02/10/2025
ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း (ဗဟို) ဥက္ကဋ္ဌဆရာတော်
ဘဒ်ဒန်တသိရီကဉ်စနာဘိဝံသ (သမဏ အာဇာနညျ) ၏
"သီတင်းကျွတ်လပြည့် အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့ နှင့်
အားလေးပါးစုံ၊ဘေး ၅ လုံ၊ ဂုဏ်ရည်ပြည့်ဝ
ဓမ္မစကူးလ်အလှ အမှတ်တရစကား"
------------------------------------------------------------
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက အင်္ဂုတ္တိုရ် နဝကနိပါတ်တွင် ဗလ ခေါ် စွမ်းအား၊ ခွန်အား အစွမ်းသတ္တိလေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဘေးရန်ငါးမျိုး တို့ကို လွန်မြောက်သူဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားထားပါသည်။
စွမ်းအားလေးရပ်ကား (၁) အသိအလိမ္မာ ပညာအား၊ (၂) အားထုတ်မှု ဝီရိယအား၊ (၃) အပြစ်ကင်းမှု အနဝဇ္ဇအား၊ (၄) ချီးမြှောက်မှု သင်္ဂဟအား တို့ ဖြစ်သည်။
၁။ ကုသိုလ် အကုသိုလ်၊ အပြစ်ရှိ မရှိ၊ မည်းညစ် ဖြူစင်၊ မှီဝဲအပ် မမှီဝဲအပ်သောတရားတို့ကို ပညာဖြင့် ကောင်းစွာမြင်သိသူသည် အသိအလိမ္မာ ပညာအားရှိသူ ဖြစ်ပါသည်။
၂။ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စသောတရားတို့ရှိရာ အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ရန် အားထုတ်သူ၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရရန် အားထုတ်သူသည် ဝီရိယအားရှိသူ ဖြစ်ပါသည်။
၃။ အပြစ်ကင်းသော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံနှင့် ပြည့်စုံသူသည် အနဝဇ္ဇအားရှိသူ ဖြစ်ပါသည်။
၄။ ပေးလှူမှု ဒါန၊ ချစ်ဖွယ်ပြောဆိုမှု ပေယျဝဇ္ဇ၊ အကျိုးစီးပွားကို ပြုကျင့်မှု အတ္ထစရိယ၊ ကိုယ်တူထားမှု သမာနတ္တတာ - ဤလေးပါးကို ချီးမြှောက်ကြောင်း သင်္ဂဟဝတ္ထုဟု ခေါ်ပါသည်။
ပေးလှူမှု ဒါနတို့တွင် တရားကို ပေးလှူမှု ဓမ္မဒါနသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ချစ်ဖွယ်ပြောဆိုမှု ပေယျဝဇ္ဇတို့တွင် အလိုရှိ၍ နားထောင်သူအား ထပ်ကာ ထပ်ကာ တရားဟောမှုသည် အမြတ်ဆုံးတည်း။ အကျိုးစီးပွားကို ပြုကျင့်မှုတို့တွင် သဒ္ဓါတရား မရှိသူကို သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံစေရန်၊ သီလမရှိသူကို သီလနှင့် ပြည့်စုံစေရန်၊ ဝန်တိုနှမြောသူကို စွန့်ကြဲမှု စာဂနှင့် ပြည့်စုံစေရန်၊ ပညာမရှိသူကို ပညာနှင့်ပြည့်စုံ စေရန် ဆောက်တည်စေမှုသည် အမြတ်ဆုံးတည်း။
ကိုယ်တူထားမှုတို့တွင် သောတာပန်အရိယာသည် သောတာပန် အရိယာအား၊ သကဒါဂါမ်သည် သကဒါဂါမ်အား၊ အနာဂါမ်သည် အနာဂါမ်အား၊ ရဟန္တာသည် ရဟန္တာအား ကိုယ်တူထားမှုသည် အမြတ်ဆုံးတည်း။ ထိုချီးမြှောက်မှုတို့နှင့် ပြည့်စုံသူကို သင်္ဂဟ အားရှိသူဟု ဆိုရပါသည်။
အထက်ပါ ပညာအား၊ ဝီရိယအား၊ အနဝဇ္ဇအား၊ သင်္ဂဟအား လေးရပ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဘေးရန်ငါးမျိုးတို့ကို ကြောက်စရာ မလိုရုံမျှမက ဘေးရန်ငါးမျိုးတို့ကို လွန်မြောက်နိုင်ပါသည်။
ဘေးရန်ငါးမျိုးကား - အသက်မွေးမှုဘေး၊ ကျော်စောမဲ့ဘေး၊ ပရိသတ်ကြောက်ရွံ့မှုဘေး၊ သေဘေး၊ မကောင်းရာသို့ လာရောက်မှု ဘေးတို့တည်း။
ပညာမဲ့သူ၊ ပျင်းရိသူ၊ ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံ အပြစ်ရှိသူ၊ ချီးမြှောက်မှုမရှိသူသည်သာ အဆိုပါ ဘေးငါးမျိုးတို့ကို ကြောက်ရမည်။ ပညာအား၊ ဝီရိယအား၊ အနဝဇ္ဇအား၊ သင်္ဂဟဝတ္ထုအားရှိသူတို့ကား အထက်ပါ ဘေးငါးမျိုးတို့ကို မကြောက်ပါ။ မကြောက်ရုံမျှမက ကောင်းစွာလွန်မြောက် အေးချမ်းကြပါသည်။
အထက်ပါ ဒေသနာ စကားကို ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်းမိသားစု တို့၏ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း သင်ခန်းစာများ ဖွဲ့စည်းထားမှု၊ သင်ကြား သင်ယူမှု၊ လေ့ကျင့်ပေးမှုများနှင့် ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ မူဝါဒ, ရည်မှန်းချက်, ရည်ရွယ်ချက်,အဓိကလုပ်ငန်း, ဆောင်ပုဒ်များနှင့် တိုက်ဆိုင်ကြည့်လိုက်သောအခါ ဓမ္မစကူးလ်ဖောင်ဒေးရှင်း မိသားစုကြီးသည် အားလေးပါးစုံ၊ ဘေး ၅ - ပါး လုံခြုံနေသည်ဖြစ်၍ ဂုဏ်ရည်ပြည့်ဝ ဓမ္မစကူးလ်အလှ ဟု ချီးကျူးဂုဏ်ပြုထိုက်နေကြောင်း ထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်နေရပါသည်။
ယနေ့ကား သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တည်း။ ဗုဒ္ဓဒေသနာ အရ အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့၊ မဟာ ပဝါရဏာနေ့၊ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ မိဘကျေးဇူး အကျေဆပ်ပြသောနေ့၊ သားကောင်း(သမီးကောင်း) စံပြ ဖော်ညွှန်း ပြသောနေ့ စသည်ဖြင့် ဂုဏ်ယူချီးကျူးရသောနေ့ ဖြစ်ပါသည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နှင့် သီတင်း ကျွတ်ကာလဆင်နွှဲ ရိုးရာဓလေ့ ကုသိုလ်ယူပွဲများနှင့်စပ်ပြီး ဓမ္မစကူးလ်သင်ရိုး ပထမတန်း၌ သင်ခန်းစာ (၄၀) တွင် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့၊ တတိယတန်း၌ သင်ခန်းစာ (၄၀) တွင် ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲ တော်များ၊ ပဉ္စမတန်း သင်ခန်းစာ (၃၉) အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့ ဟု သင်ခန်းစာများ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ကျောင်းသား/သူ၊ ဆရာ/မများအားလုံး သိကျင့်လိုက်နာနိုင်အောင် စီမံပေးထားပါ သည်။ ဆဋ္ဌမတန်း သင်ခန်းစာ (၃၅) အဘိဓမ္မာမိတ်ဆက်၊ သတ္တမတန်း တွင် အဘိဓမ္မာ ဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာ (၄)ခု၊ အဋ္ဌမတန်း၌ (၇)ခု ပြဋ္ဌာန်းပေးထား ပါသည်။ ကျောင်းသားကိုင်မရှိသော သူငယ်တန်း (KG) ၌ပင် သင်ခန်းစာ (၃၉)၌ လူကြီးမိဘ ကန်တော့ကြမယ် ဟူသော ဝါကျွတ်ကာလ ရိုးရာကုသိုလ်ဓလေ့ကို သိမြင်စေမည့် သခန်းစာ ထည့်သွင်း ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။
အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့ သင်ခန်းစာ၌
“အဘိဓမ္မာအခါတော်”
အဘိဓမ္မာ ဒေသနာ
ဘုရားမြတ်စွာ ဟောပေရာ
တာဝတိံသာ နတ်ပြည်မှာ။
တပြိုင်တည်းမှာ ဟောဖော်ကြား
သာရိပုတ္တရာမထေရ်အား
တဆင့်နာကြား သူငါများ။
သီတင်းကျွတ်ည လပြည့်ခါ
တရားမြတ်ကို ဟောပြီးရာ
သက်ဆင်းကြွမြန်း လူ့ပြည်ရွာ။
ပူဇာဖြာဖြာ မြတ်ဆီမီး
စောင်းတန်းသွယ်မှာ ရှုမငြီး
အဘိဓမ္မာ အခါတော်ကြီး - ဟု ပါရှိရာ ထိုကဗျာ ဖတ်လိုက်ရုံဖြင့်ပင် အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့ အကြောင်းနှင့် ဆီမီးပူဇော်ကြခြင်းတို့ကို သိရှိသွားရပါသည်။
သီတင်းကျွတ်လပြည့် သင်ခန်းစာ၌
သီတင်းကျွတ်ပြီ မီးထွန်းမည်၊
မီးပူဇော်ပွဲ နွှဲကြမည်၊
လမြတ်ရာသီ ချိန်ခါပဲ၊
ဘိုးဘွား မိဘ ကန်တော့ပွဲ။
မီးရောင်စုံထဲ အလှပြိုင်၊
ဖြူ နီဝါပြာ ဘယ်သူနိုင်။
မြိုင်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင် ကူညီလို့၊
မီးပုံးပျံကြီး လွှတ်ကြစို့ - ဟု ပါရှိရာ သင်ကြားသူ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများအတွက် သီတင်းကျွတ်ကာလ၏ ရိုးရာ ကုသိုလ်ပွဲများကို တိကျစွာ သိရှိခွင့် ရသွားကြပါသည်။
အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့ သင်ခန်းစာ၌ ရဟန်းသံဃာတော်များ အချင်းချင်း အပြစ်ရှိက ထောက်ပြ ပြောဆိုကြရန်(ဖိတ်ကြား) တောင်းပန်ကြသည့် မဟာပဝါရဏာနေ့လည်း ဖြစ်သည် - ဟု ဖော်ပြထားရာ သီတင်းကျွတ်ကာလ ရတနာသုံးပါးကို ဦးထိပ်ထားပြီး နေကြသော ရဟန်းသံဃာများ၊ လူကြီးမိဘများ၊လူငယ် လူရွယ်၊ကျောင်းသား ကျောင်းသူများအားလုံးလိုက်နာပြုကျင့်ကြရမည့် ကျင့်ဝတ်များကိုပါ သိရှိစေခဲ့ပါသည်။
စာပေအရ ဖော်ပြရလျှင် အသက်အရွယ် ငယ်သူများကသာ ဖိတ်ကြားရမှာမဟုတ်၊ ကြီးသူတို့က လည်း ဖိတ်ကြားကြရပါမည်။ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်ပင် မိမိအပေါ် ကာယကံ ဝစီကံ အပြစ်ရှိ၏ဟု မြင်ကြားယုံမှားပါက ထုတ်ဖော်ပြောကြားဘို့ရန် ဖိတ်ကြားခဲ့ဖူးပါသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ကြီးသူ ငယ်သူ အားလုံး ပဝါရဏာ ဖိတ်ကြားမှု ပြုထားသင့်ကြသလို ပြောကြားလာပါက လည်း မျက်နှာကြည်သာ လေးစားစွာဖြင့် အရှင်သာရိပုတြာထုံး နှလုံးမူပြီး ပြုပြင်နေထိုင်သင့် ပါသည်။ အပြစ်ရှိပါကလည်း ငယ်သူကသာ ကြီးသူကို တောင်းပန် ရသည်မဟုတ်၊ ကြီးသူကလည်း တောင်း ပန်ကြရပါမည်။
ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာ၌ ပြစ်မှားသူက ကြီးလျှင် ရှိခိုးကန်တော့ စရာမလိုဘဲ တောင်းပန်ပုံ စသည် အကျယ် ဖော်ပြထားပါသည်။ ပြစ်မှားမိက တောင်းပန်ကန်တော့ခြင်းသည် ကံကြီး (၅)ပါး ကျူးလွန်သူကဲ့သို့ပင် အပြစ်ကြီး လှသော အရိယာကို စွပ်စွဲမိခြင်း အပြစ်ကြီးကိုပင် ပျောက်ကင်းခြင်း ငြိမ်းစေခြင်း အကျိုးရနိုင်ပါ သည်။
မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ၇ ဝါမြောက် ဝါကို နတ်ပြည်၌ ဝါကပ်ရင်း မယ်တော်မိ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော နတ်သားကို အမှူးထားပြီး အဘိဓမ္မ (၇) ကျမ်းကို ပကတိဘုရား နိမ္မိတဘုရား ဘုရား (၂)ဆူဖြင့် ရက်ပေါင်း ကိုးဆယ်တိုင်တိုင် အကျယ်ဆုံး ဟောကြားခဲ့ပါသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း (၂၆၀၃)နှစ်က သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် အဘိဓမ္မာတရားတော်ကြီး ဟောကြားမှု ပြီးဆုံး အောင်မြင်ခဲ့ပုံကို လေ့လာ ကြည်ညိုကြရင်း
၁။ မယ်တော်မိနတ်သားကို သောတာပန် အရိယာဖြစ်အောင် ကျေးဇူးအကျေ ဆပ်သလို မိဘကျေးဇူး ဆပ်ကြပါစို့။
၂။ သားကောင်း သမီးမြတ် စံပြနေကြပါစို့။
၃။ ပညာ ဝီရိယ အနဝဇ္ဇ သင်္ဂဟဝတ္ထု အားလေးပါး ဖြည့်ကျင့်ထားကြပါစို့။
၄။ အပြစ်ရှိပါကလည်း ကြီးငယ်မရွေး ဝန်ချတောင်းပန် ကန်တော့ကြပါစို့။
၅။ ဆီမီးပူဇော်ကြခြင်း ကုသိုလ်ထူး ဆည်းပူးကြပါစို့ - ဟု တိုက်တွန်းရင်း သီတင်းကျွတ်လပြည့် အမှတ်တရစကားကို နိဂုံးချုပ်လိုက်ရပါသတည်း…။
အားလုံးကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ…
