက်ဒရိုပိုနစ်ထုတ်ကုန်များကို GAP ထောက်ခံချက်လျှောက်ထားနိုင်သလို၊ USDA ၏ National Organic Program (NOP)ဖြင့် Certificate ရယူပြီး၊ အဆိုပါဈေးကွက်များသို့ တင်ပို့နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
https://www.facebook.com/share/1Bb9tKKStm/